— δδμανιάς
το πλατυγιάλι του αστακού, ένα μεγάλο λιμάνι που κατασκευάστηκε για βιομηχανική και εμπορευματική χρήση αλλά έμεινε για χρόνια υποαξιοποιημένο, φαίνεται ότι περνά σε μια νέα εποχή.
το σχέδιο ονομάζεται nautilus project και προβλέπει τη μετατροπή της περιοχής σε διεθνές χωριό για μεγάλα και υπερπολυτελή σκάφη αναψυχής.
δεν μιλάμε πλέον μόνο για μία ωραία μακέτα ή για ένα σχέδιο που βρίσκεται σε κάποιο συρτάρι. το έργο έχει ενταχθεί στο καθεστώς των στρατηγικών επενδύσεων και έχουν ήδη δοθεί θετικές γνωμοδοτήσεις από τη δημοτική επιτροπή ξηρομέρου και από την αρμόδια επιτροπή της περιφέρειας δυτικής ελλάδας για τη στρατηγική μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων.
αυτό δεν σημαίνει ότι δόθηκε η τελική άδεια ούτε ότι αύριο αρχίζουν οι κατασκευές. σημαίνει όμως ότι το σχέδιο προχωρά στα επόμενα στάδια της αδειοδότησης και αποκτά πλέον πραγματική υπόσταση.
μια μικρή πόλη για mega yachts
η σχεδιαζόμενη επένδυση υπολογίζεται περίπου στα 524 εκατομμύρια ευρώ και καλύπτει έκταση σχεδόν 1.780 στρεμμάτων.
στο κέντρο της βρίσκεται η δημιουργία ενός λιμένα βάσης, ενός λεγόμενου home port, με περισσότερες από 350 θέσεις ελλιμενισμού. από αυτές, οι 105 προβλέπεται να εξυπηρετούν σκάφη μήκους άνω των 40 μέτρων.
γύρω από τη μαρίνα σχεδιάζονται πεντάστερα ξενοδοχεία συνολικής δυναμικότητας 565 δωματίων, πολυτελείς κατοικίες και διαμερίσματα, καταστήματα, εστιατόρια, γραφεία, συνεδριακές εγκαταστάσεις, χώροι αναψυχής, αθλητισμού και πολιτισμού.
οι σχετικές μελέτες μιλούν για περίπου 700 θέσεις εργασίας κατά την κατασκευή και έως 1.150 μόνιμες θέσεις όταν το συγκρότημα λειτουργήσει πλήρως.
αν όλα αυτά πραγματοποιηθούν, το πλατυγιάλι δεν θα γίνει απλώς μια μεγάλη μαρίνα. θα εξελιχθεί σε έναν ολοκληρωμένο προορισμό που θα κρατά τα σκάφη, τα πληρώματα και τους ιδιοκτήτες τους για μεγάλα χρονικά διαστήματα.
εκεί θα βρίσκουν θέση ελλιμενισμού, καύσιμα, τεχνική υποστήριξη, επισκευές, προμήθειες, καταλύματα, εστίαση και ψυχαγωγία.
και το πλατυγιάλι βρίσκεται δίπλα στη μεγάλη θαλάσσια διαδρομή του ιονίου — πολύ κοντά στην ιθάκη.
ευκαιρία ή νέα πίεση;
η δημιουργία ενός τόσο μεγάλου home port μπορεί να αυξήσει σημαντικά τον αριθμό των μεγάλων σκαφών που θα κινούνται στην περιοχή.
αυτό μπορεί να αποτελέσει ευκαιρία για την ιθάκη. περισσότερα σκάφη μπορούν να σημαίνουν περισσότερους επισκέπτες, νέες θαλάσσιες συνδέσεις, προμήθειες από τοπικές επιχειρήσεις, μεταφορές, ξεναγήσεις και εισόδημα.
μπορεί όμως να συμβεί και το αντίθετο.
τα σκάφη να έχουν τη βάση τους στο πλατυγιάλι, να προμηθεύονται εκεί καύσιμα και τρόφιμα, να επισκευάζονται εκεί, να αφήνουν εκεί τα πληρώματα και τα χρήματά τους — και να έρχονται στην ιθάκη μόνο για να αγκυροβολούν δωρεάν στους όρμους της.
το οικονομικό όφελος στο πλατυγιάλι και η περιβαλλοντική πίεση στην ιθάκη.
οι υπηρεσίες, οι θέσεις εργασίας και τα έσοδα απέναντι. τα λύματα, τα σκουπίδια, οι άγκυρες και η συμφόρηση εδώ.
