η προοπτική κάλαμου και καστού

τι χρειάζεται για να αποφευχθεί η ερήμωση και να παραμείνουν ζωντανά τα δύο νησιά

συγκοινωνία, υγεία, κατοικία και εργασία: οι προϋποθέσεις για να παραμείνουν ζωντανά τα δύο νησιά

ο κάλαμος και ο καστός έχουν ομορφιά, ιστορία και ανθρώπους που αγαπούν τον τόπο τους. το μέλλον τους χρειάζεται στήριξη στην καθημερινή ζωή. να μπορεί μια οικογένεια να μεγαλώσει παιδιά, ένας εργαζόμενος να εξασφαλίσει εισόδημα και ένας ηλικιωμένος να ζήσει με ασφάλεια.

η επιστολή του γεώργιου βαβάτη προς τον περιφερειάρχη ιονίων νήσων, στις 29 σεπτεμβρίου, εκφράζει αγωνία για την εγκατάλειψη και την προοπτική των δύο νησιών. αυτή η φωνή αξίζει να ακουστεί και να πάρει συγκεκριμένες απαντήσεις.

η εικόνα του χειμώνα προκαλεί ανησυχία. ο γιώργος τριλίβας, μόνιμος κάτοικος καστού και πρώην περιφερειακός και δημοτικός σύμβουλος, αναφέρει σε παρέμβασή του τον αύγουστο ότι στον καστό απέμειναν περίπου 15 άνθρωποι τον προηγούμενο χειμώνα, κυρίως ηλικιωμένοι, ενώ στον κάλαμο ο χειμερινός πληθυσμός περιορίστηκε κάτω από τους 100. πρόκειται για δική του επιτόπια καταγραφή, διαφορετική από την επίσημη απογραφή, που αναδεικνύει το ζήτημα της πραγματικής δωδεκάμηνης κατοίκησης.

υπάρχουν και έργα που πρέπει να αναγνωριστούν. ο αντιπεριφερειάρχης αντώνης δουβίτσας, απαντώντας στον βαβάτη, αναφέρει επισκευές και αποκαταστάσεις στα λιμάνια καλάμου, επισκοπής και καστού, συνολικού προϋπολογισμού περίπου 1,175 εκατομμυρίων ευρώ. οι παρεμβάσεις αυτές είναι απαραίτητες για την πρόσβαση και την ασφάλεια των κατοίκων.

για το λιμάνι του καλάμου χρειάζεται επιπλέον να εξεταστεί η βελτίωση της λειτουργικότητάς του. η πρότασή μας είναι να αξιολογηθεί αν ο διαθέσιμος χώρος και η σημερινή οργάνωση εξυπηρετούν επαρκώς το πλοίο της γραμμής, τα αλιευτικά και τα σκάφη αναψυχής. προτεραιότητα πρέπει να έχουν η ασφαλής επιβίβαση, ιδιαίτερα των ηλικιωμένων, η μεταφορά προμηθειών και η ανεμπόδιστη πρόσβαση των κατοίκων. μια κατάλληλη λιμενική μελέτη, με τη συμμετοχή όσων χρησιμοποιούν καθημερινά το λιμάνι, μπορεί να προσδιορίσει τις αναγκαίες βελτιώσεις, με σεβασμό στην ακτή και στον χαρακτήρα του νησιού.

τον σεπτέμβριο παρουσιάστηκε επίσης για τον κάλαμο το σχέδιο «greco islands», με 45 προτεινόμενα έργα και ενδεικτικό προϋπολογισμό 23,09 εκατομμυρίων ευρώ έως το 2030. περιλαμβάνει παρεμβάσεις για νερό, ενέργεια, λύματα, απορρίμματα, περιβάλλον και επιχειρηματικότητα. το ποσό αυτό δεν αποτελεί συνολικά εξασφαλισμένη χρηματοδότηση. χρειάζονται μελέτες, εγκρίσεις και υλοποίηση, ενώ η συμμετοχή του καστού αναφερόταν ως διεκδίκηση.

