δδμανιάς: το να λες στον δούλο εγκράτεια είναι κοροϊδία

iloveithaki.gr, 4/4/2026

δεν είναι όλες οι λέξεις αθώες.
μερικές κουβαλάνε ιστορία.
άλλες κουβαλάνε εξουσία.

η «εγκράτεια» είναι από αυτές.

όταν τη λες σε έναν άνθρωπο που πνίγεται,
δεν τον σώζεις.
τον κρατάς ήσυχο.

στην εποχή του απόστολος παύλος,
μέσα στη ρωμαϊκή αυτοκρατορία,
ο κόσμος δεν είχε επιλογές.

δούλοι.
εργάτες χωρίς δικαιώματα.
άνθρωποι χωρίς φωνή.

ένας στους τρεις τουλάχιστον ήταν δούλος.

και σε αυτούς ειπώθηκαν λόγια όπως:
υπομονή.
πίστη.
εγκράτεια.

όχι ανατροπή.
όχι εξέγερση.

ναι — έδιναν νόημα για να αντέξεις.
αλλά να το πούμε καθαρά:

η εγκράτεια στον δούλο
δεν είναι λύση.
δεν είναι παρηγοριά.
είναι κοροϊδία.

σήμερα δεν έχουμε αλυσίδες.
έχουμε πρόγραμμα.

δουλειά.
τρέξιμο.
άγχος.
κούραση.

και στο τέλος της μέρας:
μια οθόνη.

όχι για να μάθεις.
για να ξεχάσεις.

οι αριθμοί δεν είναι ιδέες.

σύμφωνα με την oxfam,
ένα πολύ μικρό ποσοστό κρατά τεράστιο μέρος του πλούτου.

οι πολλοί;

δουλεύουν περισσότερο.
αντέχουν περισσότερο.
σκέφτονται λιγότερο.

όχι γιατί δεν μπορούν.
γιατί δεν προλαβαίνουν.

εκεί είναι το παιχνίδι.

όχι να μην ξέρεις.
να μην έχεις χρόνο να καταλάβεις.

όχι να μην μιλήσεις.
να μην προλάβεις να σκεφτείς τι να πεις.

και μέσα σε αυτό,
επιστρέφει η ίδια λέξη:

«εγκράτεια»

πρόσεχε ποιος τη λέει.
και σε ποιον.

όταν την ακούς από πάνω προς τα κάτω,
συχνά σημαίνει:

κάτσε ήσυχος.
μην ψάχνεις.
μην αντιδράς.

εδώ υπάρχει μια αντίφαση που δεν λέγεται.

στην παιδεία,
ο εξαναγκασμός θεωρείται αποτυχία.
η τιμωρία, έσχατο μέσο.

μιλάμε για ελευθερία.
για κατανόηση.
για ανάπτυξη.

στην κοινωνία όμως;

ο εξαναγκασμός επιτρέπεται.
η τιμωρία επιβάλλεται.

νόμοι με ποινές.
εργασία με φόβο.
οικονομία με πίεση.

στο παιδί λέμε:
μην υπακούς από φόβο.

στον άνθρωπο λέμε:
αν δεν υπακούσεις, θα πληρώσεις.

δεν χρειάζεται να γίνεις όχλος.
ούτε να καείς από θυμό.

αλλά δεν γίνεται να ζεις μόνιμα κουρασμένος και υπάκουος.

η ιστορία δεν επαναλαμβάνεται ίδια.
αλλά αφήνει ίχνη.

και κάθε φορά,
οι πολλοί χάνουν όχι γιατί είναι αδύναμοι,
αλλά γιατί είναι μόνοι, εξαντλημένοι, μπερδεμένοι.

η εγκράτεια έχει αξία όταν είναι επιλογή.
όχι όταν σου τη ζητάει αυτός που δεν στερείται τίποτα.

ο ερώτημα δεν είναι αν θα αντέξουμε.

θα αντέξουμε.

το ερώτημα είναι:
θα καταλάβουμε τι γίνεται πριν να είναι αργά;