η κατάρα του πετρελαίου και οι λαοί της μνήμης

Πέρασε από το σπίτι μια γειτόνισσα.

Η κουβέντα πήγε, όπως συμβαίνει τελευταία, στα γεγονότα της Μέσης Ανατολής.

Κάποια στιγμή είπε μια φράση που έμεινε στο μυαλό μου.

«Ξέρουν με ποιον λαό τα βάζουν; Ξέρουν την ιστορία του;»

Δεν αναφερόταν σε κάποια κυβέρνηση.

Αναφερόταν στους λαούς.

Και πράγματι, η Μέση Ανατολή δεν είναι ένας τόπος που γεννήθηκε τον εικοστό αιώνα.

Είναι η γη της Μεσοποταμίας, της Περσίας, της Βαβυλώνας, των Ασσυρίων, των Χετταίων, των Φοινίκων.

Είναι ένας τόπος όπου γεννήθηκαν πολιτισμοί όταν μεγάλο μέρος του υπόλοιπου κόσμου βρισκόταν ακόμη στα πρώτα του βήματα.

Από τότε πέρασαν αμέτρητοι κατακτητές.

Αυτοκρατορίες.

Χαλιφάτα.

Σταυροφόροι.

Μογγόλοι.

Οθωμανοί.

Αργότερα ήρθαν οι αποικιοκρατικές δυνάμεις της Ευρώπης.

Μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, τον πρωταγωνιστικό ρόλο ανέλαβαν οι Ηνωμένες Πολιτείες.

Άλλοτε στο όνομα της ασφάλειας.

Άλλοτε στο όνομα της δημοκρατίας.

Άλλοτε στο όνομα της καταπολέμησης της τρομοκρατίας.

Η περιοχή όμως συνέχισε να πληρώνει βαρύ τίμημα.

Αφγανιστάν.

Ιράκ.

Συρία.

Οι Κούρδοι, ένας λαός που εδώ και δεκαετίες ζει διασκορπισμένος σε τέσσερα κράτη χωρίς να αποκτήσει ποτέ το δικό του.

Πόλεμοι.

Εκατομμύρια πρόσφυγες.

Κατεστραμμένες πόλεις.

Ορφανά παιδιά.

Χαμένες γενιές.

Το πετρέλαιο έφερε πλούτο.

Δεν έφερε όμως ειρήνη.

Σε πολλές περιπτώσεις έγινε κατάρα.

Έκανε μια ήδη πολύπλοκη περιοχή ακόμη πιο πολύτιμη για τις μεγάλες δυνάμεις.

Και όταν ένας τόπος αποκτά τόσο μεγάλη στρατηγική αξία, συχνά οι επιθυμίες των κατοίκων του περνούν σε δεύτερη μοίρα.

Η ιστορία δείχνει ότι οι αυτοκρατορίες αλλάζουν.

Οι σημαίες αλλάζουν.

Οι κυβερνήσεις πέφτουν.

Οι στρατοί αποχωρούν.

Οι λαοί όμως μένουν.

Κουβαλούν τη μνήμη τους.

Κουβαλούν τις πληγές τους.

Και ξαναχτίζουν τη ζωή τους.

Ίσως λοιπόν το μεγάλο ερώτημα δεν είναι ποιος θα κερδίσει τον επόμενο πόλεμο.

Το πραγματικό ερώτημα είναι αν η ανθρωπότητα έμαθε κάτι από τους προηγούμενους.

Γιατί όταν ένας τόπος έχει γνωρίσει χιλιάδες χρόνια κατακτήσεων, ίσως χρειάζεται λιγότερους σωτήρες και περισσότερη ειρήνη.

Και ίσως η μεγαλύτερη τραγωδία να είναι ότι ένας φυσικός πλούτος, που θα μπορούσε να γίνει ευλογία για τους ανθρώπους, μετατράπηκε πολλές φορές σε αφορμή για νέες συγκρούσεις.

Η ιστορία δεν ανήκει στους κατακτητές.

Ανήκει στους λαούς που άντεξαν.

— δδμανιάς

Η “Φάτα Μοργκάνα” δεν μιλά μόνο για μια μακρινή ελπίδα. Μιλά για εκείνο το όνειρο που οι άνθρωποι κυνηγούν γενιές ολόκληρες χωρίς να το φτάνουν. Ίσως γι’ αυτό ταιριάζει τόσο πολύ στους λαούς της Μέσης Ανατολής, που αναζητούν την ειρήνη εδώ και αιώνες.

— δδμανιάς