Ο κώδικας QR (αγγλικά Quick Response, “γρήγορη ανταπόκριση”, ως εμπορικό σήμα “QR-Code”) είναι ένας γραμμωτός κώδικας(barcode) δύο διαστάσεων, που δημιουργήθηκε από την ιαπωνική εταιρεία Denso-Wave το 1994. Λόγω της αυτόματης διόρθωσης σφαλμάτων, η μέθοδος αυτή είναι πολύ εύρωστη και, ως εκ τούτου, χρησιμοποιείται ευρέως. Περαιτέρω εξελίξεις είναι το Micro-QR-Code, το Secure-QR-Code (SQRC), το iQR-Code και το Frame-QR-Code.
Ο κώδικας QR αναπτύχθηκε για τη σήμανση μονάδων και εξαρτημάτων για το τμήμα εφοδιασμού στην αυτοκινητοβιομηχανία του ομίλου Toyota. Η Denso, η οποία ανέπτυξε τον κωδικό QR, συνεργάζεται με την Toyota ως προμηθευτής για όλες τις ηλεκτρικές και ηλεκτρονικές μονάδες, μεταξύ άλλων, από τότε που αποσχίστηκε από τον όμιλο το 1949. Την ανάπτυξη του κώδικα δύο διαστάσεων ανέλαβε η θυγατρική εταιρεία Denso Wave, η οποία αναπτύσσει επίσης συστήματα αναγνώρισης και συσκευές για την κινητή συλλογή δεδομένων. Ο κωδικός QR αναπτύχθηκε το 1994 από τον Μασαχίρο Χάρα και τα μέλη της ομάδας του Τακαγιούκι Ναγκάγια, Μοτοάκι Γουατάμπε, Ταντάο Νοτζίρι και Γιούτζι Ουτσιγιάμα.
Ο Μασαχίρο Χάρα και η ομάδα του κέρδισαν το Βραβείο Κοινού 2014 του Ευρωπαϊκού Βραβείου Εφευρέτη του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας στην κατηγορία “Μη ευρωπαϊκές χώρες”.[1]
Ο κώδικας QR αποτελείται από έναν τετραγωνικό πίνακα μαύρων και λευκών τετραγώνων που αναπαριστούν τα κωδικοποιημένα δεδομένα σε δυαδική μορφή. Μια ειδική σήμανση σε τρεις από τις τέσσερις γωνίες του τετραγώνου παρέχει προσανατολισμό. Τα δεδομένα στον κώδικα QR επεκτείνονται με έναν κώδικα διόρθωσης σφαλμάτων. Αυτό σημαίνει ότι η απώλεια έως και 30% του κώδικα είναι ανεκτή, δηλαδή μπορεί ακόμα να αποκωδικοποιηθεί.
