δδμανιάς: το πείραγμα ως αλληγορικός λόγος επιβίωσης

iloveithaki.gr, 21/4/2026

στις δεκαετίες του ’50, του ’60 και του ’70, το πείραγμα δεν ήταν απλώς διασκέδαση.
ήταν τρόπος ζωής.

στο θιάκι, αλλά και στον πειραιά.
στα σχολεία. στις πλατείες. στα καφενεία.

παντού.

οι ζακυνθινοί και οι κεφαλονίτες το λέγανε κογιονάρισμα.
και το κατείχαν.

το χοντρό παιγνίδι παιζόταν μεταξύ αντρών.
εκεί ήθελε τέχνη.
και μέτρο.

να μην προσβάλεις.
να μην μειώσεις.

γιατί τότε… έχανες.

είχε νόημα μόνο όταν και οι δύο ήταν ξύπνιοι.
οι κουτοί δεν παιζόταν.
και δεν τους άφηναν.

ήταν άγραφος κανόνας.

εμείς τα παιδιά μαθαίναμε κοιτώντας.
σαν σχολείο.

σε μια άκρη.
τάχα αδιάφοροι.
και γελάγαμε κρυφά.

τότε οι ιδεολογίες ήταν βαριές.
σχεδόν ιερές.

δεν τις πείραζες εύκολα.
αλλά φαινόταν ο καθένας τι ήταν.

και το πείραγμα…
ήξερε πού πατάει.

δεν μιλούσαν ευθέως.
δεν μπορούσαν.

υπήρχε φόβος.

αστυνομία. φακέλωμα.
ο «μπάτσος» πάντα κάπου κοντά.

έτσι τα λόγια έγιναν αλληγορίες.

έλεγες κάτι…
κι εννοούσες άλλο.

κι όποιος καταλάβαινε, καταλάβαινε.

καμιά φορά τα πράγματα ξέφευγαν.
οι λέξεις βάραιναν.

και τότε σηκωνόμασταν και φεύγαμε.
για να μην μπλέξουμε.

όταν γίναμε ναύτες, βρεθήκαμε στον πειραιά.
απέναντι από τον ηλεκτρικό.

του μπάρμπα πάνου.

μεγάλο καφενείο για την εποχή.
γεμάτο κόσμο.

ναυτικοί, πράκτορες, συνταξιούχοι.
όλη η πιάτσα.

εκεί συνεχίστηκε το ίδιο σχολείο.
άλλο λιμάνι. ίδια τέχνη.

επιμύθιο

το πείραγμα δεν ήταν μόνο γέλιο.

ήταν τρόπος να μιλάς
χωρίς να σε μαζεύουν.

τρόπος να σκέφτεσαι
χωρίς να σε φοβίζουν.

άλλο το πείραγμα.
κι άλλο η προσβολή.

και τότε…
το ήξεραν.

τότε σε πείραζαν για να γελάσεις.
όχι για να ντραπείς.
σήμερα το μπέρδεψαν.

κι ένα τραγουδάκι για να χορέψουν οι διάολοι…