το δέρμα του ακροδεξιού φιδιού

Υπάρχουν δύο δεδομένα στην εξάπλωση των ιδεών της Ακροδεξιάς στα οποία δεν έχουμε εστιάσει όσο πρέπει και ενδεχομένως να χρειάζεται να ρίξουμε περισσότερο φως, καθώς η καθημερινότητα τα επιβεβαιώνει συνεχώς. Ποια είναι αυτά; Πρώτον, το ότι η Ακροδεξιά αντιγράφει συστηματικά πολλές από τις παραδοσιακές πρακτικές της Αριστεράς, τις οποίες η τελευταία έχει πλέον εγκαταλείψει. Δεύτερον, η ιδιόμορφη χρήση του διαδικτύου με τρόπο ώστε οι ακροδεξιοί να βρίσκονται στον αφρό της επικαιρότητας.

Σήμερα τα κόμματα και οι ομάδες της Ακροδεξιάς υιοθετούν τον πόλεμο για την κατάκτηση της ιδεολογικής «ηγεμονίας», όρο δανεισμένο από τον Ιταλό κομμουνιστή θεωρητικό Αντόνιο Γκράμσι. Παράλληλα υιοθετούν έναν ρητορικό αντι-ιμπεριαλισμό, ανάμικτο με θεωρίες συνωμοσίας και επιχειρούν να εμφανιστούν σαν η μοναδική αντισυστημική δύναμη. Ορισμένοι δε απ’ αυτούς προβάλλουν έναν ιδιότυπο περιβαλλοντισμό και επιδίδονται σε ακτιβιστικές δράσεις που κάποτε χαρακτήριζαν τους Πράσινους. Κάποιοι μάλιστα αυτοπαρουσιάζονται και ως οι «νέοι 68άρηδες», δηλαδή σαν αυτοί που κληρονόμησαν το πνεύμα του 1968.

Οι πρακτικές αυτές βέβαια έχουν ξεκινήσει από τη δεκαετία του 1970, με τη λεγόμενη Νέα Δεξιά, αλλά βλέπουμε ότι σήμερα η τακτική αυτή λεηλασίας των πρακτικών και της ορολογίας της Αριστεράς σε πολλές περιπτώσεις έχει αποτέλεσμα. Με δεδομένο βέβαια ότι η ίδια η Αριστερά έχει πλέον μετατοπιστεί στον χώρο της Σοσιαλδημοκρατίας ή έχει εκφυλιστεί σε μια (νεο)φιλελεύθερη Αριστερά.

Οσον αφορά το δεύτερο δεδομένο, φαίνεται ότι η Ακροδεξιά βρίσκει στην ψηφιακή τεχνολογία το πιο ισχυρό και αποτελεσματικό όπλο της. Το facebook, το twitter και το youtube αποδεικνύονται ίσως το ίδιο σημαντικά για την εξάπλωση της Ακροδεξιάς με τις γεωπολιτικές αλλαγές των τελευταίων δεκαετιών. Παρέχουν στις εξτρεμιστικές ομάδες, αλλά και στους ακροδεξιούς «μοναχικούς λύκους», τα μέσα για να τεθούν στο επίκεντρο του «θεάματος». Οπως λέει η Ιταλίδα πολιτική επιστήμονας, Κάθριν Φιέσι, «ο ακροδεξιός λαϊκισμός θα ευημερήσει στο καθεστώς του ψηφιακού καπιταλισμού».

Η συνταγή είναι απλή και οι μηχανισμοί που τραβούν την προσοχή συγκεκριμένοι: σπάμε τα ταμπού και προκαλούμε συνειδητά για να φέρουμε τους προβολείς επάνω μας. Καταγγέλλουμε «τα ΜΜΕ που ψεύδονται» και οργανώνουμε θεάματα, τα οποία μπορούν να αποτυπωθούν σε βίντεο και να κυκλοφορούν για πάντα στο διαδίκτυο.

