όλα είναι tango

«Τάνγκο», έλεγα σε φίλο. «Ταγκό είναι μόνο το λάδι!». Αλήθεια, τι μπορεί να είναι τάνγκο. «Αυτό που ο καθένας πιστεύει και θέλει!» παρατήρησε ο φίλος, κοσμογυρισμένος, ταξίδεψε και στα νερά του τάνγκο: Ρίο ντε λα Πλάτα. Στα νερά του πετούσε από ελικόπτερα, τσακίζοντας τα κόκαλά τους, ανεπιθύμητους η εξωφρενική χούντα του Βιδέλα (1976-1983), από τις πιο αιμοσταγείς χούντες της Ιστορίας· δεκάδες χιλιάδες οι νεκροί. «Μουντιάλ εξαφανισμένων», χαρακτηρίστηκε το Μουντιάλ 1978 της Αργεντινής.

Μουντιάλ επί πτωμάτων, που επέτρεψε η ουδέποτε απολογηθείσα FIBA και… παρέβλεψε η «διεθνής κοινότητα», του «υπαρκτού σοσιαλισμού» συμπεριλαμβανομένου. Ακόμα ψάχνουν χαμένους τους οι μανάδες της Πλατείας Μαΐου τις Πέμπτες. Συγκλονιστικό το «Μαπούτσε», περίπου εξαφανισμένη φυλή της Παταγονίας και ηρωίδα ομότιτλου βιβλίου του Καρίλ Φερέ.

Ποια η σχέση όλων αυτών με το τάνγκο. Απόλυτη. Ταυτοσημία. Βάσανο, πόνος, θλίψη, φυλές που ξεριζώθηκαν και εξαφανίστηκαν, μετανάστες που μοχθούν να ριζώσουν στον ξένο τόπο, έρωτας (ανεκπλήρωτος), πάθος, λυγμός, έκρηξη… Τάνγκο. Το τάνγκο της Αργεντινής είναι το τάνγκο (το παράπονο) του κόσμου. Γι’ αυτό και διαδόθηκε, αγαπήθηκε και χορεύεται όπου γης.

Τάνγκο της σιωπής και φωνή του σώματος. Ηρώδειο 25 Σεπτεμβρίου 2018. Ψυχρή βραδιά, τη ζέστανε μια Μαρία από το Μπουένος Αϊρες. Ξεκίνησε με συννεφιά, στο φινάλε αχνοπρόβαλε από πέπλα νεφών η πανσέληνος. «Maria de Buenos Aires», γυναίκα οριακή, αισθησιακή, συνεπαρμένη, ανικανοποίητη, χωρίζει από πάθος έρωτα, χάνεται μέσα σ’ αυτό, διαλύεται στα φίλτρα ενός μαγικού ρεαλισμού, πεθαίνει μόλις φέρνει στον κόσμο μία νέα ζωή. Ενα τάνγκο σβήνει, ένα νέο τάνγκο γεννιέται.

Ολα είναι tango. Λαϊκή όπερα. Πρώτη που γράφτηκε ποτέ σε τάνγκο (1968), από δύο μεγάλους του είδους, πρωτεργάτες του μοντέρνου τάνγκο (μίξη τζαζ και κλασικής μουσικής με τάνγκο)· nuevo tango: Αστορ Πιατσόλα, σύνθεση, Οράσιο Φερέρ, λιμπρέτο, χορογραφία-σκηνοθεσία, Νατάλια Χιλς, καλλιτεχνική διεύθυνση και πρώτη χορεύτρια, Αλεχάντρο Ακίνο, πρώτος χορευτής, τραγούδι-ερμηνεία, η πρώτη ερμηνεύτρια, το ’68, για τη φωνή της γράφτηκε, μούσα του Πιατσόλα, Αμελίτα Μπαλτάρ.

Πιατσόλα (1921-1992), αναμορφωτής του τάνγκο, δεξιοτέχνης του μπαντονεόν. Στα δεκατέσσερά του, ζήτησε να τον πάρει σε περιοδεία του ο μέγιστος του τάνγκο Κάρλος Γαρδέλ (1890-1945). Δεν τον άφησε ο πατέρας του, επειδή ήταν μικρός. «Αν με είχε αφήσει», έλεγε μετά με πικρό χιούμορ, «τώρα θα έπαιζα άρπα!». Σε κείνη την περιοδεία έπεσε το αεροπλάνο, σκοτώθηκαν ο Γαρδέλ και όλη η ορχήστρα. Τελευταία εμφάνιση Πιατσόλα: Ηρώδειο, 3 Ιουνίου 1990, Ορχήστρα των Χρωμάτων, διεύθυνση Μάνος Χατζιδάκις. Φερέρ (1933-2014), Ουρουγουανός, πήρε αργεντινή ιθαγένεια.

Μεταξύ πολλών: το κλασικό τρίτομο «Βιβλίο του τάνγκο» («El libro del Tango»), πρώτος διευθυντής Εθνικής Ακαδημίας Τάνγκο στο Μπουένος Αϊρες. Κάτι δικό του για φινάλε: «Μπαλάντα για τη θανή μου»: «Θα πεθάνω μιαν αυγή στο Μπουένος Αϊρες/ Την ώρα που διαλέγουν όσοι ξέρουν/ Να πεθάνουν σωστά./ Στων χειλιών μου τη σιωπή θα πλανιέται/ Μυροφόρα μια φλόγα εκείνου του στίχου/ Που δεν μπόρεσα ποτέ να σου ειπώ».

ΥΓ. Την περασμένη εβδομάδα ο νεοφιλελεύθερος πρόεδρος Μαουρίσιο Μάκρι έριξε πάλι την Αργεντινή στο ΔΝΤ, με ιστορικό ρεκόρ δανεισμού. Φτου κι απ’ την αρχή…