ούλα σκληρά κι ανάποδα κι ο λύκος χορτασμένος

το κοπάδι μετράει τις μπουκιές του κι οι ποιμενάρχες ζητούν ησυχία

στραβό κι ανάποδο μηχάνημα ο άνθρωπος. άλλα σκέφτεται, άλλα λέει κι άλλα κάνει. ζητά δικαιοσύνη, αλλά καμιά φορά θέλει μια εξαίρεση για την πάρτη του. θέλει να τον ακούνε, αλλά δυσκολεύεται να ακούσει. κι ύστερα περιμένουμε η κοινωνία, φτιαγμένη από εμάς, να δουλεύει ρολόι.

μα πριν φορτώσουμε όλα τα στραβά στον άνθρωπο, ας κοιτάξουμε το λιβάδι. τι του προσφέρει για να ζήσει; τι του μένει αφού πληρώσει το σπίτι, το φαΐ και τους λογαριασμούς;

το 2025, το 87,1% του πληθυσμού στην ελλάδα ζούσε σε νοικοκυριά που δήλωναν κάποια οικονομική δυσκολία να τα βγάλουν πέρα. στην ευρωπαϊκή ένωση το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 42,5%. σχεδόν εννέα στους δέκα εδώ δυσκολεύονται, άλλοι λιγότερο κι άλλοι πολύ περισσότερο. ec.europa.eu

η ελστατ δίνει την εικόνα καθαρά: 35,1% με μεγάλη δυσκολία, 32,2% με δυσκολία και 19,8% με κάποια δυσκολία. δηλαδή περίπου δύο στους τρεις τα βγάζουν πέρα με δυσκολία ή μεγάλη δυσκολία. www.statistics.gr

κι αυτό δεν αφορά μόνο όσους βρίσκονται κάτω από το όριο της φτώχειας. ακόμη και ανάμεσα σε όσους είναι πάνω από αυτό, 38,5% δεν μπορεί να καλύψει ένα έκτακτο έξοδο περίπου 500 ευρώ. μια ζημιά στο σπίτι, μια αναποδιά, και χάθηκε η ισορροπία. www.statistics.gr

το να μη σε καταγράφουν ως φτωχό δεν σημαίνει ότι ζεις καλά. μπορεί απλώς να κρατιέσαι με περικοπές, αναβολές και τον φόβο μην τύχει κάτι.

την ίδια ώρα, το λιβάδι μοιράζεται άνισα. στην έρευνα της ελστατ του 2025, με εισοδήματα αναφοράς του 2024, το πλουσιότερο 20% συγκέντρωνε το 39,3% του διαθέσιμου εισοδήματος, ενώ το φτωχότερο 20% μόλις το 7,6%. η ανισότητα μειώθηκε λίγο σε σχέση με την προηγούμενη έρευνα, αλλά η απόσταση παραμένει μεγάλη. www.statistics.gr

κι ύστερα αρχίζουν τα κηρύγματα. υπομονή, εγκράτεια, υπευθυνότητα. το κοπάδι πρέπει να αντέχει και να μη διαμαρτύρεται. το κούρεμα, βέβαια, συνεχίζεται κανονικά.

όμως οι ποιμενάρχες χάνουν την εμπιστοσύνη. στην έρευνα του οοσα του 2025, που δημοσιεύτηκε το 2026, μόλις 24% δήλωνε υψηλή ή σχετικά υψηλή εμπιστοσύνη στην κυβέρνηση. για τα πολιτικά κόμματα το ποσοστό ήταν 15%. www.oecd.org

η κοινωνία δυσκολεύεται να λειτουργήσει όταν ο άνθρωπος αισθάνεται οικονομικά στριμωγμένος και πολιτικά ανήμπορος. ο καθένας κοιτάζει πώς θα σωθεί. η ανάγκη γίνεται φόβος και ο διπλανός εύκολα γίνεται αντίπαλος.

κι εκεί βρίσκει χώρο ο λύκος: η εκμετάλλευση, η αυθαιρεσία, το συμφέρον που πατάει στην αδυναμία του άλλου.

στην εικόνα μας, ένα πρόβατο λέει στο άλλο:

«καλύτερα να μας τρώει ο λύκος, να μας δαγκώνει στην καρωτίδα και να τελειώνει το βάσανο… παρά να πεθαίνουμε από την πείνα μια ζωή.»

είναι η πικρή φωνή της απόγνωσης. μιας ζωής όπου ο άνθρωπος κουράζεται να μετράει τι θα στερηθεί ακόμη.

θέλουμε να δουλέψει καλύτερα η κοινωνία; χρειάζεται ο κόπος να εξασφαλίζει αξιοπρεπή ζωή. η αδυναμία να βρίσκει φροντίδα. κι εκείνοι που κυβερνούν να ελέγχονται και να λογοδοτούν.

γιατί όταν το λιβάδι στερεύει, τα σκυλιά δεν ακούν τον βοσκό και ο καθένας τραβάει κατά τη μεριά του, ο λύκος βρίσκει το κοπάδι απροστάτευτο.

ούλα σκληρά κι ανάποδα κι ο λύκος χορτασμένος.

πάει το κοπάδι.

— δδμανιάς

«φοβάμαι όλα αυτά που συνηθίζουμε: τη στέρηση, την αδικία, τον φόβο για το αύριο. και πιο πολύ φοβάμαι τη μέρα που θα πάψουμε να ζητάμε μια καλύτερη ζωή.»

— δδμανιάς