Για παράδειγμα, στη Γερμανία ο ακροδεξιός Γκετζ Κιούμπιτσεκ έχει μετατραπεί στον θεωρητικό των «στοχευμένων προκλήσεων» στην ψηφιακή εποχή. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι ad hoc δράσεις και ο πολλαπλασιασμός και η προβολή τους από τα social media δίνουν αυτοπεποίθηση στην Ακροδεξιά και προβάλλουν τις διαχωριστικές γραμμές ανάμεσα σ’ αυτούς που ενδιαφέρονται για τα προβλήματα της χώρας τους (τους ακροδεξιούς και τους φασίστες) και την απαθή μάζα, την οποία προσπαθούν να σύρουν στον δικό τους πολιτικό χώρο. Αυτές οι τακτικές είχαν χρησιμοποιηθεί ευρέως στη Γερμανία του Μεσοπολέμου. Οπως λέει η σύζυγος του Κιούμπιτσεκ, Ελεν Κόζιτσα, η Νέα Δεξιά μοιάζει με ένα φίδι, το οποίο «αλλάζει το δέρμα του ξανά και ξανά, αλλά παραμένει πάντοτε το ίδιο».

Βλέποντας το νέο δέρμα του φιδιού, καταλαβαίνουμε ότι είναι φτιαγμένο από τα ίδια υλικά: νοσταλγία για το (ένδοξο) παρελθόν, μίσος για το (παρηκμασμένο) παρόν και φόβος για το (αβέβαιο) μέλλον.

Εάν ο «ριζοσπαστικός συντηρητισμός» που εξαπλώνεται στην Ευρώπη σαν πανούκλα δεν είναι ικανός να αφυπνίσει την Αριστερά, τότε κάτι σάπιο υπάρχει…

Hot this week

δδμανιάς: γράφω γιατί είναι ένας τρόπος να μη συνηθίσω το άδικο

iloveithaki.gr, 134/5/2026 όσο περνούν τα χρόνια, τόσο περισσότερο σκέφτομαι πως...

δδμανιάς: τα επτάνησα δεν τα χάρισαν, η αληθινή ιστορία της ένωσης με την ελλάδα

iloveithaki.gr, 13/5/2026 κάθε χρόνο τέτοιες μέρες σηκώνουμε σημαίες, γίνονται παρελάσεις...

δδμανιάς: «η εε υπέρ των μικρών ψαράδων — η κυβέρνηση γιατί όχι;»

iloveithaki.gr, 12/5/2026 η ευρωπαϊκή ένωση συζητά μέτρα στήριξης για τους...

δδμανιάς: «αναζητείται η λευκάδα»

iloveithaki.gr, 12/5/2026 σκίτσο Κώστα Γρηγοριάδη, εφσυν 11/5/2026 σχόλιο: όταν ένα πολεμικό drone...

δδμανιάς: δεν θέλουμε «σταθερότητα» — θέλουμε ζωή

iloveithaki.gr, 11/5/2026 κάποτε η πολιτική μιλούσε για όνειρα.σήμερα μιλά μόνο...

Topics

δδμανιάς: γράφω γιατί είναι ένας τρόπος να μη συνηθίσω το άδικο

iloveithaki.gr, 134/5/2026 όσο περνούν τα χρόνια, τόσο περισσότερο σκέφτομαι πως...

δδμανιάς: τα επτάνησα δεν τα χάρισαν, η αληθινή ιστορία της ένωσης με την ελλάδα

iloveithaki.gr, 13/5/2026 κάθε χρόνο τέτοιες μέρες σηκώνουμε σημαίες, γίνονται παρελάσεις...

δδμανιάς: «η εε υπέρ των μικρών ψαράδων — η κυβέρνηση γιατί όχι;»

iloveithaki.gr, 12/5/2026 η ευρωπαϊκή ένωση συζητά μέτρα στήριξης για τους...

δδμανιάς: «αναζητείται η λευκάδα»

iloveithaki.gr, 12/5/2026 σκίτσο Κώστα Γρηγοριάδη, εφσυν 11/5/2026 σχόλιο: όταν ένα πολεμικό drone...

δδμανιάς: δεν θέλουμε «σταθερότητα» — θέλουμε ζωή

iloveithaki.gr, 11/5/2026 κάποτε η πολιτική μιλούσε για όνειρα.σήμερα μιλά μόνο...

δδμανιάς: όχι άλλη ταπείνωση

iloveithaki.gr, 10/5/2026 «μήπως προλάβουν οι νέοι να ζήσουν» υπάρχει κάτι χειρότερο...

δδμανιάς: «στη φυλακή να μη μετράς τις μέρες…»

iloveithaki.gr, 10/5/2026 «παρ’ όλα αυτάείμαστε πάντα λεύτεροισαν την πτώση καταγήςμιας...

δδμανιάς: η δημοσκόπηση βγήκε — ο λαός χάλασε

iloveithaki.gr, 10/5/2026 «αν δεν συμφωνεί η κοινωνία με τα ποσοστά,...

Related Articles

Popular Categories