Σωστά αντέδρασε ο δήμαρχος Ιθάκης.
Η πρόταση που διατυπώθηκε από τον αντιπεριφερειάρχη Ιονίων Νήσων Σάββα Κουλούρη ήταν να αξιοποιηθεί η ονομασία «Νησιά του Οδυσσέα» ως τουριστικό brand των Ιονίων Νήσων, με αφορμή διεθνή τουριστική έκθεση στο Λονδίνο.
Ο ίδιος διευκρίνισε ότι δεν μίλησε για διοικητική «μετονομασία» των Επτανήσων, όπως γράφτηκε σε αρκετά μέσα, αλλά για ένα κοινό τουριστικό brand.
Η διευκρίνιση είναι σωστή και πρέπει να την κρατήσουμε.
Αλλά δεν αλλάζει την ουσία.
Ο δήμαρχος Ιθάκης Διονύσης Στανίτσας αντέδρασε λέγοντας ότι η Ιθάκη στηρίζει την κοινή τουριστική προβολή των Ιονίων, αλλά η ιδιαίτερη σχέση της με τον Οδυσσέα δεν μπορεί να διαλυθεί μέσα σε ένα γενικό τουριστικό σήμα.
Και κατά τη γνώμη μας έχει δίκιο.
Όχι από τοπικισμό, αλλά γιατί εδώ αγγίζουμε την ίδια την ουσία της Οδύσσειας.
Αν του πάρεις την Ιθάκη, τι μένει από την Οδύσσεια;
Ο Οδυσσέας ταξίδεψε παντού.
Συνάντησε λαούς, τέρατα, θεούς, γυναίκες, φίλους και εχθρούς.
Έχασε συντρόφους.
Ναυάγησε.
Πλανήθηκε.
Γιατί όμως συνέχισε;
Για να γυρίσει στην Ιθάκη.
Αυτό είναι ο νόστος.
Και χωρίς τον νόστο, η Οδύσσεια χάνει ένα μεγάλο μέρος από το βαθύτερο ανθρώπινο νόημά της.
Η Ιθάκη δεν είναι απλώς ακόμη ένα μέρος από το οποίο πέρασε ο Οδυσσέας.
Είναι ο προορισμός.
Είναι το σπίτι.
Είναι εκείνο που βρίσκεται στο τέλος του ταξιδιού.
Γι’ αυτό και η λέξη «Ιθάκη» ξεπέρασε προ πολλού τα γεωγραφικά όρια του μικρού μας νησιού και έγινε παγκόσμιο σύμβολο της επιστροφής, του προορισμού και της αναζήτησης.
Κάθε νησί έχει τη δική του ιστορία
Και υπάρχει ακόμη ένας λόγος που η πρόταση δεν μας βρίσκει σύμφωνους.
Γιατί να χρειάζεται η Κέρκυρα τον Οδυσσέα για να αποκτήσει ταυτότητα;
Γιατί να τον χρειάζεται η Ζάκυνθος;
Η Λευκάδα;
Οι Παξοί;
Η Κεφαλονιά;
Κάθε νησί του Ιονίου κουβαλά αιώνες δικής του ιστορίας, πολιτισμού, ανθρώπων, μουσικής, αρχιτεκτονικής και μνήμης.
Αυτή ακριβώς η διαφορετικότητα είναι ο πλούτος των Επτανήσων.
Δεν χρειάζεται να τα κάνουμε όλα ένα προϊόν για να τα πουλήσουμε καλύτερα.
Η συνεργασία δεν απαιτεί να χάσει ο καθένας την ταυτότητά του.
Το αντίθετο.
Ένα δυνατό Ιόνιο μπορεί να είναι ένα σύνολο διαφορετικών νησιών, όπου το καθένα φέρνει στο κοινό τραπέζι αυτό που μόνο εκείνο διαθέτει.
Η ιστορία δεν είναι εμπορικό σήμα προς διανομή
Ζούμε σε μια εποχή όπου σχεδόν τα πάντα μετατρέπονται σε brand.
Ένας τόπος γίνεται προϊόν.
Ένας μύθος γίνεται λογότυπο.
Μια ιστορία γίνεται διαφημιστικό σύνθημα.
Χρειάζεται όμως κάπου ένα όριο.
Γιατί η ιστορία ενός τόπου δεν είναι ένα κομμάτι πίτας που το μοιράζουμε για να αυξήσουμε τις τουριστικές κρατήσεις.
Και εδώ βρίσκεται η ουσία της αντίδρασης του δημάρχου.
Δεν είπε να μην προβληθούν τα Ιόνια Νησιά.
Είπε κάτι πολύ απλούστερο:
μην αφαιρείτε από την Ιθάκη αυτό που αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της ταυτότητάς της.
Και σ’ αυτό έχει δίκιο.
Η Κέρκυρα να είναι Κέρκυρα.
Η Ζάκυνθος να είναι Ζάκυνθος.
Η Κεφαλονιά να είναι Κεφαλονιά.
Η Λευκάδα να είναι Λευκάδα.
Οι Παξοί να είναι Παξοί.
Και η Ιθάκη να είναι Ιθάκη.
Μπορούμε να ταξιδεύουμε μαζί χωρίς να γίνουμε όλοι ίδιοι.
Ο Οδυσσέας ταξίδεψε σε πολλούς τόπους.
Αλλά έναν τόπο αποκαλούσε πατρίδα.
Την Ιθάκη.
Κι αν του πάρουμε την Ιθάκη, δεν είναι πια ο Οδυσσέας του νόστου.
Είναι απλώς ένας ταξιδιώτης.
— δδμανιάς
Η «Πηνελόπη» θυμίζει πως η Ιθάκη δεν ήταν απλώς ένας προορισμός στον χάρτη. Ήταν η επιστροφή, η αναμονή, το σπίτι, ο άνθρωπος που περιμένει τον άνθρωπό του. Ο Οδυσσέας μπορούσε να ταξιδέψει σε χίλια νησιά· Πηνελόπη όμως είχε μία και Ιθάκη μία. Ίσως γι’ αυτό, ύστερα από τόσους αιώνες, ο νόστος εξακολουθεί να μας συγκινεί.
