στη θεσσαλονίκη δεν παρουσίασε έναν ακόμη κατάλογο παροχών. παρουσίασε ένα διαφορετικό μοντέλο για την παραγωγή, τη δικαιότερη μοιρασιά του πλούτου και την αξιοπρεπή ζωή των ανθρώπων στον τόπο τους.
όποιος άκουσε ολόκληρη την ομιλία του αλέξη τσίπρα στη θεσσαλονίκη κατάλαβε ότι δεν επρόκειτο για μια συνηθισμένη προεκλογική εμφάνιση.
δεν ήταν μόνο οι εξαγγελίες, οι αριθμοί ή η κριτική στην κυβέρνηση. ήταν η προσπάθεια να παρουσιαστεί ένα συνεκτικό σχέδιο διακυβέρνησης και μια διαφορετική αντίληψη για το πού πρέπει να πάει η χώρα.
σε τρεις φράσεις ο ίδιος συνόψισε την κατεύθυνση:
να παράγουμε περισσότερο.
να μοιραζόμαστε δικαιότερα.
να ζούμε καλύτερα.
αυτό είναι και το σημαντικότερο στοιχείο της ομιλίας. ο τσίπρας δεν υποσχέθηκε απλώς να μοιράσει περισσότερα. μίλησε για αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου, ώστε η ελλάδα να πάψει να στηρίζεται σχεδόν αποκλειστικά στην κατανάλωση, στις εισαγωγές, στα ακίνητα και στον εποχικό τουρισμό.
μίλησε για βιομηχανική πολιτική, φάρμακα, ποιοτικά τρόφιμα, ενεργειακό εξοπλισμό, ναυτιλιακή τεχνολογία, ναυπηγοεπισκευή, έρευνα και σύγχρονα δίκτυα μεταφορών.
και έθεσε έναν σωστό κανόνα: ούτε ένα ευρώ δημόσιου χρήματος χωρίς όρους, θέσεις εργασίας, συλλογικές συμβάσεις και μετρήσιμο όφελος για την κοινωνία.
από τη χαμένη επταετία σε ένα σχέδιο δεκαετίας
η κυβέρνηση μητσοτάκη είχε επτά χρόνια, αυτοδυναμία και πρωτοφανείς ευρωπαϊκούς πόρους. κι όμως, η χώρα παραμένει με χαμηλούς μισθούς, αδύναμη παραγωγή, ακριβή ενέργεια και τον πλούτο να συγκεντρώνεται σε ολοένα λιγότερα χέρια.
ο τσίπρας δεν περιορίστηκε στη διαπίστωση. πρότεινε το εθνικό ταμείο σύγκλισης, με αρχικά κεφάλαια 12 δισ. ευρώ στην τετραετία και στόχο, με τη συμμετοχή ιδιωτικών κεφαλαίων, να κινητοποιηθούν περίπου 25 δισ. ευρώ.
τα χρήματα αυτά προβλέπεται να κατευθυνθούν σε παραγωγικές επενδύσεις, υδατική ασφάλεια, αρδευτικά έργα, ενέργεια, προσιτή κατοικία, αγροδιατροφικές αλυσίδες, υποδομές και περιφερειακή ανάπτυξη.
δεν μίλησε για σκόρπια έργα και επιδοτήσεις προς φίλους. μίλησε για σχέδιο, δημόσιο έλεγχο, ανεξάρτητη αξιολόγηση και λογοδοσία.
μισθοί, ακρίβεια και στέγη
οι δεσμεύσεις για κατώτατο μισθό 1.000 ευρώ μέσα στο 2027 και μέσο μισθό πλήρους απασχόλησης 1.800 ευρώ στο τέλος της τετραετίας δεν παρουσιάστηκαν μόνες τους.
συνδέθηκαν με την επαναφορά των συλλογικών διαπραγματεύσεων, τις κλαδικές συμβάσεις, την παραγωγικότητα και τις επενδύσεις στην τεχνολογία.
παράλληλα, προτάθηκαν:
- μείωση κατά 30% στους λογαριασμούς του ηλεκτρικού ρεύματος,
- επαναφορά του στρατηγικού ρόλου της δεη,
- φπα 6% στα βασικά είδη διατροφής και υγιεινής,
- ψηφιακή παρακολούθηση των τιμών από το χωράφι μέχρι το ράφι,
- ανώτατο περιθώριο κέρδους σε κάθε κρίκο της αλυσίδας,
- προστασία της πρώτης κατοικίας,
- ενεργοποίηση των κλειστών σπιτιών,
- 50.000 νέες προσιτές στεγαστικές επιλογές μέσα σε τέσσερα χρόνια.
για τις μικρές επιχειρήσεις προβλέπονται κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος και της προκαταβολής φόρου στις ατομικές επιχειρήσεις, ενώ για τις οικογένειες με παιδιά διπλασιάζεται η έκπτωση φόρου.
αντίθετα, ζητείται μεγαλύτερη συνεισφορά από εκείνους που διαθέτουν τη μεγαλύτερη οικονομική δύναμη: πατριωτική εισφορά 1% για το πλουσιότερο 1%, προοδευτική φορολόγηση των μερισμάτων και κατάργηση των προκλητικών φοροαπαλλαγών του μεγάλου πλούτου.
