μια σοφή καρδιά

Ο Λέων Τολστόι είχε πει κάποτε στον πνευματικό του «αντίπαλο» Μαξίμ Γκόρκι: «Δεν μπορώ να καταλάβω το μυαλό σου… μα έχεις μια σοφή καρδιά… ναι, μια σοφή καρδιά». Τι ήταν αυτό που είδε; Τη γενναιοψυχία, την ενστικτώδη μετριοπάθεια, την οργισμένη αυθόρμητη αντίδραση στη σκληρότητα του κόσμου. Αυτή η σοφία της καρδιάς φαίνεται ότι έχει τεράστια σημασία και αντίκρισμα –πέρα από τη λογοτεχνία– στην καθημερινότητά μας.

Ολο και περισσότερο αντικρίζουμε τη συνεχώς αυξανόμενη κτηνωδία της ζωής χωρίς να κάνουμε τίποτα. Είτε παραδιδόμαστε σ’ αυτή την παραδοχή του κόσμου είτε δραπετεύουμε καταφεύγοντας σε ένα ραφινάρισμα της δικής μας ζωής κλείνοντας το άσχημο έξω. Υπάρχουν κάποιοι άνθρωποι όμως που με τη σοφή τους καρδιά –αυτό δεν σημαίνει ότι δεν χρησιμοποιούν το μυαλό– έχουν μια «θεμελιακή» καλοσύνη.

Μια καλοσύνη που τους κάνει να μην αμφιβάλλουν ποτέ για τη νίκη της πάνω στα ζωώδη ένστικτα των ανθρώπων. Αυτοί οι άνθρωποι δεν χάνουν ποτέ το φως ακόμα και στις πιο σκοτεινές μέρες. Ανασύρουν στην επιφάνεια, από τα βάθη της πραγματικότητας, το ουσιαστικό και το σημαντικό.

Στη συναναστροφή μαζί τους βλέπεις μικρά καθημερινά πράγματα που φαινομενικά δεν έχουν κανένα ενδιαφέρον να γίνονται σπουδαία επειδή είναι ανθρώπινα. Θα μου πείτε, πού είναι αυτοί οι άνθρωποι; Και το σημαντικότερο πώς μπορεί κανείς να αναγνωρίσει αυτή τη σοφή καρδιά; «Cor ad cor loquitur» έλεγε ο Ιερός Αυγουστίνος, «η καρδιά μιλάει στην καρδιά». Αρκεί να μη συνθλιβούν και οι σοφές καρδιές κάτω από τον κυνισμό και τη σκληρότητα αυτού του κόσμου.