η ελληνική φύση

Του Γιάννη Σχίζα

Έχουμε έναν μεγάλο πλούτο στη διάθεσή μας, έχουμε μια φύση ποικίλη, πολύμορφη, εντυπωσιακή. Η φύση μας εκπροσωπείται από τα 6.000 είδη χλωρίδας, από διαφορετικούς βιότοπους, από διαφορετική μορφολογία τοπίων. Τώρα μάλιστα με την άνοιξη, όταν τα λουλούδια ξεπροβάλλουν, όλοι είμαστε έτοιμοι να εκχωρήσουμε ένα μεγαλύτερο κομμάτι του εαυτού μας σ’ αυτή την πανδαισία. Το Πάσχα εξ άλλου μας δίνει μια ευκαιρία να στοχαστούμε πάνω στον συγκεκριμένο πλούτο. Να σκεφθούμε λόγου χάρη τι εννοούσε ο Διονύσιος Σολωμός όταν σε ένα σχεδίασμα των «Ελεύθερων Πολιορκημένων», όπου έπλεκε το εγκώμιο της ελληνικής φύσης, κατέληγε στον στίχο «τρέμει η ψυχή και ξαστοχά γλυκά τον εαυτό της»: Μήπως ότι η απόλαυση αυτή υπόκειται πάντα στον κίνδυνο να εκλείψει από ένα γεγονός αιφνίδιο; Και για να μεταφέρουμε αυτόν τον συλλογισμό στον παρόντα ιστορικό χρόνο: Μήπως ένα θερμό ελληνοτουρκικό επεισόδιο βάλει τέλος σ’ αυτή την ευωχία;

Είμαστε μια χώρα όπου πολλοί, αντί να επαίρονται για το ιστορικό παρόν, τονίζουν το ιστορικό παρελθόν – λες και αυτό είναι το μόνο άξιο λόγου να τονισθεί. Κι όμως, το παρόν είναι αξιοσημείωτο και υπογραμμιστέο.

Διαβάζω το δοκίμιο του Αντώνη Καπετάνιου «Η Ελληνική φύσις των Φρυγάνων (της ευωδιάς και του ανθού)» και εντυπωσιάζομαι από μια «λεπτομέρεια» που καταγράφει ο συγγραφέας: Είναι η εντύπωση του Γάλλου συγγραφέα Αντρέ Μπιγύ, ο οποίος πρωτοέρχεται στη χώρα μας το 1937 με πλοίο και δίνει με απλό τρόπο αυτό που θα πει Ελλάδα. Ο διάλογος του συγγραφέα μ’ έναν συνταξιδιώτη είναι χαρακτηριστικός:

«- Τι είναι, πού είμαστε;

– Στον Ισθμό της Κορίνθου.

– Μα αυτή η μυρωδιά, αυτό το άρωμα των χόρτων που μυρίζουν τερέβινθο και θυμάρι;

– Η μυρωδιά της Ελλάδας.

Όχι, δεν θα ξεχάσω ποτέ εκείνο το βράδυ, όπου η παρουσία της Ελλάδας γινόταν αισθητή αποκλειστικά και μόνο από το άρωμά της!».

Με τις οσμές, με τα τοπία, εισπράττουμε την ενεστώσα Ελλάδα – η παλιά είναι θέμα πληροφορίας. Η κρίση μάλιστα αναχαίτισε διάφορες επεμβάσεις στη φύση, που μας άφηναν έκπληκτους για την προχειρότητά τους. «Ο σημερινός ορθολογισμός που στηρίζεται στην αδιάκριτη τοποθέτηση οπουδήποτε στην ύπαιθρο της εξοχικής κατοικίας, στην πιο χυδαία του μορφή, προχωρεί σε παραλληλόγραμμες κατατμήσεις της γης χρησιμοποιώντας οικοδομικά υλικά που δεν έχουν καμιά σχέση με το φυσικό περιβάλλον» έγραφε ο Νίκος Μαρτίνος το 2005.

Ουδέν κακόν αμιγές καλού: Ξεμείναμε από πόρους, η κακομεταχείριση της φύσης μπορεί να περιμένει…