αυτή είναι η πραγματική πολιτική διαφορά: ποιος πληρώνει και ποιος ωφελείται.
το δικαίωμα να μείνεις στον τόπο σου
για εμάς στα μικρά νησιά, ίσως η σημαντικότερη εξαγγελία ήταν το «δικαίωμα να μείνεις στον τόπο σου».
προβλέπεται κάλυψη μέρους του πρόσθετου κόστους μετακίνησης, ενέργειας και βασικών αγαθών για τους κατοίκους οικισμών κάτω των 1.000 κατοίκων, μαζί με ενίσχυση του μεταφορικού ισοδύναμου.
προβλέπονται επίσης κινητές μονάδες υγείας, φαρμακευτική κάλυψη, τακτική συγκοινωνία, ανθρώπινη υποστήριξη στις ψηφιακές υπηρεσίες και κατοικίες για γιατρούς, δασκάλους και άλλους δημόσιους λειτουργούς.
αυτά δεν είναι λεπτομέρειες για το θιάκι. είναι όρος επιβίωσης.
χωρίς γιατρό, δάσκαλο, συγκοινωνία, προσιτή κατοικία και μόνιμους κατοίκους, ένα νησί μπορεί να γεμίζει τουρίστες το καλοκαίρι και ταυτόχρονα να χάνει την κοινωνία του.
σωστή ήταν και η θέση για τον τουρισμό: να μη μετράμε μόνο αφίξεις, αλλά την αξία που αφήνει ο κάθε επισκέπτης, τις ποιοτικές θέσεις εργασίας και το εισόδημα που παραμένει στον τόπο.
ο λογαριασμός και η κυβερνητική βιασύνη
πριν ακόμη ολοκληρωθεί η ομιλία, το υπουργείο οικονομικών ανακοίνωσε ότι το πρόγραμμα κοστίζει 13 δισ. ευρώ.
η ελας απάντησε ότι η κυβερνητική κοστολόγηση πρόσθεσε στο ίδιο άθροισμα ετήσιες δαπάνες, επενδύσεις τετραετίας, δάνεια, ανακατανομές πόρων και μέτρα που θα εφαρμοστούν σταδιακά.
χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι οι 50.000 προσιτές κατοικίες. η κυβέρνηση τις υπολόγισε σαν να επρόκειτο το δημόσιο να κατασκευάσει και να πληρώσει μετρητοίς 50.000 ολοκαίνουργια διαμερίσματα, αγνοώντας τα κλειστά σπίτια, τα δημόσια ακίνητα, τις ανακαινίσεις και τη συμμετοχή ευρωπαϊκών και ιδιωτικών κεφαλαίων.
η ελας αποδέχθηκε να κοστολογηθούν τόσο το δικό της όσο και το κυβερνητικό πρόγραμμα από το ανεξάρτητο ελληνικό δημοσιονομικό συμβούλιο, με την ίδια μέθοδο και δημοσιευμένες παραδοχές.
αυτός είναι ο σωστός δρόμος.
όλα στο φως. κάθε μέτρο, κάθε έσοδο και κάθε δαπάνη. ούτε η κυβερνητική καταστροφολογία ούτε η κομματική βεβαιότητα αρκούν από μόνες τους.
δεν ζητά λευκή επιταγή
κανένα πρόγραμμα δεν εφαρμόζεται μόνο με μια ωραία ομιλία. χρειάζεται επεξεργασία, αξιόπιστους ανθρώπους, κοινωνική συμμετοχή, καθημερινή δουλειά και δημόσιο έλεγχο.
όμως στη θεσσαλονίκη ο αλέξης τσίπρας έκανε ένα σημαντικό βήμα. πέρασε από την καταγγελία στην πρόταση και από την πολιτική επιστροφή στη διεκδίκηση της διακυβέρνησης.
εμφανίστηκε πιο ώριμος, πιο συγκεκριμένος και αποφασισμένος να κριθεί όχι μόνο από το παρελθόν του, αλλά από το σχέδιό του για το μέλλον.
γι’ αυτό σήμερα λέμε: τσίπρας και πάλι τσίπρας.
όχι από προσωπολατρία. όχι από νοσταλγία. αλλά γιατί απέναντι σε μια κυβέρνηση που ζητά διαρκώς από τους πολλούς να αντέξουν και σχεδόν ποτέ από τους ισχυρούς να πληρώσουν, παρουσιάστηκε επιτέλους μια άλλη κατεύθυνση.
ένα σχέδιο για μια χώρα που θα παράγει περισσότερο, θα μοιράζεται δικαιότερα και θα επιτρέπει στους ανθρώπους της να ζουν με αξιοπρέπεια.
να ζουν σαν ευρωπαίοι — στον δικό τους τόπο.
— δδμανιάς
μη φοβηθείς να πιστέψεις ξανά. η ελπίδα δεν είναι αφέλεια, όταν στηρίζεται σε σχέδιο, αλήθεια και αγώνα.
