Του Κώστα Μορφίδη
Στις 8 Αυγούστου του 1974, ο τότε Πρόεδρος των ΗΠΑ Ρίτσαρντ Νίξον ανακοίνωσε την παραίτησή του, παραδεχόμενος στην ουσία την εμπλοκή του στο σκάνδαλο Γουότεργκειτ. Μέχρι και πριν την παράδοση των κασετών στον ειδικό εισαγγελέα, οι οποίες απέδειξαν τη συμμετοχή του Προέδρου στο σκάνδαλο, ο Νίξον δήλωνε πως δεν γνώριζε τίποτα για τη διάρρηξη των γραφείων των Δημοκρατικών, δεν είχε καμία συμμετοχή και έκανε λόγο για σκευωρία.
Στις 13 Φεβρουαρίου του 2018, ο πρώην υπεύθυνος των οικονομικών του ΠΑΣΟΚ Σπύρος Αυγερινός παραδέχτηκε ότι περίπου 1 εκατ. μάρκα κατέληξαν τελικά στα ταμεία του κόμματος με μορφή χορηγίας από τη Siemens. Ο ίδιος, πριν χρόνια, στην πρώτη του κατάθεση δήλωνε ότι δεν γνώριζε τίποτα.
Λίγες μέρες πριν από τις ευρωεκλογές του 2009, ο τότε εκπρόσωπος Τύπου του ΠΑΣΟΚ και υποψήφιος ευρωβουλευτής Γιώργος Παπακωνσταντίνου δήλωνε σχετικά με τις κατηγορίες της τότε κυβέρνησης της Ν.Δ. περί σκανδάλου Siemens: « Έχουν χάσει τον έλεγχο και είναι επικίνδυνοι. Όλα στο φως απ’ όπου κι αν προέρχονται κι όποιον και αν αφορούν, είναι η θέση μας».
Στις 21 Φεβρουαρίου του 2018, οι εμπλεκόμενοι πολιτικοί του παγκόσμιου σκανδάλου Novartis απέρριψαν τις κατηγορίες των προστατευόμενων μαρτύρων, κατηγορώντας την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝ.ΕΛΛ. για σκευωρία.
Όλες οι παραπάνω περιπτώσεις διαφέρουν ως προς τις κατηγορίες, τη χρονική συγκυρία, την ένταση και την έκταση. Οι δύο πρώτες κρίθηκαν -ή κρίνονται- τόσο στα δικαστήρια όσο και, κυρίως, στη συνείδηση των πολιτών. Ξέρετε, αυτό το «κοινό περί δικαίου αίσθημα». Και στις δύο περιπτώσεις, οι αρχικές τοποθετήσεις των εμπλεκομένων ήταν διαφορετικές από τις τελικές. Φυσικά, έχουν το απόλυτο δικαίωμα να υπερασπιστούν μέχρι τέλους την αθωότητά τους και μάλιστα με όποιο μέσο θεωρούν αυτοί χρήσιμο.
Υπάρχει όμως ένα κοινό στοιχείο σε όλα τα σκάνδαλα όλων των εποχών της ιστορίας της ανθρωπότητας: η πολιτική ευθύνη.
Αν ο Νίξον δεν γνώριζε, τότε ήταν κακός Πρόεδρος. Αν γνώριζε και ενορχήστρωνε, ήταν διαπλεκόμενος.
Αν η ηγεσία του ΠΑΣΟΚ δεν γνώριζε για τις συναλλαγές με τη Siemens, τότε ήταν κακή ηγεσία ενός μεγάλου κόμματος που, επειδή κυβερνούσε επί χρόνια, συνειρμικά δημιουργεί το ερώτημα: πόσες άλλες τέτοιες συναλλαγές δεν πήρε χαμπάρι; Αν το γνώριζε, τότε πρέπει να απολογηθεί έστω και κατόπιν εορτής και φυσικά να υποστεί τις συνέπειες.
Στην τρίτη περίπτωση, την πιο πρόσφατη, υπάρχουν δύο πιθανότητες.
Στην πρώτη, όλοι οι εμπλεκόμενοι είναι αθώοι και οι μαρτυρίες ήταν ψευδείς. Άρα δεν γνώριζαν για γιατρούς που χρηματίζονται, δεν ήξεραν για τις πρακτικές των φαρμακοβιομηχανιών, έκαναν λάθη με αυξήσεις συγκεκριμένων φαρμάκων, αργούσαν χωρίς δόλο την τιμολόγηση κάποιων φαρμάκων προς όφελος άλλων, υπερκοστολογούσαν κ.ο.κ. Σ’ αυτή την περίπτωση, οι πολιτικές ευθύνες είναι βαρύτατες. Αν τελικώς αποδειχτεί ότι το σκάνδαλο Novartis στοίχισε κάποια δισ. στην Ελλάδα, τότε υπεύθυνοι γι’ αυτή τη «χασούρα» είναι όλοι οι εμπλεκόμενοι υπουργοί, υφυπουργοί, παράγοντες κ.λπ.
Αν πάλι οι εμπλεκόμενοι είναι ένοχοι, τότε θα πρέπει να λογοδοτήσουν όχι μόνο για τη βοήθεια που έδωσαν στη μεγάλη φαρμακευτική βιομηχανία, αλλά και, κυρίως, για τον ρυπαρό πολιτικό λόγο που επέλεξαν για να υπερασπιστούν την αθωότητα τους. Κι αυτό είναι το μεγαλύτερο λάθος κάποιων εκ των εμπλεκομένων.
Οι κύριοι Γεωργιάδης, Σαμαράς, Βενιζέλος, Λοβέρδος όφειλαν να γνωρίζουν ότι τα δημόσια αξιώματα συνοδεύονται από συγκρούσεις, άλλοτε δικαίως και άλλοτε αδίκως. Και στις δύο περιπτώσεις θα έπρεπε να επιδεικνύουν ψυχραιμία, να αποφεύγουν τις χυδαιότητες, να μην κάνουν βόλτα από κανάλι σε κανάλι, να μην «νομικοποιούν» την πολιτική και να σέβονται την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης. Η έως τώρα συμπεριφορά τους, το μόνο που αποδεικνύει είναι η αναγκαιότητα συνεχούς επικαιροποίησης του κεντρικού συνθήματος του ΣΥΡΙΖΑ στις εκλογές του Σεπτεμβρίου του 2015 «Τελειώνουμε με το παλιό».
Το βιβλίο που γράφεται για κάθε μια από αυτές τις περιπτώσεις έχει πολλές λευκές σελίδες διαθέσιμες για να κλείσει την ιστορία του. Οι ανατροπές είναι το βασικό στοιχείο της εξέλιξης των σκανδάλων. Για την Αριστερά, μέχρι να καταδικαστεί κάποιος/α τελεσίδικα θεωρείται αθώος. Όμως, η απόδοση πολιτικών ευθυνών για παραλείψεις, αστοχίες, μαύρο χρήμα κ.λπ. είναι ένα από τα βασικά αιτήματα των πολιτών όλων των κοινωνιών. Γι’ αυτό και θα το φτάσουμε μέχρι τέλους και ας μας κόψουν τα χέρια.
* Από το ποίημα του Κώστα Βάρναλη «Οι Μοιραίοι»
* Ο Κώστας Μορφίδης είναι βουλευτής Καβάλας με τον ΣΥΡΙΖΑ