δεν είναι βέβαιο ότι θα συμβεί έτσι. είναι όμως ένα ενδεχόμενο που πρέπει να μας απασχολήσει πριν ολοκληρωθεί το έργο και όχι όταν γεμίσουν οι όρμοι.
τι σχεδιάζει η ιθάκη;
στο σκίνο, στον μπροστά αετό, στη λούτσα και έξω από το βαθύ βλέπουμε ήδη κάθε καλοκαίρι μεγάλο αριθμό σκαφών. πολλά αγκυροβολούν για ημέρες χωρίς να υπάρχει οργανωμένος έλεγχος, συγκεκριμένο τέλος ή ουσιαστικό οικονομικό αντάλλαγμα για το νησί.
αν το πλατυγιάλι αποκτήσει 350 θέσεις και γίνει βάση για 105 mega yachts άνω των 40 μέτρων, η κίνηση γύρω από την ιθάκη μπορεί να αυξηθεί πολύ περισσότερο.
γι’ αυτό χρειάζεται σχέδιο από τώρα.
ο δήμος, το λιμενικό ταμείο, οι επαγγελματίες και η τοπική κοινωνία πρέπει να εξετάσουν πώς η ιθάκη θα συνδεθεί οργανωμένα με το νέο λιμάνι και πώς θα πάρει πραγματικό μερίδιο από τη δραστηριότητα που θα δημιουργηθεί.
χρειάζονται ελεγχόμενες θέσεις αγκυροβολίας, είσπραξη λογικών τελών, προστασία των βυθών, παραλαβή απορριμμάτων και λυμάτων, κανόνες για τους ευαίσθητους όρμους και υπηρεσίες που θα μπορούν να προσφέρουν οι ντόπιοι.
χρειάζεται επίσης να δούμε αν οι επιχειρήσεις της ιθάκης μπορούν να συμμετέχουν στις προμήθειες, στις μεταφορές, στις ξεναγήσεις και στην εξυπηρέτηση των σκαφών.
όχι για να μετατρέψουμε ολόκληρο το νησί σε μαρίνα. ούτε για να παραδώσουμε τους όρμους μας σε όποιον έχει το μεγαλύτερο σκάφος.
αλλά για να υπάρχει ισορροπία ανάμεσα στο οικονομικό όφελος, στην προστασία του τόπου και στην καθημερινή ζωή των κατοίκων.
τα μεγάλα έργα των άλλων μάς αφορούν
οι θετικές γνωμοδοτήσεις για το nautilus project συνοδεύονται ήδη από όρους και παρατηρήσεις για την προστασία του περιβάλλοντος, τα υδάτινα αποθέματα, τα έξι ρέματα της περιοχής, το οδικό δίκτυο, την αρχαιολογική κληρονομιά και τα ανταποδοτικά οφέλη προς την τοπική κοινωνία.
σωστά το ξηρόμερο ζητά να εξασφαλίσει ότι η επένδυση δεν θα χρησιμοποιήσει απλώς τον τόπο, αλλά θα αφήσει κάτι μόνιμο στους κατοίκους του.
το ίδιο πρέπει να κάνει και η ιθάκη από τη δική της πλευρά.
το πλατυγιάλι δεν βρίσκεται μέσα στα διοικητικά μας όρια. οι συνέπειες όμως ενός τόσο μεγάλου λιμένα δεν σταματούν σε έναν χάρτη. θα απλωθούν σε ολόκληρη τη γύρω θαλάσσια περιοχή.
αν το έργο ολοκληρωθεί, μπορεί να αλλάξει τον χάρτη του yachting στο ιόνιο. και όταν αλλάζει ο χάρτης γύρω μας, δεν μπορούμε να περιμένουμε ακίνητοι.
η επένδυση μπορεί να αποδειχθεί μεγάλη ευκαιρία και για την ιθάκη. αρκεί να μη μείνουμε πάλι θεατές μιας ανάπτυξης που σχεδιάζουν οι άλλοι.
γιατί το πλατυγιάλι φαίνεται ότι ξέρει τι θέλει να γίνει.
η ιθάκη ξέρει τι θέλει να κερδίσει — και κυρίως τι δεν θέλει να χάσει;
«το “δόλιο το ξηρόμερο” κουβαλά τη φωνή ενός τόπου σκληρού, περήφανου και συχνά ξεχασμένου. σήμερα, μπροστά σε μια μεγάλη επένδυση, το ερώτημα παραμένει: θα πάψει επιτέλους να είναι “δόλιο” ή η ανάπτυξη θα περάσει από δίπλα του χωρίς να φτάσει στους ανθρώπους του;»
