Υπάρχουν φορές που η ανάπτυξη δεν έρχεται με μεγάλες εξαγγελίες, ούτε με κορδέλες και πανηγυρισμούς.
Έρχεται αθόρυβα.
Με μικρές αλλά ποιοτικές παρεμβάσεις που αναβαθμίζουν έναν τόπο, χωρίς να αλλοιώνουν τον χαρακτήρα του.
Ένα τέτοιο παράδειγμα είναι το Votsalo Beach Bar στην παραλία Καμίνια της Ιθάκης.
Όποιος επισκεφθεί σήμερα τα Καμίνια θα διαπιστώσει ότι η παραλία παραμένει η ίδια. Η φυσική της ομορφιά δεν κρύφτηκε πίσω από κατασκευές ούτε χάθηκε μέσα στην υπερβολή.
Αντίθετα, ο χώρος δημιουργήθηκε με αισθητική, τάξη και σεβασμό στο περιβάλλον, προσφέροντας υπηρεσίες που κάνουν τον επισκέπτη να απολαμβάνει περισσότερο την παραμονή του.
Και όταν ο επισκέπτης μένει περισσότερο, ωφελείται ολόκληρη η τοπική οικονομία.
Αυξάνεται η επισκεψιμότητα.
Δημιουργείται απασχόληση.
Ενισχύεται η εικόνα της Ιθάκης ως προορισμού ποιότητας.
Έτσι αναπτύσσονται οι μικροί τόποι.
Όχι μόνο με μεγάλες επενδύσεις.
Αλλά και με μικρές, σοβαρές και καλαίσθητες πρωτοβουλίες που σέβονται τον τόπο και αναδεικνύουν όσα ήδη προσφέρει η φύση.
Η Ιθάκη δεν χρειάζεται να χάσει τον χαρακτήρα της για να προοδεύσει.
Χρειάζεται ποιότητα.
Χρειάζεται αισθητική.
Χρειάζεται επαγγελματισμό.
Χρειάζεται σεβασμό στο φυσικό περιβάλλον.
Το Βότσαλο στα Καμίνια δείχνει ότι όλα αυτά μπορούν να συνυπάρξουν.
Και ίσως αυτό να είναι το σημαντικότερο μήνυμα.
Η ανάπτυξη δεν είναι αντίπαλος της φύσης.
Αντίπαλος της φύσης γίνεται μόνο όταν λείπει το μέτρο.
Όταν όμως υπάρχει ποιότητα και σεβασμός, κάθε τέτοια προσπάθεια κάνει την Ιθάκη λίγο ομορφότερη, λίγο πιο φιλόξενη και λίγο πιο αισιόδοξη.
Μακάρι να δούμε περισσότερες τέτοιες πρωτοβουλίες.
Γιατί η πραγματική ανάπτυξη δεν μετριέται μόνο σε ευρώ.
Μετριέται στην ποιότητα που προσφέρει στους επισκέπτες, στις ευκαιρίες που δημιουργεί για την τοπική κοινωνία και στην επιθυμία που αφήνει σε όσους φεύγουν από το νησί:
«Να ξανάρθουμε.»
— δδμανιάς
