24.07.2017, 15:51 | εφσυν
Νικόλας Μιτζάλης*
… «Οι τράπεζες γεννάνε τους “ληστές”. Οι φυλακές τους “τρομοκράτες” Η μοναξιά τους “απροσάρμοστους”. Το προϊόν την “ανάγκη” Τα σύνορα τους στρατούς Ολα η ιδιοχτησία. Βία γεννάει η Βία»…
«Υπερασπίζομαι την Αναρχία»,
Κατερίνα Γώγου, περ. «Αναρχος», τχ. 1, Αθήνα, Νοέμ.1983, σ. 60
…μονάχα τότε θα παύσει και η τρομοκρατία. Πώς όμως είναι δυνατόν οι αναρχικοί, αυτοί που θέλουν να εξαλείψουν τη βία, τη φρίκη της βίας, όπως έγραφε ο Ερίκο Μαλατέστα1, είτε αυτή είναι νόμιμη είτε είναι παράνομη, να τη χρησιμοποιούν ενάντια στους εκπροσώπους των θεσμών, όπως π.χ. με τα πρόσφατα παγιδευμένα ταχυδρομικά δέματα ή παλαιότερα με δολοφονίες και βομβιστικές ενέργειες; Δεν είναι μια εύλογη αντίφαση; Φαινομενικά και μόνο.
Για να ζήσουν δύο άτομα ειρηνικά, την ειρήνη πρέπει να τη θέλουν και οι δύο. Οταν επιβάλλεται βιαίως και μονομερώς, ο άλλος θα αντιδράσει εξίσου βιαίως. Ο Μαλατέστα είχε δίκιο. Οι αναρχικοί στις παρούσες συνθήκες της αστικής δημοκρατίας δεν μπορούν να υπακούσουν στην επιβληθείσα ειρήνη.
Γι’ αυτούς η ανείπωτη βία βρίσκεται στην καθημερινότητα των συσσιτίων, της εργασιακής εκμετάλλευσης, των ποικίλων εκβιασμών, στη μετατροπή των φυσικών πόρων σε εργαλεία καταναγκασμού και καταναλωτικών πηγών, στη φτωχοποίηση, εξαθλίωση και ταπείνωση χιλιάδων ντόπιων και προσφύγων, στις άηχες κραυγές των φυλακισμένων.
Η βία των καταπιεσμένων, συνεπώς, είναι αποτέλεσμα της βίας που υφίστανται (Ζορζ Λαμπικά) και η οποία είναι σύμφυτη με τα συστήματα εκμετάλλευσης. Είναι μια αναγκαστική αντι-βία που δεν αποτελεί αυταξία και η οποία καταδεικνύει την αποτυχία ουσιαστικής δικαιοσύνης και ισονομίας μεταξύ ανθρώπων.
Π.χ.: η δολοφονία στις 29/7/1900 του βασιλιά Ουμπέρτο του πρώτου από τον αναρχικό Γκαετάνο Μπρέσι έπεται των γεγονότων της καταστολής του Μιλάνου δύο χρόνια νωρίτερα, όπου η λαϊκή διαμαρτυρία για την αύξηση της τιμής του σιταριού και για τον γενικότερο υποσιτισμό αντιμετωπίστηκε από τον στρατό, ο οποίος προξένησε 88 νεκρούς και πάνω από 400 τραυματίες.
Κάτι αντίστοιχο έγινε με τους Εμα Γκόλντμαν και Αλεξάντρ Μπέρκμαν στις 6/7/1892, οι οποίοι οργάνωσαν μια επίθεση στον εργοδότη Χένρι Φρικ που είχε διατάξει την ιδιωτική φρουρά του να διαλύσει τους απεργούς μεταλλεργάτες με τη χρήση όπλων, αλλά και με τον Μικέλε Σιρού τον Ιανουάριο του 1931 και την απόπειρα δολοφονίας του Μπενίτο Μουσολίνι.
Η ηθική των αναρχικών, λοιπόν, δεν υπακούει στην Καντιανή Ηθική της κατηγορικής προσταγής και της αγαθής βούλησης/ροπής προς τον καθολικό, ηθικό και απόλυτα προστάζοντα Νόμο που συνδιαμορφώνεται από το αστικό κράτος και την πολιτεία. Η δική τους ηθική πράξη, αντιθέτως, δεν αποδέχεται την ηθική του προνομίου, προκρίνει το ελατήριο της παρόρμησης και του συναισθήματος, την υποθετική προσταγή για την επίτευξη του σκοπού της εξέγερσης και της άμεσης αντιπαράθεσης με την εξουσία.
Είναι το «νέο ήθος», όπως έγραφε ο Αλφρέντο Μπονάνο2, εκείνο που επικεντρώνεται πρόσκαιρα στη στιγμή της καταστροφής, χωρίς καμία αναφορά σε πιθανές μελλοντικές ή παρελθούσες αξίες. Το πρόταγμα, λοιπόν, των αναρχικών εκείνων ρευμάτων που επιλέγουν το καταστροφικό πράττειν εστιάζει ακριβώς σε αυτό, στην αναγκαστική καταστροφή των συνδέσμων, των μηχανισμών, των θεσμών της εξουσίας, στη μεγάλη Αρνηση.
Η αναρχική τρομοκρατία που υπήρχε και συνεχίζει να υπάρχει και στην Ελλάδα και στην Ιταλία και αλλού καταδεικνύει όχι μόνο το δυσεπίλυτο των αντιφάσεων της αστικής δημοκρατίας, την ανικανότητά της, τουλάχιστον με βάση την ιστορική εμπειρία, να αναστείλει την ταξική εκμετάλλευση και τη διαδικασία απανθρωποποίησης που επιτάσσουν ο καπιταλισμός και οι μεταλλάξεις του, αλλά και το ευρύτερο έλλειμμα πολιτικής αντιπροσώπευσης με τη γενικότερη άμβλυνση των κοινωνικών κινημάτων.
Η καταστολή, δε, επαληθεύει και μόνο το εξουσιαστικό πρόταγμα προσδίδοντας την επίφαση της ασφάλειας σε μια κατακερματισμένη κοινωνία. Η «ηθική του προνομίου», που επιβάλλει τον διαχωρισμό κυρίου και υποτελή, είναι εκείνη που ανοίγει τα κλείστρα.
1 Errico Malatesta, Pensiero e Volonta, 1/9/1924
2 Alfredo Bonanno, La distruzione necessaria, Anarchismo, 2003
*δρ Αρχιτεκτονικής ΕΜΠ
