προστασία του βυθού, κανόνες για την αλιεία και τα σκάφη, δυνατότητες για ήπιο τουρισμό. οι εχινάδες έχουν διαφορετικό καθεστώς προστασίας.
το θαλάσσιο πάρκο ιονίου μπορεί να προσφέρει κάτι ουσιαστικό στην ιθάκη: καλύτερη προστασία της θάλασσας από την οποία ζουν οι ψαράδες, οι τουριστικές επιχειρήσεις και ο ίδιος ο τόπος. η αξία του, όμως, θα κριθεί από τους ελέγχους και την εφαρμογή των κανόνων.
η ειδική περιβαλλοντική μελέτη εγκρίθηκε τον δεκέμβριο του 2025. σύμφωνα με δημοσίευμα της 7ης οκτωβρίου 2026, ο σχεδιασμός προβλέπει την υποβολή του σχεδίου προεδρικού διατάγματος στο συμβούλιο της επικρατείας περί τα τέλη δεκεμβρίου. αυτό είναι ένα ακόμη βήμα προς τη θεσμοθέτηση· δεν σημαίνει ότι το πάρκο λειτουργεί ήδη πλήρως. [1, 2]
τι προβλέπεται για την ιθάκη
η εγκεκριμένη μελέτη περιλαμβάνει ζώνη προστασίας για παράκτιο τμήμα των ακτών της ιθάκης, ειδική ζώνη για τον βιότοπο της μεσογειακής φώκιας στη βορειοδυτική ιθάκη και χωριστή θαλάσσια ζώνη για λιμενικές εγκαταστάσεις και οικιστική ανάπτυξη.
οι κανόνες διαφέρουν ανά ζώνη. επομένως, κάθε δραστηριότητα πρέπει να εξετάζεται στη συγκεκριμένη θέση της και οι τελικές ρυθμίσεις να επιβεβαιωθούν στο προεδρικό διάταγμα.
στην παράκτια ζώνη προστασίας της ιθάκης προβλέπονται τα ακόλουθα:
• απαγορεύονται τα συρόμενα αλιευτικά εργαλεία που έρχονται σε επαφή με τον πυθμένα, όπως οι τράτες και οι δράγες.
• η επαγγελματική και η ερασιτεχνική αλιεία συνεχίζονται σύμφωνα με τη νομοθεσία. για τα γρι-γρι προβλέπονται τέσσερις ημέρες αλίευσης την εβδομάδα, μέσα στις επιτρεπόμενες περιόδους.
• επιτρέπεται ο αλιευτικός τουρισμός με παράκτια σκάφη μήκους έως 15 μέτρα.
• η αγκυροβολία προβλέπεται εκτός λιβαδιών ποσειδωνίας και υφάλων. στη συνέχεια προβλέπονται καθορισμένες θέσεις και οικολογικά αγκυροβόλια, με βάση ειδική μελέτη.
• απαγορεύονται η είσοδος σκαφών στα θαλάσσια σπήλαια και η προσέγγιση σε απόσταση μικρότερη των 50 μέτρων από τις εισόδους τους, εκτός όσων χαρακτηριστούν επισκέψιμα.
οι προβλέψεις αυτές βρίσκονται στις σελίδες 985–987 της εγκεκριμένης μελέτης. [3]
τι γίνεται με τις ιχθυοκαλλιέργειες
το πάρκο δεν καταργεί τις ιχθυοκαλλιέργειες. στη συγκεκριμένη παράκτια ζώνη επιτρέπει τη λειτουργία των νόμιμα υφιστάμενων μονάδων και, υπό προϋποθέσεις, την εγκατάσταση ή επέκταση μονάδων στην προβλεπόμενη περιοχή ανάπτυξης υδατοκαλλιεργειών.
προβλέπει επίσης ελάχιστη απόσταση 200 μέτρων από το πλησιέστερο λιβάδι ποσειδωνίας. συνεπώς, η προστασία θα εξαρτηθεί και από την τήρηση των περιβαλλοντικών όρων και τους ελέγχους. [3]
οι εχινάδες χρειάζονται ξεχωριστή εξήγηση
η μελέτη αναφέρει ρητά ότι το εθνικό πάρκο λιμνοθαλασσών μεσολογγίου–αιτωλικού και νήσων εχινάδων εξαιρείται από την περιοχή μελέτης του νέου πάρκου, επειδή διαθέτει ήδη θεσμοθετημένη ζωνοποίηση.
δεν σημαίνει ότι οι εχινάδες μένουν απροστάτευτες. εντάσσονται στις περιοχές Natura GR2310001 και GR2310015. σημαίνει όμως ότι δεν μπορούμε να αποδώσουμε αυτομάτως σε ολόκληρο το σύμπλεγμα τους κανόνες του νέου θαλάσσιου πάρκου. χρειάζεται έλεγχος των ορίων και των ρυθμίσεων για κάθε θέση. [3, 4]
ποια οφέλη μπορούν να περιμένουν οι κάτοικοι
το πρώτο όφελος είναι η προστασία του βυθού. τα λιβάδια ποσειδωνίας, οι ύφαλοι και τα θαλάσσια σπήλαια αποτελούν τόπους ζωής για πολλούς οργανισμούς. η μείωση της καταστροφής τους δημιουργεί καλύτερες προϋποθέσεις για τη διατήρηση των ψαριών και την παράκτια αλιεία.
