αν δεν βρέξεις κώλο, ψάρι δεν τρως
παλιά το λέγανε απλά:
«αν δεν βρέξεις κώλο, ψάρι δεν τρως».
και μέσα σε λίγες λέξεις είχαν χωρέσει ολόκληρη φιλοσοφία. τίποτα δεν έρχεται χωρίς κόπο.
μόνο που σήμερα, για να φας ένα καλό ψάρι, δεν φτάνει να βρέξεις μόνο τον κώλο σου. πρέπει να βάλεις και το χέρι βαθιά στην τσέπη.
το ψάρεμα από τη στεριά φαίνεται εύκολο. παίρνεις τη βάρκα, ρίχνεις το παραγάδι, το σηκώνεις και γυρίζεις με τα ψάρια.
έλα όμως που πριν φύγει η βάρκα έχει προηγηθεί δουλειά.
νετάρισμα των παραγαδιών, ξεμπλέγματα, αλλαγές σε αγκίστρια και παράμαλλα, έλεγχος στα εργαλεία. ώρες ολόκληρες που δεν τις βλέπει κανείς και φυσικά δεν τις λογαριάζει κανείς.
μετά έρχεται ο δόλος. απλησίαστος.
η βενζίνη; πανάκριβη.
κι όταν βγεις στη θάλασσα αρχίζει ο άλλος λογαριασμός. καλάρια, κοραλόν, φακοί, άγκυρες, σχοινιά. ό,τι χάσεις στον πάτο δεν ξαναγυρίζει και όλα σήμερα κοστίζουν.
κι όμως το ακριβότερο απ’ όλα δεν αγοράζεται σε κανένα μαγαζί.
είναι ο χρόνος.
ώρες για να ετοιμαστείς, ώρες στη θάλασσα, ξενύχτι, σήκωμα του παραγαδιού και την άλλη μέρα πάλι από την αρχή, να ξεμπλέξεις και να νετάρεις.
και βέβαια κανείς δεν σου υπέγραψε συμβόλαιο ότι επειδή πλήρωσες και κουράστηκες θα πιάσεις και ψάρια.
μπορεί να γυρίσεις και με άδεια χέρια.
ύστερα ακούς:
— έπιασες τίποτα;
— κάτι λίγα.
— δώσε κάνα ψάρι!
εκεί καταλαβαίνεις γιατί σήμερα λένε πως ψάρια και κινητό δεν δίνονται εύκολα.
όχι από τσιγκουνιά. αλλά γιατί εκείνος που βλέπει ένα φαγκρί πάνω στο τραπέζι βλέπει ένα ψάρι. εκείνος που το έπιασε βλέπει μαζί τη βενζίνη, τον δόλο, το παραγάδι, το ξενύχτι και τις ώρες που άφησε στη θάλασσα.
κι από την άλλη, να πας να αγοράσεις καλό ψάρι;
ποιος αγοράζει σήμερα και με τι λεφτά;
το καλό ψάρι έχει γίνει σχεδόν πολυτέλεια. για τον πολύ κόσμο μένει καμιά σαρδέλα, κανένα μπαρμπουνάκι όταν το σηκώνει η τσέπη, κάτι για το τηγάνι.
κι έτσι φτάσαμε στο παράδοξο: να ζούμε σ’ έναν τόπο περικυκλωμένο από θάλασσα και το καλό ψάρι να γίνεται σπάνιος επισκέπτης στο καθημερινό τραπέζι.
γι’ αυτό κι εμείς, αν κάνουμε τώρα τον αύγουστο καμιά καλή ψαριά, θα κρατήσουμε και κανένα στην κατάψυξη.
να έρθει ο χειμώνας, να μαζεύουμε τις ελιές, να γυρίζουμε κουρασμένοι και να βγάλουμε εκείνο το φαγκρί που φυλάξαμε από το καλοκαίρι.
να το βάλουμε στα κάρβουνα και να θυμηθούμε τη θάλασσα.
γιατί τελικά οι παλιοί είχαν δίκιο:
αν δεν βρέξεις κώλο, ψάρι δεν τρως.
— δδμανιάς
«η θάλασσα μας δίνει ψάρια, ταξίδια, χαρές και ιστορίες. μα πάνω απ’ όλα μας μαθαίνει πως τίποτα δεν χαρίζεται· ό,τι σου δώσει, πρέπει πρώτα να το κερδίσεις.»
