μέλπω λεκατσά: μέσα στη φωτιά του πολυτεχνείου

iloveithaki.gr, 17/11/2025

κείμενο φόρου τιμής στη μέλπω λεκατσά, από τον νιόνιο τον μανιά του μήδη

η μάχη της ελευθερίας
η συνειδητή πράξη
η φωνή που δεν σίγησε

η Μέλπω Λεκατσά, φοιτήτρια φαρμακευτικής το 1973, έζησε από τα μέσα τη Εξέγερση του Πολυτεχνείου — κράτησε φαρμακείο και ιατρείο στο κτίριο του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, μέσα σε συνθήκες που οι περισσότεροι δεν φαντάζονταν.

• η 17η Νοέμβρη 1973 δεν ήταν απλώς φοιτητική διαμαρτυρία: η κατάληψη, η συνάντηση φοιτητών, εργαζομένων, μαθητών, η ραδιοφωνική φωνή, η ένταση των γεγονότων — όλα αυτά οδήγησαν σε ρωγμή στο καθεστώς. 
• σε αυτό το κλίμα η Μέλπω ανάλαβε ένα ουσιαστικό ρόλο: υπεύθυνη του αυτοσχέδιου ιατρείου–φαρμακείου στο Πολυτεχνείο. 
• όταν το τανκ πέρασε, όταν οι σφαίρες έπεφταν, όταν το καθεστώς έδειχνε το πραγματικό του πρόσωπο — εκείνη και οι σύντροφοί της ήταν εκεί, έτοιμοι. in.gr+1

• «στα χέρια μου πέθανα δύο παιδιά», λέει η Μέλπω — δεν ήταν αφηρημένα τα γεγονότα, ήταν ανθρώπινα, τραυματισμένα, αληθινά.
• έστησαν πάγκους, κλίνες από έδρανα, φάρμακα, ενέσεις — μέσα σε ένα κτίριο υπό πολιορκία.
• όταν συνελήφθη και βασανίστηκε στο ΕΑΤ‑ΕΣΑ, κράτησε δύο περιτυλίγματα σοκολάτας ως ημ/λόγιο της παρανομίας και της μνήμης της.
• δεν αποδέχθηκε πως «δεν υπήρξαν νεκροί» — «υπήρχαν νεκροί και είναι καταγεγραμμένοι» τονίζει.

λόγια της: «όλοι μαζί μια φωνή για ελευθερία».
και: το σύνθημα «ψωμί-παιδεία-ελευθερία», που η ίδια θεωρεί διαχρονικό. 

για να θυμηθούμε πως η ελευθερία δεν είναι δεδομένη. πως η δημοκρατία απαιτεί αγώνα — όχι απλώς λόγια. η ιστορία της Μέλπω είναι υπενθύμιση πως όταν οι άνθρωποι κοιτάνε τον φόβο κατάματα και αποφασίζουν, τότε το “δεν γίνεται” γίνεται “έγινε”.

αφιερωμένο:

Κι αν βγω απ’ αυτή τη φυλακή κανείς δε θα με περιμένει
οι δρόμοι θα `ναι αδειανοί κι η πολιτεία μου πιο ξένη
τα καφενεία όλα κλειστά κι οι φίλοι μου ξενιτεμένοι
αέρας θα με παρασέρνει κι αν βγω απ’ αυτή τη φυλακή

Κι ο ήλιος θ’ αποκοιμηθεί μες στα ερείπια της Ολύνθου
θα μοιάζουν πράγματα του μύθου κι οι φίλοι μου και οι εχθροί
μαρμαρωμένοι θα σταθούν οι ρήτορες κι οι λωποδύτες
ζητιάνοι εταίρες και προφήτες μαρμαρωμένοι θα σταθούν

Μπροστά στην πύλη θα σταθώ με τις κουβέρτες στη μασχάλη
κι αργοκουνώντας το κεφάλι θα χαιρετήσω το φρουρό
χωρίς βουλή χωρίς Θεό σαν βασιλιάς σ’ αρχαίο δράμα
θα πω τη λέξη και το γράμμα μπροστά στην πύλη θα σταθώ