ο αντικατοπτρισμός της ιθάκης

Στις 21 Αυγούστου στην Ιθάκη δεν συναντήθηκαν ο Οδυσσέας με την Πηνελόπη, αλλά τα αφηγήματα ενός αλλόκοτου διδύμου: των δανειστών και της κυβέρνησης.

Οι διεθνείς πιστωτές έχουν άμεση ανάγκη ενός success story σε μια περίοδο που μαύρα σύννεφα συσσωρεύονται στον ευρωπαϊκό ορίζοντα, δέκα χρόνια από την έναρξη της χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2008: η ακροδεξιά-λαϊκιστική κυβέρνηση της Ιταλίας ετοιμάζεται για ένα δικό της αντάρτικο, η «σοσιαλιστική» κυβέρνηση της Ισπανίας δεν κατάφερε να αποσπάσει την υποστήριξη του Κοινοβουλίου για το νέο δημοσιονομικό πρόγραμμα, ο εμπορικός πόλεμος με τις ΗΠΑ μαίνεται ανεξέλεγκτος, το μεταναστευτικό διχάζει και κοστίζει και το Brexit περιπλέκει περαιτέρω την κατάσταση.

Από την άλλη, η κυβέρνηση, με όλο το παλιό πολιτικό και μιντιακό κατεστημένο απέναντί της, καίγεται να δείξει ότι τα βάσανα τελειώνουν και αρχίζει μια περίοδος ανάκαμψης και ανάτασης.

Αυτό ήταν το αφήγημα της Ιθάκης, το οποίο θα συμπληρωθεί από ψήγματα αναδιανομής της φτώχειας στη ΔΕΘ, με ορίζοντα τις εκλογές τους επόμενους μήνες.

Φυσικά όλοι ξέρουμε ότι ο Οδυσσέας, η Πηνελόπη και η Ιθάκη αφορούν τα πρόσωπα και την τοπογραφία της ελληνικής μυθολογίας, οι συμβολισμοί της οποίας ασκούν τη δική τους γοητεία στο μυαλό και στις ψυχές των Ελλήνων, όταν μάλιστα τους έχει αριστοτεχνικά αξιοποιήσει και ο Κ. Καβάφης. Ομως γνωρίζουμε επίσης ότι η πραγματικότητα, δυστυχώς, έχει ελάχιστα κοινά με τις ραψωδίες της Οδύσσειας.

Κάθε πλευρά, ανάλογα με το ακροατήριο στο οποίο απευθύνεται, ανέπτυξε και τη δική της μυθολογία.

Για παράδειγμα, οι δανειστές ύφαναν τον μύθο τού «extend and pretend», δηλαδή της τακτικής να επιμηκύνεις σε χρόνο τα δάνεια και τα μέτρα και να υποκρίνεσαι ότι κάποτε θα εισπράξεις το σύνολό τους.

Φυσικά οι πολιτικές και οικονομικές ελίτ γνωρίζουν ότι τίποτα τέτοιο δεν θα συμβεί. Τι κερδίζουν; Οι κυβερνήσεις πίστωση χρόνου στην εξουσία και οι οικονομικές ελίτ (με επικεφαλής τους μετόχους των τραπεζών) τεράστια κέρδη από τους τόκους και πολιτικό έλεγχο στις δανειολήπτριες χώρες.

Η κυβέρνηση από τη δική της μεριά υιοθέτησε τον μύθο της «εξόδου από τα μνημόνια» και της επιστροφής στις αγορές.

Ομως όλοι (;) γνωρίζουν ότι η «αυστηρή επιτήρηση» θα υφίσταται μέχρι την αποπληρωμή του 75% των δανείων προς τους Ευρωπαίους, ότι θα υπάρχει αυτόματη επιβολή επιπλέον «διαρθρωτικών» μέτρων σε περίπτωση απόκλισης από τα πρωτογενή πλεονάσματα, αλλά και τέσσερις αξιολογήσεις ετησίως.

Επιπλέον η ΕΛΣΤΑΤ, η ΑΑΔΕ και το Υπερταμείο (+ΤΑΙΠΕΔ) είναι πλέον «Ανεξάρτητες Αρχές» που δίνουν λόγο απευθείας στους δανειστές και μαζί με την Τράπεζα της Ελλάδας συνιστούν το «τετράγωνο της αμαρτίας».

Ετσι η «κυρίαρχη» ελληνική κυβέρνηση στερείται των βασικών εργαλείων άσκησης οικονομικής πολιτικής. Ακολουθεί η δέσμευση για ιδιωτικοποίηση όσων δημόσιων αγαθών έχουν απομείνει (ύδρευση, ενέργεια, μεταφορές κ.λπ.), αλλά και για περαιτέρω περικοπές στο εναπομείναν «κοινωνικό κράτος».

Και φυσικά η χώρα είναι δεσμευμένη πολιτικά τουλάχιστον μέχρι το 2060, ενώ το δημόσιο χρέος, που το 2009 ήταν στο 129% του ΑΕΠ, μετά από οχτώ βάρβαρα χρόνια λιτότητας σήμερα βρίσκεται στο 180%. Παράλληλα η «αυστηρή επιτήρηση» εμπεριέχει «ρήτρα μη αντιστρεψιμότητας» των μνημονιακών νόμων, αλλά και συνέχιση των καταστροφικών «διαρθρωτικών» μεταρρυθμίσεων.

Η γερμανική Frankfurter Allgemeine Zeitung στο βασικό της ρεπορτάζ προχθές έγραφε ότι «για τους Ελληνες δεν αλλάζει κάτι», ενώ με μεγάλη ειλικρίνεια η Franfurter Rundschau έλεγε ότι «οι δανειστές έσωσαν ένα σύστημα που μετατρέπει τα κράτη σε ομήρους των χρηματοπιστωτικών αγορών».