το starlink, το ρωσικό volna και η μάχη για τον έλεγχο των επικοινωνιών
— δδμανιάς
το starlink είναι ένα δίκτυο χιλιάδων μικρών δορυφόρων της αμερικανικής εταιρείας spacex του έλον μασκ. οι δορυφόροι κινούνται σε χαμηλή τροχιά γύρω από τη γη και παρέχουν γρήγορη σύνδεση στο διαδίκτυο μέσω μικρών επίγειων κεραιών.
η μεγάλη του αξία είναι ότι δεν χρειάζεται καλώδια, τηλεφωνικές γραμμές ή επίγειους σταθμούς σε κάθε περιοχή. μπορεί να λειτουργήσει σε ένα απομακρυσμένο νησί, σε ένα πλοίο, σε μια περιοχή που χτυπήθηκε από φυσική καταστροφή, αλλά και μέσα σε ένα πολεμικό μέτωπο όπου οι συμβατικές επικοινωνίες έχουν καταστραφεί.
στην ουκρανία το starlink ξεπέρασε γρήγορα τα όρια μιας απλής υπηρεσίας διαδικτύου. χρησιμοποιείται για την επικοινωνία στρατιωτικών μονάδων, τη μετάδοση πληροφοριών και τον έλεγχο μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
έτσι, ένα εμπορικό δίκτυο μιας ιδιωτικής εταιρείας μετατράπηκε σε σημαντικό εργαλείο πολέμου.
η ρωσική απάντηση
η ρωσία ανακοίνωσε ότι άρχισε τη σειριακή παραγωγή ενός νέου συστήματος ηλεκτρονικού πολέμου με την ονομασία volna kupol garant.
σύμφωνα με τη ρωσική πλευρά, το σύστημα εκπέμπει ισχυρό και κατευθυνόμενο ραδιοσήμα, προκαλώντας παρεμβολές στην επικοινωνία ανάμεσα στους επίγειους χρήστες και τους δορυφόρους του starlink.
δεν χρειάζεται δηλαδή να καταρρίψει ή να καταστρέψει έναν δορυφόρο. επιχειρεί να εμποδίσει προσωρινά τον δορυφόρο να «ακούσει» το σήμα που ανεβαίνει από το έδαφος.
στην πράξη, ένα drone μπορεί να χάσει τη σύνδεσή του και να μην μπορεί να συνεχίσει την αποστολή του. μια στρατιωτική μονάδα μπορεί να βρεθεί ξαφνικά χωρίς επικοινωνία, παρότι οι κεραίες, οι υπολογιστές και τα τηλέφωνά της δεν έχουν πάθει καμία ζημιά.
οι παρεμβολές εναντίον του starlink δεν είναι φαντασία. έχουν ήδη αναφερθεί στο ουκρανικό μέτωπο. εκείνο όμως που δεν έχει αποδειχθεί είναι οι μεγάλοι ρωσικοί ισχυρισμοί ότι το volna μπορεί να επηρεάσει τεράστιες περιοχές ή να προκαλέσει ακόμη και παγκόσμια διακοπή του δικτύου.
οι ανεξάρτητες πληροφορίες μέχρι σήμερα μιλούν για τοπικές παρεμβολές, σε περιοχές που μπορεί να φτάνουν περίπου τα 20 τετραγωνικά χιλιόμετρα. υπάρχει μεγάλη απόσταση από αυτό μέχρι να «σβήσει» κάποιος το starlink σε μια ολόκληρη χώρα ή σε όλο τον κόσμο.
ακόμη και η είδηση για τη μαζική παραγωγή του volna προέρχεται από ανώνυμη πηγή της ρωσικής αμυντικής βιομηχανίας. χρειάζεται επομένως προσοχή: άλλο η πραγματική τεχνολογική εξέλιξη και άλλο η πολεμική διαφήμιση.
ο νέος πόλεμος
το ουσιαστικό ζήτημα δεν είναι αν η ρωσία μπορεί σήμερα να κλείσει το starlink παγκοσμίως. με τα διαθέσιμα στοιχεία δεν μπορεί.
το σημαντικό είναι ότι ο πόλεμος ανεβαίνει πλέον από τη γη στον ουρανό.
οι δορυφόροι δεν μεταφέρουν μόνο τηλεοπτικό σήμα και καθημερινές επικοινωνίες. κατευθύνουν drones, συνδέουν στρατιωτικές μονάδες, μεταδίδουν εικόνες και επηρεάζουν την εξέλιξη μιας μάχης.
και μαζί γεννιούνται δύσκολα ερωτήματα.
είναι ασφαλές ένα κράτος και ένας ολόκληρος στρατός να εξαρτώνται από το δίκτυο ενός ιδιώτη;
πόση δύναμη μπορεί να συγκεντρώνει ένας επιχειρηματίας, όταν έχει τη δυνατότητα να ανοίγει, να περιορίζει ή να κλείνει μια υπηρεσία από την οποία εξαρτώνται στρατιωτικές επιχειρήσεις;
και τι θα συμβεί αύριο, αν ένα κράτος αποκτήσει πραγματικά τη δυνατότητα να διακόπτει δορυφορικές επικοινωνίες πάνω από ολόκληρες περιοχές;
σήμερα η μάχη γίνεται γύρω από το starlink και τα drones της ουκρανίας. αύριο μπορεί να αφορά εμπορικά πλοία, αεροπλάνα, τράπεζες, υπηρεσίες διάσωσης και καθημερινές επικοινωνίες εκατομμυρίων ανθρώπων.
η τεχνολογία που ενώνει τον κόσμο μπορεί να χρησιμοποιηθεί και για να τον αποκόψει.
ο πόλεμος δεν χρειάζεται πλέον μόνο βόμβες για να παραλύσει μια χώρα. μπορεί να χτυπήσει τις επικοινωνίες της, να τυφλώσει τα συστήματά της και να την αφήσει να ψάχνει στον ουρανό ένα σήμα που δεν έρχεται.
και τότε ο ισχυρότερος δεν θα είναι μόνο εκείνος που διαθέτει τους περισσότερους δορυφόρους, αλλά κι εκείνος που θα μπορεί να τους κάνει να σωπάσουν.
το «φοβάμαι» ταιριάζει σε έναν κόσμο όπου ο πόλεμος δεν ακούγεται πάντα σαν έκρηξη. μπορεί να έρθει αθόρυβα, να κόψει ένα σήμα, να σβήσει μια επικοινωνία και να αφήσει τον άνθρωπο μόνο απέναντι στην τεχνολογία που ο ίδιος δημιούργησε.
