δδμανιάς: η παναγιά των καθαρών της ιθάκης

iloveithaki,gr, 30/4/2026

(ένα βουνό, μια πίστη, ένα πανηγύρι που δεν τελείωσε ποτέ)

η ιθάκη δεν έχει μεγάλα μνημεία
δεν έχει παλάτια
δεν έχει τείχη

έχει όμως ένα βουνό
και πάνω του ένα μοναστήρι

την παναγιά των καθαρών


λίγο πιο παλιά απ’ όσο νομίζουμε

eduard lear, view of Ithaca 1863 (μονή καθαρών)

η μονή, όπως τη βλέπουμε σήμερα, στήνεται γύρω στο 1696
με πρώτο ηγούμενο τον θεοφάνη αλευρά

μα η ιστορία της πάει πιο πίσω

οι παλιοί λένε για ένα μικρό εκκλησάκι
ίσως από τον 16ο αιώνα
κι ακόμα πιο πίσω — μια εικόνα που βρέθηκε εκεί ψηλά
σαν να διάλεξε μόνη της το σημείο

η παράδοση μιλά για ηπειρώτες κυνηγημένους
που έφεραν μαζί τους την παναγία
τη χάσανε
και τη βρήκαν μέσα σε φως

κι εκεί
χτίστηκε το πρώτο “κάτι”

όχι μοναστήρι
μια αρχή


δεν το έχτισαν άρχοντες

δεν ήρθαν ιππότες
ούτε τάγματα

το έφτιαξαν οι ίδιοι οι ιθακήσιοι

με πέτρα
με χέρια
με μικρά χρήματα
και μεγάλα πείσματα

κάθε οικογένεια
κάτι έδωσε

κι έτσι σιγά σιγά
έγινε μοναστήρι


η παναγία των ναυτικών

πριν φύγει το καράβι
περνούσαν από κει

όχι για τελετές
για μια ματιά

ένα σταυρό
μια κουβέντα χαμηλή

κι όταν γύριζαν

έφερναν

λάδι
λεφτά
τάματα
και καμιά φορά… κάτι πολύ πιο μεγάλο


ένα άλογο

θυμάμαι

ο πατέρας μου
της χάρισε ένα άλογο

όχι για να φανεί
ούτε για τάμα βαρύ

έτσι γινόταν τότε

όταν ένιωθες
πως κάποιος σε κράτησε

έδινες πίσω
ό,τι μπορούσες

κι άλλοι
από ρουμανία
από καράβια
από ξενιτιά

έφερναν κι αυτοί

γιατί η παναγία των καθαρών
ήταν κάτι παραπάνω από εκκλησία

ήταν σημείο επιστροφής


και μετά… το πανηγύρι

εκεί άλλαζε το πράγμα

γέμιζε ο τόπος

άνθρωποι παντού
κελιά γεμάτα
δεν έβρισκες να κοιμηθείς

φωνές
γέλια
φαγητά

πάγκοι
μικροπωλητές
πραμάτειες

λαϊκά συγκροτήματα
μουσικές μέχρι αργά

όλο το βουνό
ζωντανό


όχι μόνο προσευχή

η πίστη εκεί
δεν ήταν σιωπή

ήταν ζωή

ήταν το χωριό
που ανέβαινε στο βουνό

να θυμηθεί
πως είναι μαζί


πέφτει… και ξανασηκώνεται

το μοναστήρι δεν έμεινε ίδιο

σεισμοί
φθορές
εγκατάλειψη

και πάλι από την αρχή

όπως όλη η ιθάκη

ιδιαίτερα μετά το ’53
ξαναχτίστηκε

όχι όπως ήταν
αλλά όπως μπορούσε να συνεχίσει


κι όμως… μένει

σήμερα μπορεί να άλλαξαν πολλά

λιγότερος κόσμος
λιγότερη φασαρία

αλλά αν ανέβεις

θα βρεις το ίδιο πράγμα

τη θέα
τον αέρα
και εκείνη τη σιωπή που δεν είναι άδεια


θιακό επιμύθιο

δεν είναι το μοναστήρι

είναι ο δρόμος μέχρι εκεί

όλα όσα κουβαλάς
και όλα όσα αφήνεις

κι αν κάτι έμεινε από τους παλιούς

δεν είναι οι πέτρες

είναι τα βήματα

που ανεβαίνουν ακόμα

Hot this week

πολιτισμός κατά ανθρώπου

ο παλιός φασισμός εχθρός της κοινωνίας. η κατανάλωση εχθρός...

ιθάκη 1806: ένα νησί με 50 καράβια και τον οδυσσέα ακόμη ζωντανό

υπάρχουν φορές που ένα παλιό βιβλίο λέει περισσότερα για...

η μάχη άρχισε. οι στρατοί παίρνουν θέσεις

οι εκλογές δεν προκηρύχθηκαν. κανείς δεν γνωρίζει πότε θα γίνουν. η...

αυτοδυναμία και η αλαζονεία της εξουσίας

η αυτοδυναμία είναι ίσως το μεγαλύτερο όνειρο κάθε κυβέρνησης. να...

της σταθερότητας το κάγκελο

λένε πως η σταθερότητα είναι μεγάλο πράγμα. το λένε οι...

Topics

πολιτισμός κατά ανθρώπου

ο παλιός φασισμός εχθρός της κοινωνίας. η κατανάλωση εχθρός...

ιθάκη 1806: ένα νησί με 50 καράβια και τον οδυσσέα ακόμη ζωντανό

υπάρχουν φορές που ένα παλιό βιβλίο λέει περισσότερα για...

η μάχη άρχισε. οι στρατοί παίρνουν θέσεις

οι εκλογές δεν προκηρύχθηκαν. κανείς δεν γνωρίζει πότε θα γίνουν. η...

αυτοδυναμία και η αλαζονεία της εξουσίας

η αυτοδυναμία είναι ίσως το μεγαλύτερο όνειρο κάθε κυβέρνησης. να...

της σταθερότητας το κάγκελο

λένε πως η σταθερότητα είναι μεγάλο πράγμα. το λένε οι...

ο αυτόλυκος, ο δόκιμος και τα marlboro

ο αυτόλυκος, παππούς του οδυσσέα, δεν ήταν κανένας άγιος. οι...

θιάκι. τα καλοκαίρια που δεν γύρισαν ποτέ

ήμουν επτά χρονών τον αύγουστο του 1953. για τους περισσότερους...

η πιο πολιτισμένη ζούγκλα του πλανήτη

κάποτε οι άνθρωποι φοβούνταν τα λιοντάρια. σήμερα τα λιοντάρια θα...

Related Articles

Popular Categories