η αποφυγή της ερήμωσης απαιτεί συγκεκριμένες προτεραιότητες.

πρώτα, σταθερή συγκοινωνία όλο τον χρόνο. επαρκές πλοίο, γνωστά δρομολόγια και εξασφαλισμένη αντικατάσταση όταν υπάρχει βλάβη. ο κάτοικος πρέπει να μπορεί να προγραμματίζει τη δουλειά, τις προμήθειες και τις εξετάσεις του.

μαζί, σταθερή ιατρική κάλυψη, τακτική παρακολούθηση των ηλικιωμένων και οργανωμένη δυνατότητα επείγουσας διακομιδής. η ασφάλεια στην υγεία είναι βασική προϋπόθεση για να παραμείνει κάποιος στον τόπο του.

χρειάζονται προσιτές κατοικίες για νέους ανθρώπους. η ανακαίνιση κλειστών σπιτιών, με ενίσχυση που θα συνδέεται με πραγματική μόνιμη εγκατάσταση, μπορεί να ανοίξει δρόμο επιστροφής για αποδήμους και εγκατάστασης για νέες οικογένειες.

χρειάζεται επίσης στήριξη της εκπαίδευσης. η παλαιότερη καταγραφή της κοινότητας καλάμου περιγράφει οικογένειες που μετακινούνταν αλλού για να φοιτήσουν τα μεγαλύτερα παιδιά στο γυμνάσιο και στο λύκειο, παίρνοντας μαζί και τα μικρότερα. η πρόσβαση στο σχολείο επηρεάζει την παραμονή ολόκληρης της οικογένειας.

και χρειάζεται δουλειά πέρα από το καλοκαίρι. στήριξη της αλιείας, της ελιάς, της μελισσοκομίας και της μικρής τοπικής παραγωγής. κίνητρα για επιχειρήσεις που παραμένουν ανοιχτές τον χειμώνα. αξιόπιστο διαδίκτυο για όσους μπορούν να εργάζονται από το σπίτι. ανάλογες προτάσεις καταθέτει και ο τριλίβας, μαζί με στεγαστικές ενισχύσεις και μέτρα μείωσης του πρόσθετου κόστους που πληρώνουν οι μόνιμοι κάτοικοι.

κυβέρνηση, περιφέρεια και δήμος χρειάζεται να παρουσιάσουν έναν κοινό, δημόσιο προγραμματισμό: ποιος αναλαμβάνει κάθε παρέμβαση, με ποια χρηματοδότηση και μέχρι πότε. οι κάτοικοι πρέπει να συμμετέχουν στις αποφάσεις και να γνωρίζουν την πρόοδο των έργων.

η προοπτική του καλάμου και του καστού θα κριθεί από το αν μπορούν οι άνθρωποι να ζουν εκεί δώδεκα μήνες τον χρόνο.

να μείνουν οι ηλικιωμένοι με φροντίδα. να επιστρέψουν νέοι με δυνατότητα εργασίας. να ανοίξουν σπίτια και να ξανακουστούν παιδικές φωνές.

αυτός πρέπει να είναι ο στόχος της ανάπτυξης: να συνεχίζεται η ζωή όταν φεύγει και το τελευταίο καλοκαιρινό σκάφος.

— δδμανιάς

πηγές:

• η επιστολή του γεώργιου βαβάτη
• η απάντηση του αντώνη δουβίτσα
• η παρέμβαση και οι προτάσεις του γιώργου τριλίβα
• το σχέδιο «greco islands» για τον κάλαμο
• η παλαιότερη καταγραφή της κοινότητας καλάμου

το καλοκαίρι όλοι θαυμάζουν τον κάλαμο και τον καστό. τον χειμώνα φαίνεται ποιος στέκεται δίπλα στους ανθρώπους τους. όταν λιγοστεύουν τα φώτα, όταν χρειάζεται γιατρός, όταν περιμένουν το καράβι. εκεί δοκιμάζονται οι υποσχέσεις και η αγάπη για τον τόπο.

— δδμανιάς