Πόλεμος στο Ορμούζ, πολιτική καθίζηση του Μερτς και νέες ενεργειακές συμφωνίες Ερντογάν–Πούτιν
Μέσα σε λίγες ώρες συνέβησαν τρία γεγονότα που μοιάζουν άσχετα μεταξύ τους.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες ξανάρχισαν τους μεγάλους βομβαρδισμούς εναντίον του Ιράν και η Τεχεράνη απάντησε χτυπώντας αμερικανικές εγκαταστάσεις σε χώρες της Μέσης Ανατολής.
Στη Γερμανία, η δημοτικότητα του καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς έχει φτάσει σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, ενώ η ακροδεξιά AfD προηγείται πλέον καθαρά στις δημοσκοπήσεις.
Την ίδια στιγμή, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν συναντήθηκε με τον Βλαντίμιρ Πούτιν και συζήτησαν όχι μόνο την ολοκλήρωση του πυρηνικού σταθμού στο Ακούγιου, αλλά και την κατασκευή νέων πυρηνικών μονάδων στην Τουρκία.
Τρία διαφορετικά γεγονότα, μία κοινή εικόνα: ο κόσμος αλλάζει γρήγορα, τα κράτη κοιτάζουν τα συμφέροντά τους και η Ευρώπη παρακολουθεί τις εξελίξεις χωρίς καθαρό σχέδιο.
ξανά πόλεμος στο Ορμούζ
Μετά από περίπου έναν μήνα σχετικής ηρεμίας, οι αμερικανικές δυνάμεις έπληξαν στρατιωτικές εγκαταστάσεις στις νότιες ακτές του Ιράν. Η Ουάσιγκτον υποστηρίζει ότι στόχος ήταν ραντάρ, συστήματα αεράμυνας, πύραυλοι και μέσα τοποθέτησης ναρκών στα Στενά του Ορμούζ.
Το Ιράν απάντησε με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη προς αμερικανικές βάσεις στο Μπαχρέιν, στην Ιορδανία, στο Κουβέιτ και στο Ιράκ. Ήταν η σοβαρότερη ανταλλαγή πυρών από τον Ιούλιο. Reuters
Η ναυσιπλοΐα περιορίστηκε ξανά. Την Τρίτη πέρασαν από τα Στενά μόλις τέσσερα εμπορικά πλοία, από δέκα την προηγούμενη ημέρα. Πριν ξεσπάσει ο πόλεμος, από το Ορμούζ περνούσε περίπου το ένα πέμπτο του πετρελαίου που καταναλώνει ο κόσμος. Reuters
Το Brent ξεπέρασε τα 95 δολάρια το βαρέλι και το φυσικό αέριο στην Ευρώπη έφτασε σε υψηλό τριετίας.
Οι πύραυλοι πέφτουν στο Ιράν και στις αμερικανικές βάσεις, αλλά ο οικονομικός λογαριασμός φτάνει γρήγορα στην Ευρώπη: στα καύσιμα, στο ηλεκτρικό ρεύμα, στις μεταφορές και στις τιμές των προϊόντων.
Ο Ντόναλντ Τραμπ δηλώνει ότι προτιμά τη σημερινή κατάσταση, με το Ιράν οικονομικά εξαντλημένο και τις ΗΠΑ να διεκδικούν τον έλεγχο του Ορμούζ. Δεν φαίνεται να επιδιώκει συμφωνία. Επιδιώκει υποταγή.
Όμως οι λαοί δεν είναι πιόνια και οι οικονομίες δεν καταρρέουν χωρίς να καταρρεύσει πρώτα η ζωή των απλών ανθρώπων.
ο Μερτς κοντά στο πολιτικό μηδέν
Στην καρδιά της Ευρώπης, ο Φρίντριχ Μερτς αντιμετωπίζει πολιτική καθίζηση. Δεν βρίσκεται κυριολεκτικά στο μηδέν, αλλά το 16% αποδοχής που καταγράφεται σε δημοσκοπήσεις είναι σχεδόν πολιτικός πάτος για καγκελάριο της Γερμανίας. Η δυσαρέσκεια απέναντί του έχει φτάσει κοντά στο 80%.
Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η εικόνα των κομμάτων. Στην τελευταία μέτρηση του γερμανικού ινστιτούτου INSA, η AfD βρίσκεται στο 29%, ενώ οι Χριστιανοδημοκράτες και οι Χριστιανοκοινωνιστές του Μερτς περιορίζονται συνολικά στο 20,5%. Το SPD, που συμμετέχει στην κυβέρνηση, βρίσκεται μόλις στο 12%. INSA
Η Γερμανία, που για χρόνια παρουσιαζόταν ως η ατμομηχανή της Ευρώπης, παλεύει με οικονομική στασιμότητα, ακριβή ενέργεια, αποβιομηχάνιση και κοινωνική ανασφάλεια.
