iloveithaki.gr, 26/5/2025
Κι όπως λέει ο Παλαμάς
Το Θιάκι γίνεται ερμιά, γη χέρσα τα χωράφια,
μόνο φυτρώνουν αγριαγκαθιές, χαθήκανε τ’ αμπέλια.
Των πρωτογέννητων καιρών η πλάση με τ’ αγρίμια
ξανάρχεται. Μα δε ρωτά αν θέλουμε, ή αν φτάνει.
Κι όπως λέει ο Ελύτης
Αν αποσυνδέσεις το θιάκι θα σου μείνει μια ελιά, ένα αμπέλι και μια βάρκα
Πάει σιγά-σιγά κι ο Μάης, μ’ όλα του τα τερτίπια. Βροχές, λασποβροχές, αφρικανική σκόνη, μια κρυώνεις, μια ιδρώνεις… Άνοιξη, βλέπεις, κάνει τα δικά της. Κι ο Ιούνης λένε δε θα ‘ναι καλύτερος. Μπροστά-πίσω τα δελτία, ο ένας λέει το ‘να, ο άλλος τ’ άλλο, κι ο κόσμος βρίζει. Μα να σας πω και κάτι; Τον καιρό το Μάη δεν τον ξέρει ούτε ο Θεός! Άπιαστος είναι.
Η μετεωρολογία είναι δύσκολη δουλειά. Εξελίσσεται, προχωράει, αλλά σιγά-σιγά. Θυμάμαι όταν ταξίδευα παλιά, κοντά στην Καραϊβική και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Εκεί κάτι γινότανε, μας δίνανε σωστές προβλέψεις και μας γλίτωναν από τα χειρότερα, ιδίως από τους κυκλώνες. Ήταν μπροστά τότε, πιο μπροστά κι από την Αγγλία.
Τώρα, με την τεχνολογία, έχουμε πρόοδο. Αλλά, όσο κι αν προχωράει, το παλιό το μάτι του αγρότη και τα γνωμικά του νονού μου, ακόμα λένε αλήθειες.
Κι εδώ μπαίνω στο ζουμί.
Ήθελα να μιλήσω για κάτι που με τσούζει. Για το θιάκι, για τη γη που εγκαταλείφθηκε. Παλιά, ούτε σπιθαμή δεν έμενε ακαλλιέργητη. Όλα δουλεμένα, όλα καθαρά. Ελιές, αμπέλια, κήποι. Οι λόγγοι λίγοι, μόνο εκεί που χρειαζόταν για τα γίδια και τα πρόβατα. Τώρα; Ούλο το Θιάκι πάει να γίνει λόγγος. Όλα παρατημένα. Και το χειρότερο; Οι λόγγοι δεν είναι για πρόβατα, μόνο γίδια επιζούν εκεί. Έτσι γίνεται το νησί μας μπαρούτι για φωτιές.
Ο Στανίτσας, καλά κάνει κι ασχολείται με τα καθαρίσματα, μπράβο του. Αλλά δεν φτάνει μόνο αυτό. Ποιος θα μάσει τις ελιές; Ποιος θα κλαδέψει, θα μαζέψει, θα τις πάει στο ελαιοτριβείο; Τα αμπέλια φεύγουν, λίγοι τα κρατάνε για το κρασάκι για το σπίτι τους, για το μεράκι τους. Νερό δεν είχαμε ποτέ, ξερικές ήταν οι καλλιέργειες, αλλά τότε υπήρχε το μεράκι, υπήρχε το σκάψιμο, η αγάπη. Τώρα; Μόνο τουρισμός. Κι αυτός για πόσο;
Και να πεις, εντάξει, άμα δε θες να καλλιεργήσεις, τουλάχιστον πουλάς το κτήμα σου, το οικόπεδο, να βάλει ο Εγγλέζος ένα σπιτάκι, να ζωντανέψει το μέρος. Ούτε κι αυτό πια. Με τους καινούργιους νόμους, αν έχεις εκτός σχεδίου γη και δεν έχει πρόσωπο σε δρόμο ή δεν είναι πέντε στρέμματα και πάνω, ούτε να χτίσεις μπορείς, ούτε να πουλήσεις εύκολα. Δηλαδή τι να την κάνεις τη γη άμα δεν μπορείς ούτε να τη δουλέψεις, ούτε να τη δώσεις; Τη βλέπεις να χορταριάζει και που κότσα για χορτοκοπτικό.
Να το πούμε καθαρά. Αν αφήσουμε έτσι το Θιάκι, θα γίνει ένα απέραντο ξερόβουνο για φωτογραφίες. Χωρίς ψυχή, χωρίς μυρωδιά αλιφασκιάς, κι οι λόγγοι θα φτάσουν έξω από τα χωριά.
Λίγοι οι νέοι Θιακοί που ασχολούνται και δεν συμφέρει αλλά δεν είναι ντροπή να καθαρίσουμε λίγο τα κτήματα μας, να προσέξουμε λίγο τον τόπο που μας κράτησε στα δύσκολα. Ο τουρισμός είναι καλός, αλλά η γη μας είναι ζωή. Όχι μόνο παρελθόν. Και μπορεί να ‘ναι και μέλλον.
Μην την αφήσουμε να χαθεί.