ένα δεύτερο όφελος είναι η καλύτερη οργάνωση της κίνησης και της αγκυροβολίας των σκαφών. οι επισκέπτες μπορούν να απολαμβάνουν τη θάλασσα, με κανόνες που περιορίζουν τη ζημιά στους ευαίσθητους οικοτόπους.
υπάρχουν επίσης δυνατότητες για αλιευτικό τουρισμό, καταδύσεις, περιήγηση στη φύση και περιβαλλοντική εκπαίδευση. μπορούν να στηρίξουν τοπικές επιχειρήσεις και επαγγελματίες, χωρίς να αποτελούν εγγυημένο εισόδημα.
το υπουργείο έχει ανακοινώσει ενίσχυση του ΟΦΥΠΕΚΑ με προσωπικό, σκάφη και εξοπλισμό επιτήρησης για τα δύο νέα θαλάσσια πάρκα. δεν προκύπτει από αυτές τις ανακοινώσεις συγκεκριμένος αριθμός θέσεων εργασίας ή χρηματοδότηση αποκλειστικά για την ιθάκη. [1, 5]
το πάρκο και οι γεωτρήσεις
η προστασία της θάλασσας είναι όφελος από μόνη της. δεν υπάρχει όμως τεκμηρίωση ότι αντισταθμίζει μια πιθανή ζημιά από γεώτρηση.
η ίδια η περιβαλλοντική μελέτη αναγνωρίζει ότι η έρευνα και η εκμετάλλευση υδρογονανθράκων στο ευρύτερο ιόνιο ενδέχεται να επηρεάσουν προστατευόμενα είδη και οικοτόπους.
τα όρια ενός πάρκου δεν εμποδίζουν τη μεταφορά μιας πετρελαιοκηλίδας από ανέμους και ρεύματα. για να εκτιμηθεί ο κίνδυνος για την ιθάκη και τις εχινάδες χρειάζονται συγκεκριμένα σενάρια διασποράς, σχέδια αντιμετώπισης και διαθέσιμα μέσα επέμβασης. [3, 6]
τι πρέπει να περιμένουμε και να ζητάμε
να ολοκληρωθεί η θεσμοθέτηση. να δημοσιοποιηθούν οι τελικοί χάρτες και οι κανόνες σε κατανοητή μορφή. να υπάρχουν φύλαξη, μετρήσεις και δημόσια αποτελέσματα. να συμμετέχουν οι ψαράδες και οι κάτοικοι στη διαχείριση.
το θαλάσσιο πάρκο μπορεί να βοηθήσει την ιθάκη να διατηρήσει τον μεγαλύτερο πλούτο της: μια ζωντανή θάλασσα. οι πράσινες εξαγγελίες, όμως, δεν εξουδετερώνουν μια πιθανή ρύπανση. η προστασία χρειάζεται εφαρμογή, και οι κίνδυνοι των γεωτρήσεων χρειάζονται τη δική τους αυστηρή αξιολόγηση.
— δδμανιάς
πηγές και σύνδεσμοι
1. υπουργείο περιβάλλοντος — έγκριση των περιβαλλοντικών μελετών, 29/12/2025
2. τα νέα — χρονοδιάγραμμα υποβολής των διαταγμάτων, 7/10/2026
3. ΥΠΕΝ — εγκεκριμένες μελέτες και επίσημος χάρτης
στην ενότητα «εθνικά θαλάσσια πάρκα», επιλέγεται «μελέτες» για το πάρκο ιονίου. ο φάκελος περιέχει τη μελέτη, τον πίνακα χρήσεων και τον χάρτη. σχετικές σελίδες της μελέτης: 34, 86, 752, 758 και 985–987.
4. ΟΦΥΠΕΚΑ — νήσοι εχινάδες και καθεστώς Natura
5. ενημερωτικό σημείωμα ΥΠΕΝ — αναμενόμενα οικολογικά και οικονομικά οφέλη
6. NOAA — πώς μετακινείται μια πετρελαιοκηλίδα
γύρω από την Ιθάκη, βλέπουμε πράσινη παράκτια ζώνη με τον κωδικό ΖΠΦ-17 και ειδική ζώνη για τη φώκια στη βορειοδυτική πλευρά. στη γύρω θάλασσα υπάρχουν μεγάλες κίτρινες εκτάσεις. το κίτρινο παραμένει προστατευόμενη περιοχή — δεν σημαίνει «ελεύθερα όλα».
πρακτικά, στην παράκτια ζώνη προβλέπονται προστασία του βυθού από συρόμενα αλιευτικά εργαλεία, κανόνες αγκυροβολίας για να προστατεύονται η ποσειδωνία και οι ύφαλοι, και περιορισμοί προσέγγισης στα θαλάσσια σπήλαια. η παράκτια αλιεία συνεχίζεται με όρους.
προς τις Εχινάδες, ανατολικά της Ιθάκης, χρειάζεται προσοχή: το υφιστάμενο εθνικό πάρκο Μεσολογγίου–Αιτωλικού και Εχινάδων εξαιρείται από τη μελέτη του νέου πάρκου, επειδή έχει δικούς του κανόνες. γι’ αυτό οι αχρωμάτιστες θέσεις εκεί δεν είναι κατ’ ανάγκη απροστάτευτες.
το βασικό που πρέπει να κρατήσουμε είναι: το χρώμα δείχνει την κατηγορία προστασίας· ο κωδικός κάθε ζώνης καθορίζει τους συγκεκριμένους κανόνες. δεν ισχύουν ακριβώς οι ίδιες απαγορεύσεις σε όλες τις πράσινες ή όλες τις κίτρινες περιοχές.
Discover more from iloveithaki.gr
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
