το εμπόριο του sex appeal

Ακόμη και μετά τη σεξουαλική επανάσταση των τελευταίων δεκαετιών, η ηθική καταδίκη των εκδιδόμενων γυναικών, καταδίκη πολλές φορές αβάσιμη, είναι αρκετά διαδεδομένη∙ αντίθετα, εκτός από κανένα στριπτίζ, δεν προκαλεί καμιά ηθική καταδίκη η συχνότατη εμπορευματοποίηση του sex appeal∙ μάλιστα σχεδόν πάντα τυχαίνει τεράστιου πρεστίζ και είναι πηγή μεγάλων επιτυχιών και τύχης.

Χορεύτριες, ηθοποιοί του κινηματογράφου και της τηλεόρασης, φωτομοντέλα, γυναίκες που εκτίθενται στη διαφήμιση, συχνά οφείλουν τη φήμη τους στην οπτική έκθεση των δώρων της Αφροδίτης.

Φυσικά δεν έχω την πρόθεση να καταδικάσω ούτε το εμπόριο του σεξ ούτε το εμπόριο του sex appeal∙ μόνο θέλω να υπογραμμίσω ότι είναι άδικη η διαφοροποίηση της ηθικής συνθήκης των δύο εμπορευμάτων.

Εξάλλου μια γυναίκα που πουλάει το σεξ είναι περισσότερο τίμια από μια γυναίκα που πουλάει το sex appeal∙ η πρώτη πουλάει την ευχαρίστηση, η δεύτερη μόνο την επιθυμία για ευχαρίστηση∙ η μία το σώμα, η άλλη μόνο την οπτική επαφή με το σώμα.

Βρίσκω αποκρουστική, θα έλεγα πιο πολύ και από αποκρουστική, τη χρήση του sex appeal ως παγκόσμιο καρύκευμα: για παράδειγμα, στις εκπομπές της τηλεόρασης, είτε πρόκειται για πολιτική συζήτηση είτε για ιατρικές πληροφορίες, είναι απαραίτητο μια στιγμή να εισέρχεται μια σταρ του θεάματος για να εκθέσει τα ντελικάτα στήθη της ή, πιο συχνά, την πλαστική και δυναμική τελειότητα των γοφών και των ποδιών της.

Αυτά και άλλα πολλά βλέπουμε στην τηλεόραση, όπου επιβεβαιώνεται η αποκρουστική χυδαιότητα της μαζικής κουλτούρας.

Γίνεται επίσης αντιληπτό ότι οποιαδήποτε προσπάθεια εξύψωσης της κουλτούρας πρέπει να ξεκινά από το πραγματικό επίπεδο των παραληπτών∙ αλλά η λατρεία της τηλεθέασης, μια λατρεία καθαρά εμπορική, οδήγησε στο να υποβοηθήσει συστηματικά τις απαιτήσεις και τα γούστα των μαζών, τα ένστικτα του πλήθους, ακόμη και τα χειρότερα (όπως φαίνεται από τον τεράστιο αριθμό ευτελών θεαμάτων μάζας).

Οπως είναι επίσης γνωστό, η par condicio ανάμεσα στα φύλα δεν γίνεται σεβαστή σε διάφορες περιοχές της κοινωνίας: αξίζει ελάχιστα στην πολιτική και στις θέσεις εξουσίας∙ ακόμη και μια «σύντροφος» πολυτελείας δεν είναι ίση με τον προστάτη της.

Ομως μου φαίνεται ότι γίνεται σεβαστή στην τηλεόραση∙ ίσως μάλιστα η ζυγαριά να κλίνει πάντα προς τη μεριά των γυναικών.

Και επειδή είναι εμφανή τα κριτήρια επιλογής, η τηλεόραση έγινε ένα τεράστιο και τερπνό πάρκο με πανέμορφες πάπιες.

*ομότιμος καθηγητής ΑΠΘ