Η ηγεσία της ζητά περισσότερες στρατιωτικές δαπάνες, περισσότερες θυσίες και περιορισμό κοινωνικών παροχών. Δεν προσφέρει όμως ένα πειστικό σχέδιο για καλύτερη ζωή.
Όταν η δημοκρατική πολιτική δεν δίνει απαντήσεις, ο φόβος, η οργή και η φτώχεια σπρώχνουν ένα μέρος της κοινωνίας προς την ακροδεξιά. Η άνοδος της AfD δεν είναι κεραυνός σε καθαρό ουρανό. Είναι και αποτέλεσμα της αποτυχίας των κυβερνήσεων που προηγήθηκαν.
ο Ερντογάν παίζει σε όλα τα ταμπλό
Την ίδια στιγμή, ο Ερντογάν, παρότι η Τουρκία παραμένει μέλος του ΝΑΤΟ, συναντά τον Πούτιν και συζητά μαζί του για ενέργεια, πυρηνική τεχνολογία, εμπόριο και νέες συνεργασίες.
Ο πρώτος πυρηνικός σταθμός ηλεκτροπαραγωγής της Τουρκίας στο Ακούγιου κατασκευάζεται από τη ρωσική κρατική εταιρεία Rosatom. Θα διαθέτει τέσσερις αντιδραστήρες συνολικής ισχύος 4.800 μεγαβάτ και υπολογίζεται ότι θα μπορεί να καλύπτει περίπου το 10% των αναγκών της Τουρκίας σε ηλεκτρική ενέργεια.
Ο Ερντογάν δήλωσε ότι μετά το Ακούγιου η συνεργασία με τη Ρωσία μπορεί να συνεχιστεί με νέους πυρηνικούς σταθμούς. Associated Press
Παράλληλα, η Τουρκία εξετάζει ακόμη και την πλήρη ένταξή της στον Οργανισμό Συνεργασίας της Σαγκάης, στον οποίο πρωταγωνιστούν η Κίνα και η Ρωσία. Ο Ερντογάν δηλώνει ότι αυτό δεν σημαίνει εγκατάλειψη της Δύσης. Reuters
Και πιθανότατα λέει την αλήθεια: δεν εγκαταλείπει κανέναν. Συνεργάζεται με όλους, όσο θεωρεί ότι αυτό εξυπηρετεί την Τουρκία.
Αγοράζει ρωσικά όπλα, κατασκευάζει πυρηνικό σταθμό με τη Μόσχα, παραμένει στο ΝΑΤΟ, συνομιλεί με την Κίνα, διαπραγματεύεται με την Ευρώπη και κάθε φορά ζητά ανταλλάγματα.
Δεν χρειάζεται να θαυμάζει κανείς τον Ερντογάν ή τον Πούτιν για να αναγνωρίσει μια πραγματικότητα: διαθέτουν στρατηγική και ακολουθούν τα συμφέροντα των χωρών τους.
και η Ευρώπη ποια στρατηγική έχει;
Η Ευρώπη αποκόπηκε από τη φθηνή ρωσική ενέργεια χωρίς να έχει εξασφαλίσει ισότιμη και φθηνή εναλλακτική. Εξαρτήθηκε περισσότερο από ακριβότερες εισαγωγές και τώρα κινδυνεύει ξανά από τον πόλεμο στο Ορμούζ.
Την ώρα που η Τουρκία διαπραγματεύεται ταυτόχρονα με Ανατολή και Δύση, η Ευρωπαϊκή Ένωση ακολουθεί τις επιλογές της Ουάσιγκτον ακόμη κι όταν το κόστος καταλήγει στις ευρωπαϊκές κοινωνίες.
Δεν πρόκειται για ύμνο στη Ρωσία, στην Κίνα, στο Ιράν ή στην Τουρκία. Όλες αυτές οι κυβερνήσεις έχουν ευθύνες, αντιφάσεις και δικά τους συμφέροντα.
Πρόκειται για το αυτονόητο ερώτημα: ποιο είναι το σχέδιο της Ευρώπης;
Νέοι εξοπλισμοί, ακριβή ενέργεια, μικρότερο κοινωνικό κράτος και διαρκής σύγκρουση δεν αποτελούν σχέδιο για το μέλλον. Είναι δρόμος προς περισσότερη φτώχεια, πολιτική αστάθεια και ενίσχυση της ακροδεξιάς.
Ο κόσμος δεν περιμένει την Ευρώπη. Δημιουργεί νέες συμμαχίες, ανοίγει νέους ενεργειακούς δρόμους και μετακινεί το κέντρο της οικονομικής δύναμης.
Και όσο οι Ευρωπαίοι ηγέτες κοιτούν προς την Ουάσιγκτον για οδηγίες, οι λαοί τους κοιτούν τον λογαριασμό και αναρωτιούνται πόσο ακόμη θα αντέξουν.
— δδμανιάς
«Η Τουρκία ξέρει να χορεύει ανάμεσα σε Ανατολή και Δύση. Η Ευρώπη ακόμη ψάχνει το βήμα της…»
— δδμανιάς
