iloveithaki.gr, 12/5/2025
Η αίσθηση που επικρατεί σήμερα στην ελληνική κοινωνία είναι πως το πολιτικό θερμόμετρο ανεβαίνει ραγδαία, και όχι άδικα. Οι φήμες που φουντώνουν για πρόωρες εκλογές μετά τη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, όπως έχει υποστηρίξει και η Ζωή Κωνσταντοπούλου, φέρνουν τα κόμματα και τα πολιτικά επιτελεία σε κατάσταση συναγερμού.
Πολλοί πολίτες, όπως και ο γράφων, θεωρούν ότι οι δημοσκοπήσεις δεν αντικατοπτρίζουν την πραγματική βούληση του λαού. Αντιθέτως, ερμηνεύονται ως εργαλεία διαμόρφωσης γνώμης, όχι καταγραφής της. Το κλίμα στον δρόμο, στα καφενεία και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είναι σαφές: η απογοήτευση από τη σημερινή κυβέρνηση είναι διάχυτη. Η λαϊκή βούληση φαίνεται να απαιτεί αλλαγή, το ερώτημα όμως είναι: αλλαγή προς ποια κατεύθυνση και με ποιο σχήμα;
Η Νέα Δημοκρατία και το στοίχημα των συνεργασιών
Αν ο Κυριάκος Μητσοτάκης προσφύγει σε εκλογές το φθινόπωρο, με το σύστημα της ενισχυμένης αναλογικής, δεν αποκλείεται η Νέα Δημοκρατία να παραμείνει πρώτο κόμμα — όχι λόγω δυναμικής, αλλά λόγω αδυναμίας των υπολοίπων. Όμως, για να σχηματίσει κυβέρνηση θα χρειαστεί συμμάχους. Και εδώ ξεκινά η πολιτική σκακιέρα.
Οι φυσικοί υποψήφιοι για συνεργασία βρίσκονται είτε στη δεξιά είτε στο κέντρο. Τα μικρά «πατριωτικά» ή «συντηρητικά» κόμματα, ωστόσο, έχουν αποδυναμωθεί ή είναι τοξικά για ευρύτερες συμμαχίες. Το ΠΑΣΟΚ, από την άλλη, δείχνει να παραμένει στάσιμο και χωρίς πολιτικό βάθος που να συγκινεί την κοινωνία — πόσω μάλλον να σηκώσει βάρος συγκυβέρνησης. Η σχέση του με τη ΝΔ είναι αμφιλεγόμενη και το σενάριο συνεργασίας παραμένει ανοιχτό, αλλά όχι εύκολο.
Η αδυναμία του ΣΥΡΙΖΑ και η άνοδος της Κωνσταντοπούλου
Ο ΣΥΡΙΖΑ συνεχίζει να φθίνει, πολιτικά και οργανωτικά. Η απουσία ξεκάθαρου οράματος, η εσωτερική διάσπαση και η απογοήτευση της βάσης τον έχουν καθηλώσει. Αντίθετα, η Πλεύση Ελευθερίας της Ζωής Κωνσταντοπούλου καταγράφει ανοδική πορεία, ιδίως στους νέους και στους απογοητευμένους ψηφοφόρους του ΣΥΡΙΖΑ και των μικρών προοδευτικών κομμάτων. Η ρητορική της Κωνσταντοπούλου περί εθνικής κυριαρχίας, διαφάνειας και κοινωνικής δικαιοσύνης βρίσκει ακροατήριο.
Ωστόσο, είναι ακόμα ασαφές αν η Πλεύση μπορεί να γίνει καταλύτης εξελίξεων ή θα μείνει στο ρόλο του έντιμου αλλά περιθωριακού αντίπαλου.
Ποια σενάρια προκύπτουν;
- ΝΔ με στήριξη από ΠΑΣΟΚ ή μικρό δεξιό κόμμα: πιθανό αλλά δύσκολο να αποδώσει σταθερότητα, καθώς το ΠΑΣΟΚ δεν θέλει να “καεί” πάλι ως συμπλήρωμα.
