δδμανιάς: εμπρός, αριάν – η χώρα των αρίων που έγινε ιράν

iloveithaki.gr, 6/3/2026

η λέξη αριάν είναι 4.000 χρόνων. αλλά ελάχιστοι ξέρουν τι σημαίνει. του νιόνιου του μανιά του μήδη

εμπρός.

έτσι περπατούν οι λαοί που ξέρουν ποιοι είναι.
όχι γρήγορα.
αλλά σταθερά.

στο οροπέδιο του σημερινού Iran
περπάτησαν άνθρωποι πριν από τέσσερις χιλιάδες χρόνια.

τους είπαν αριάν.

δεν ήταν αυτοκρατορία.
δεν ήταν στρατός.

ήταν απλώς άνθρωποι που έλεγαν:

«εμείς οι δικοί μας».

από αυτούς γεννήθηκε η περσία.
η χώρα του κύρου (Cyrus the Great).
των βασιλιάδων της Persepolis.

από τότε πέρασαν πολλοί.

έλληνες.
άραβες.
μογγόλοι.
τούρκοι.

αυτοκρατορίες.

όλοι πέρασαν.

ο τόπος έμεινε.

οι άνθρωποι άλλαξαν λίγο.
η γλώσσα άλλαξε λίγο.
η ιστορία όμως έμεινε.

και στον καιρό μας εμφανίστηκε μια άλλη εξουσία.

οι μουλάδες.

μετά την επανάσταση του 1979
με αρχηγό τον (αγιετολάχ) Ruhollah Khomeini
η χώρα έγινε ισλαμική δημοκρατία.

πολλοί ιρανοί τους ακολουθούν.
πολλοί άλλοι τους αμφισβητούν.

αλλά και αυτοί κυβερνούν έναν τόπο
πολύ παλαιότερο από την εξουσία τους.

έναν τόπο που υπήρχε πριν από τους βασιλιάδες.
πριν από τις αυτοκρατορίες.
πριν ακόμη από τη λέξη περσία.

τον τόπο που οι παλιοί ονόμασαν
αριάν.

εμπρός.

θιακό επιμύθιο

στο θιάκι έχουμε μια παλιά κουβέντα.

οι άνθρωποι αλλάζουν.
οι κυβερνήσεις αλλάζουν.
οι αυτοκρατορίες περνούν.

ο τόπος όμως μένει.

όπως μένει το βουνό απέναντι από το λιμάνι
όπως μένει το κύμα που χτυπά την πέτρα
έτσι μένουν και οι λαοί που θυμούνται ποιοι είναι.

εμπρός.

ερμηνευτικές σημειώσεις

αριάν (aryan)
αρχαία λέξη των ινδοϊρανικών λαών που σήμαινε «ευγενής» ή «άνθρωπος της κοινότητάς μας».
από αυτή προέρχεται και το όνομα Iran, δηλαδή «η χώρα των αρίων».

μουλάδες
θρησκευτικοί διδάσκαλοι του σιιτικού ισλάμ που απέκτησαν πολιτική εξουσία μετά την επανάσταση του 1979.

σιίτες – σουνίτες
οι δύο μεγάλοι κλάδοι του Islam.
η διαφορά ξεκίνησε μετά τον θάνατο του προφήτη Muhammad.

• οι σιίτες πιστεύουν ότι η ηγεσία έπρεπε να περάσει στον συγγενή του προφήτη, τον Ali
• οι σουνίτες πιστεύουν ότι ο ηγέτης πρέπει να εκλέγεται από την κοινότητα.

το ιράν είναι σήμερα το μεγαλύτερο σιιτικό κράτος στον κόσμο.

κι ένα τραγουδάκι για το παπόρο..