Υπάρχουν εποχές που οι κοινωνίες χάνουν τη δημοκρατία τους με πραξικοπήματα.
Και υπάρχουν εποχές που τη χάνουν αργά, σχεδόν ανεπαίσθητα.
Όχι επειδή καταργούνται οι εκλογές, αλλά επειδή αλλάζει το νόημα της πολιτικής.
Όταν κάθε απόφαση μετριέται μόνο με το οικονομικό της αποτέλεσμα, όταν η επιτυχία ενός ανθρώπου μετριέται αποκλειστικά από το εισόδημά του και όταν ακόμη και η υγεία, η παιδεία, ο πολιτισμός ή η φύση αντιμετωπίζονται ως προϊόντα προς πώληση, τότε η αγορά παύει να είναι εργαλείο της κοινωνίας και γίνεται ο κυρίαρχός της.
Η δημοκρατία όμως γεννήθηκε για κάτι διαφορετικό.
Γεννήθηκε για να προστατεύει το κοινό συμφέρον απέναντι στη δύναμη του ισχυρού.
Να δίνει φωνή σε εκείνον που δεν έχει πλούτο.
Να βάζει όρια εκεί όπου η οικονομική ισχύς απειλεί την ανθρώπινη αξιοπρέπεια.
Αν αυτά χαθούν, μπορεί να συνεχίσουμε να ψηφίζουμε, αλλά η ουσία της δημοκρατίας θα έχει αρχίσει να ξεθωριάζει.
Το βλέπουμε παντού.
Οι ανισότητες μεγαλώνουν.
Ο πλούτος συγκεντρώνεται σε όλο και λιγότερα χέρια.
Οι νέοι δυσκολεύονται να αποκτήσουν σπίτι, εργασία και προοπτική.
Το περιβάλλον αντιμετωπίζεται συχνά ως κόστος και όχι ως προϋπόθεση ζωής.
Κι όμως, η αγορά από μόνη της δεν μπορεί να λύσει αυτά τα προβλήματα.
Δεν δημιουργήθηκε γι’ αυτό.
Η αγορά είναι εξαιρετική στο να παράγει πλούτο.
Δεν είναι όμως σχεδιασμένη να παράγει δικαιοσύνη.
Η δικαιοσύνη είναι έργο της πολιτικής.
Και η πολιτική χωρίς δημοκρατία μετατρέπεται εύκολα σε διαχείριση συμφερόντων.
Η μεγάλη πρόκληση του 21ου αιώνα ίσως δεν είναι αν θα υπάρχει καπιταλισμός.
Είναι αν θα υπάρχει μια δημοκρατία αρκετά ισχυρή ώστε να τον υπηρετεί η οικονομία και όχι να υπηρετεί εκείνη την οικονομική ισχύ.
Γιατί όταν η πολιτική παύει να υπηρετεί τον άνθρωπο και υπηρετεί μόνο τους αριθμούς, τότε οι αριθμοί μπορεί να ευημερούν.
Οι άνθρωποι όμως όχι.
Και χωρίς ανθρώπους που να αισθάνονται ότι ακούγονται, ότι συμμετέχουν και ότι μπορούν να επηρεάσουν το μέλλον τους, η δημοκρατία δεν πεθαίνει απότομα.
Σβήνει αργά.
Μέχρι που μια μέρα ανακαλύπτουμε ότι απέμειναν μόνο οι διαδικασίες της.
Όχι η ψυχή της.
Η δημοκρατία δεν κινδυνεύει μόνο όταν κυβερνούν οι ισχυροί.
Κινδυνεύει όταν οι πολίτες πάψουν να πιστεύουν ότι μπορούν να είναι ισχυρότεροι από τα συμφέροντα.
— δδμανιάς
«Κάθε εποχή χτίζει τα δικά της τείχη. Άλλα από πέτρα, άλλα από φόβο, ανισότητες και σιωπή. Οι Pink Floyd μας θυμίζουν πως η δημοκρατία δεν χρειάζεται πειθήνιους ανθρώπους· χρειάζεται ελεύθερα μυαλά.»
— δδμανιάς