- Κυβέρνηση συνεργασίας κεντροαριστερών δυνάμεων (ΣΥΡΙΖΑ – ΠΑΣΟΚ – Πλεύση – ΜέΡΑ25 κ.ά.): αριθμητικά δύσκολο με τα σημερινά δεδομένα, ιδεολογικά κατακερματισμένο.
- Ακυβερνησία και νέες εκλογές: ένα σενάριο-εφιάλτης για τα κόμματα αλλά υπαρκτό, ιδίως αν δεν διαμορφωθεί κλίμα συνεννόησης.
- Κυβέρνηση τεχνοκρατών ή “ειδικού σκοπού”: ένα σχέδιο «ανάγκης», αν υπάρξει κοινωνική πίεση και αποτυχία σχηματισμού κυβέρνησης.
Η πιθανή επανεμφάνιση του Αλέξη Τσίπρα
Μία ακόμη παράμετρος που αξίζει να τεθεί στο τραπέζι είναι η πιθανότητα πολιτικής επαναδραστηριοποίησης του Αλέξη Τσίπρα. Παρόλο που έχει αποχωρήσει από την ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ, η απουσία ισχυρού διαδόχου, η σύγχυση στο εσωτερικό του κόμματος και η αδυναμία διατύπωσης νέου αφηγήματος από την τωρινή ηγεσία, εντείνουν τα σενάρια για επιστροφή του πρώην πρωθυπουργού ως ενωτική φυσιογνωμία για την ευρύτερη προοδευτική παράταξη.
Αν ο Τσίπρας αποφασίσει να ηγηθεί μιας προσπάθειας συνένωσης των διασκορπισμένων προοδευτικών και αριστερών δυνάμεων —από τον ΣΥΡΙΖΑ και το ΠΑΣΟΚ μέχρι την Πλεύση Ελευθερίας, το ΜέΡΑ25, το ΚΗΔΙ, τη ΝΕΑΡ και άλλες κοινωνικές κινήσεις— τότε θα μιλάμε για μια ανατροπή των πολιτικών δεδομένων. Ο ίδιος διαθέτει ακόμη σημαντικό κοινωνικό αποτύπωμα, εμπειρία διακυβέρνησης και την ικανότητα να εμπνεύσει.
Ωστόσο, πρόκειται για δύσκολο εγχείρημα. Οι ιδεολογικές και πολιτικές διαφορές ανάμεσα στους «προοδευτικούς παίκτες» είναι βαθιές, η μεταξύ τους καχυποψία υπαρκτή, και ο λαός είναι κουρασμένος από πρόχειρες συγκολλήσεις και τεχνητές συμμαχίες. Αν ο Τσίπρας θέλει να το επιχειρήσει, θα πρέπει να παρουσιάσει ένα πειστικό και καθαρό σχέδιο, όχι απλώς μια “αντιμητσοτακική” συμμαχία.
Εν τέλει, αν ο Αλέξης Τσίπρας κινηθεί δραστικά και βρει ανταπόκριση, η Κεντροαριστερά ίσως αποκτήσει ξανά νόημα και πυξίδα. Αν όχι, τότε η διάσπαση και η πολυδιάσπαση θα συνεχίσουν να ευνοούν την τωρινή ηγεμονία της ΝΔ.
Συμπεράσματα
Το πολιτικό τοπίο παραμένει ρευστό και ο λαός δείχνει αποφασισμένος να τιμωρήσει όσους τον εξαπάτησαν. Όμως, το ερώτημα «ποιος θα κυβερνήσει μετά;» δεν έχει εύκολη απάντηση. Ίσως χρειαστεί η δημιουργία ενός νέου πολιτικού σχηματισμού ή η μετεξέλιξη ενός υπάρχοντος για να γεμίσει το κενό. Μέχρι τότε, το μόνο σίγουρο είναι πως η επόμενη εκλογική αναμέτρηση δεν θα είναι απλώς πολιτική — θα είναι υπαρξιακή.
