iloveithaki.gr, 13/5/2025
Ο χρόνος ρέει σαν ποτάμι που δεν επιστρέφει ποτέ πίσω. Η τεχνολογία εξελίσσεται με άλματα, μας προσφέρει δυνατότητες που κάποτε φάνταζαν επιστημονική φαντασία. Κι όμως, την ίδια στιγμή, η ανθρώπινη ζωή φαίνεται να πηγαίνει από το κακό στο χειρότερο.
Μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, μεγαλώσαμε με ελλείψεις. Δεν είχαμε χρήματα, δεν γνωρίζαμε την έννοια της υπερκατανάλωσης, αλλά ξέραμε να χαιρόμαστε. Μικρές στιγμές, ένα χαμόγελο, μια γειτονική κουβέντα, μια βόλτα στο χωράφι ήταν αρκετά για να νιώσουμε πλήρεις. Μπήκαμε στη ζωή με θάρρος. Παλέψαμε με τα κύματα, ιδρώσαμε, δημιουργήσαμε. Χτίσαμε σπίτια, οικογένειες, περιουσίες. Και σήμερα, μετά από όλα αυτά, νιώθουμε γονατισμένοι.
Τι στο διάολο συμβαίνει;
Δεν είναι μόνο η Ελλάδα. Δεν είναι μόνο η Ευρώπη. Ολόκληρος ο πλανήτης φαίνεται να πνίγεται σε μια κοινή δυστυχία. Από τη Λατινική Αμερική ως την Ασία και την Αφρική, οι άνθρωποι μοιάζουν εγκλωβισμένοι σε ένα αδιέξοδο. Πού είναι το λάθος;
Το χρήμα από μόνο του δεν είναι ο διάβολος. Υπήρχε πάντα, κι όσο κι αν αλλάζει μορφή, δεν ευθύνεται αποκλειστικά. Η τεχνολογία έχει απλοποιήσει τη ζωή, έχει φέρει τη γνώση στην άκρη του δαχτύλου. Οι ανθρώπινες σχέσεις ίσως έγιναν πιο περίπλοκες, αλλά δεν είναι ανεξέλεγκτες. Ο υπερκαταναλωτισμός δεν προσφέρει νόημα, αλλά δεν είναι και ο πυρήνας του προβλήματος.
Οι θρησκείες χάνουν έδαφος, οι πολιτικοί χάνουν την επαφή με την πραγματικότητα, αφοσιωμένοι στον εαυτό τους και στους χρηματοδότες τους. Αλλά η ρίζα της αρρώστιας, αυτή που δηλητηριάζει τα πάντα, βρίσκεται αλλού: στην οργάνωση και στον έλεγχο της οικονομίας.
Οι δυτικές οικονομίες λειτουργούν σαν καζίνο: αγορές, χρηματιστήρια, funds, τραπεζικά μονοπώλια. Όλα σχεδιασμένα να εξυπηρετούν τους λίγους εις βάρος των πολλών. Το παιχνίδι παίζεται βρώμικα και το γνωρίζουν όλοι, αλλά κανείς δεν το σταματά. Όσο κι αν οι Δυτικοί προκαλούν πολέμους, το μόνο που καταφέρνουν είναι να αγοράσουν χρόνο. Οι οικονομίες τους είναι κουρασμένες, βαριά χρεωμένες, χωρίς όραμα και μέλλον. Καταρρέουν από μέσα.
Απέναντι, οι Κινέζοι με τους Ρώσους και τους BRICS ψάχνουν ακόμη τα βήματά τους. Δεν έχουν δώσει μια ξεκάθαρη, δίκαιη πρόταση για την οργάνωση των οικονομιών τους. Η Βραζιλία και η Ινδία παλεύουν με παραγκουπόλεις, με ανισότητες που τσακίζουν. Αλλά τουλάχιστον εκεί, οι άνθρωποι ακόμα γελούν, χορεύουν, ερωτεύονται, τραγουδούν. Παίζουν ποδόσφαιρο στις αλάνες και μοιράζονται τη ζωή.
Στις ΗΠΑ, ο πλούτος δεν φέρνει ζωή. Οι πλούσιοι του Τραμπ δεν ζουν πραγματικά. Μεταξύ ναρκωτικών, γηπέδων γκολφ και γκουρμέ φαγητού, κρύβεται μια βαθιά μοναξιά. Πιο μοναχικοί και αποκομμένοι απ’ όσο οι άνθρωποι στις φαβέλες.
Η Δύση αυτοκαταστρέφεται.
Και ο κόσμος κοιτάζει.
Ίσως ήρθε η ώρα να ξανασκεφτούμε τι σημαίνει πρόοδος. Όχι με αριθμούς και χρηματιστηριακούς δείκτες, αλλά με ανθρώπινους όρους: ευτυχία, αλληλεγγύη, αξιοπρέπεια.
Και αν το παιχνίδι είναι στημένο, τότε ή το αλλάζουμε — ή σταματάμε να παίζουμε.
