νέα ντροπιαστική αφαίμαξη των πολλών προς όφελος των λίγων
Ο πόλεμος δεν έμεινε στα πεδία των μαχών. Πέρασε στην ενέργεια, στα τρόφιμα, στις μεταφορές, στις δόσεις των δανείων και στον οικογενειακό προϋπολογισμό.
Οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης επέλεξαν τη συνέχιση και τη χρηματοδότηση του πολέμου στην Ουκρανία, τις κυρώσεις και την αποκοπή της Ευρώπης από τη φθηνότερη ρωσική ενέργεια. Οι επιλογές αυτές αύξησαν το παραγωγικό κόστος, τροφοδότησαν την ακρίβεια και επιβάρυναν τους κρατικούς προϋπολογισμούς.
Το νέο ευρωπαϊκό πακέτο προς την Ουκρανία φτάνει τα 90 δισ. ευρώ για το 2026 και το 2027. Από αυτά, τα 60 δισ. προορίζονται για στρατιωτική βοήθεια και τα υπόλοιπα 30 δισ. για τη λειτουργία του ουκρανικού κράτους. Διαβάστε σχετικά
Και ενώ βρίσκονται δισεκατομμύρια για όπλα, δεν βρίσκεται ένα αποτελεσματικό δίχτυ προστασίας για τα σπίτια και τις δόσεις των Ευρωπαίων πολιτών.
από τον πόλεμο στην ακρίβεια — και από την ακρίβεια στους τόκους
Ο πόλεμος εκτόξευσε ή επιδείνωσε τις τιμές της ενέργειας, των καυσίμων, των σιτηρών, των λιπασμάτων, των μετάλλων και των μεταφορών. Οι κυρώσεις και η αναδιάταξη της ενεργειακής αγοράς ανάγκασαν την Ευρώπη να αναζητήσει ακριβότερες πηγές ενέργειας.
Όταν ο πληθωρισμός αυξήθηκε, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα απάντησε με υψηλότερα επιτόκια.
Δεν πλήρωσαν, όμως, τον λογαριασμό εκείνοι που αποφάσισαν τον πόλεμο ούτε οι πολεμικές βιομηχανίες που κέρδισαν από αυτόν. Τον πλήρωσαν οι δανειολήπτες, οι εργαζόμενοι, οι συνταξιούχοι και οι μικρές επιχειρήσεις.
Ο μισθός και η σύνταξη δεν αυξάνονται μαζί με το επιτόκιο. Η δόση, όμως, αυξάνεται αμέσως.
Έτσι δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος:
Μεγαλύτερο επιτόκιο σημαίνει μεγαλύτερη δόση.
Μεγαλύτερη δόση σημαίνει καθυστέρηση πληρωμών.
Η καθυστέρηση δημιουργεί νέα κόκκινα δάνεια.
Και τα κόκκινα δάνεια ανοίγουν τον δρόμο προς τα funds και τους πλειστηριασμούς.
Μελέτη της ίδιας της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας αναγνωρίζει ότι οι αυξημένες πληρωμές στεγαστικών δανείων θα περιορίζουν την κατανάλωση των ευρωπαϊκών νοικοκυριών μέχρι το 2030. Το μεγαλύτερο βάρος πέφτει στα χαμηλότερα εισοδήματα και σε όσους έχουν δάνεια με κυμαινόμενο επιτόκιο. Διαβάστε σχετικά
οι λίγοι κερδίζουν — οι πολλοί πληρώνουν
Τα υψηλά επιτόκια δίνουν μεγαλύτερες αποδόσεις σε τράπεζες, μεγάλους καταθέτες, κατόχους ομολόγων και επενδυτικά κεφάλαια. Για τον απλό δανειολήπτη, όμως, σημαίνουν ακριβότερο χρέος και λιγότερο διαθέσιμο εισόδημα.
Ο ίδιος μηχανισμός που προσφέρει μεγαλύτερη απόδοση σε εκείνον που διαθέτει κεφάλαια αφαιρεί χρήματα από εκείνον που χρωστά.
Κέρδη και αποδόσεις για τους λίγους.
Ακριβότερες δόσεις, λουκέτα και πλειστηριασμοί για τους πολλούς.
Η επίσημη εξήγηση είναι ότι τα υψηλότερα επιτόκια περιορίζουν τον πληθωρισμό μειώνοντας τη ζήτηση. Όταν, όμως, η ακρίβεια προκαλείται κυρίως από τον πόλεμο, την ενέργεια, τις ελλείψεις και τις ανατιμήσεις των πρώτων υλών, το επιτόκιο δεν παράγει φθηνότερο πετρέλαιο ούτε περισσότερο σιτάρι.
Απλώς αναγκάζει τον λαό να καταναλώνει λιγότερο επειδή γίνεται φτωχότερος.
οι τράπεζες δανείζουν κυρίως τους ήδη ισχυρούς
Οι τράπεζες συγκεντρώνουν τις καταθέσεις ολόκληρης της κοινωνίας, αλλά το μεγαλύτερο μέρος της νέας επιχειρηματικής χρηματοδότησης κατευθύνεται στις μεγαλύτερες επιχειρήσεις.
Σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, το 2024 χορηγήθηκαν στην Ελλάδα νέα επιχειρηματικά δάνεια ύψους 23,97 δισ. ευρώ. Μόλις 5,94 δισ. —το 24,8%— κατευθύνθηκαν στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Δηλαδή περίπου τα τρία τέταρτα της νέας επιχειρηματικής χρηματοδότησης πήγαν στις μεγαλύτερες επιχειρήσεις.
Και ακόμη αυτό το 24,8% δεν αφορά μόνο το μικρό μαγαζί και τον αυτοαπασχολούμενο. Στην κατηγορία των μικρομεσαίων περιλαμβάνονται επιχειρήσεις με έως και 250 εργαζομένους. Το μέρος που τελικά φτάνει στους πραγματικά μικρούς είναι ακόμη πιο περιορισμένο.
Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο επισημαίνει ότι εκατομμύρια παλιά προβληματικά δάνεια εξακολουθούν να αποκλείουν πολίτες και μικρές επιχειρήσεις από τον τραπεζικό δανεισμό, ενώ οι πιστώσεις συγκεντρώνονται στις μεγάλες εταιρείες.
Η τράπεζα έπαψε να είναι το εργαλείο που βοηθά τον μικρό να μεγαλώσει. Προτιμά να χρηματοδοτεί τον ήδη μεγάλο, επειδή διαθέτει περιουσία, εγγυήσεις και ισχυρότερο ισολογισμό.
Αυτό δεν είναι ανάπτυξη για όλους. Είναι συγκέντρωση της οικονομίας και του πλούτου σε ολοένα λιγότερα χέρια.
πίσω από τη γωνία περιμένουν τα funds
Όταν ο δανειολήπτης δεν αντέξει τη μεγαλύτερη δόση, το δάνειό του μπορεί να περάσει σε εταιρεία διαχείρισης. Τα funds έχουν αγοράσει μεγάλες δέσμες προβληματικών δανείων σε τιμές πολύ χαμηλότερες από την ονομαστική τους αξία.
Ο ίδιος ο άνθρωπος που χρωστά, όμως, δεν διαθέτει κατά κανόνα μια αντίστοιχα ευνοϊκή δυνατότητα εξαγοράς ή πραγματικά βιώσιμης ρύθμισης.
Η τράπεζα απαλλάσσεται από το προβληματικό δάνειο.
Το fund αγοράζει φθηνά την απαίτηση.
Η εταιρεία διαχείρισης πιέζει για την είσπραξη.
Και ο άνθρωπος κινδυνεύει να χάσει το σπίτι του.
Ένα ολόκληρο σύστημα κερδίζει όταν ο δανειολήπτης αποτυγχάνει.
επίλογος — τον πόλεμο αποφασίζουν οι λίγοι, τον πληρώνουν οι πολλοί
Καλή οικονομία δεν είναι εκείνη στην οποία ευημερούν οι τράπεζες, τα funds, οι μεγάλοι όμιλοι και οι πολεμικές βιομηχανίες, ενώ φτωχαίνουν τα νοικοκυριά και κλείνουν οι μικρές επιχειρήσεις.
Καλή οικονομία είναι εκείνη που υπηρετεί την εργασία, την παραγωγή, την κατοικία και την κοινωνία.
Το σπίτι δεν είναι αριθμός σε έναν τραπεζικό ισολογισμό. Είναι οι κόποι μιας ζωής, η ασφάλεια μιας οικογένειας και η στέγη των παιδιών της.
Δεν προκάλεσαν τον πληθωρισμό οι εργαζόμενοι, οι συνταξιούχοι και οι δανειολήπτες. Αυτοί, όμως, καλούνται να τον πληρώσουν.
Τον πόλεμο τον αποφασίζουν οι λίγοι.
Οι πολεμικές βιομηχανίες κερδίζουν.
Οι τράπεζες εισπράττουν περισσότερους τόκους.
Και οι λαοί πληρώνουν τα όπλα, την ακρίβεια και τις μεγαλύτερες δόσεις.
Αυτή δεν είναι απλώς μια λανθασμένη οικονομική πολιτική.
Είναι μια νέα, ντροπιαστική αφαίμαξη των πολλών προς όφελος των λίγων.
— δδμανιάς
Τον πόλεμο τον σχεδιάζουν οι ισχυροί, αλλά τον πληρώνουν πάντοτε οι λαοί. Στα μέτωπα με το αίμα τους και μακριά από αυτά με την ακρίβεια, τους τόκους και τη φτώχεια τους. Ο «Τρίτος Παγκόσμιος» δεν αρχίζει μόνο όταν πέσουν οι βόμβες· αρχίζει όταν η ανθρώπινη ζωή γίνεται λογαριασμός και το κέρδος αποκτά μεγαλύτερη αξία από την ειρήνη.
