η ακανθόστεγα επιτίθεται

ο άνθρωπος αναζητά τον αλγόριθμο που τον δημιούργησε, χρησιμοποιώντας έναν εγκέφαλο που αποτελεί δημιούργημα του ίδιου αλγορίθμου.

Πριν από 365 εκατομμύρια χρόνια, η Ακανθόστεγα ζούσε στα νερά της Γης. Είχε τέσσερα άκρα, αλλά ήταν κυρίως υδρόβια. Ανήκε στα πρώτα τετράποδα, στους μακρινούς εξελικτικούς συγγενείς του ανθρώπου.

Η ζωή είχε εμφανιστεί πολύ νωρίτερα, πριν από τουλάχιστον 3,5 δισεκατομμύρια χρόνια. Γεννήθηκε πιθανότατα μέσα στο νερό, εξελίχθηκε, πέρασε στη στεριά και, ύστερα από μια αμέτρητη διαδρομή αλλαγών, έφτασε στον ανθρώπινο εγκέφαλο.

Και σήμερα αυτός ο εγκέφαλος κατασκευάζει τεχνητή νοημοσύνη, εξερευνά το διάστημα και αναζητά την αρχή της ίδιας του της ύπαρξης.

Από πού ξεκινήσαμε και πού φτάσαμε! Κι έχουμε και παράπονα από τη ζωή.

Η επιστήμη έχει εξηγήσει πολλά. Γνωρίζουμε πώς εξελίσσονται τα είδη, πώς λειτουργεί το DNA και αρκετά για τις διεργασίες του εγκεφάλου.

Δεν γνωρίζουμε όμως πώς ακριβώς εμφανίστηκε η πρώτη ζωή, γιατί υπάρχουν οι συγκεκριμένοι φυσικοί νόμοι και αν πίσω από αυτούς βρίσκεται κάποια βαθύτερη ενιαία αρχή.

Εδώ αρχίζει η σκέψη να αναζητά κάτι περισσότερο.

Μήπως η ζωή αποτελεί μέρος ενός μεγάλου φυσικού αλγορίθμου του σύμπαντος;

Ενός συστήματος κανόνων που επιτρέπει στην ύλη να οργανώνεται, στη ζωή να εξελίσσεται και στη νοημοσύνη να γεννιέται;

Η Γη είναι η μήτρα της ζωής που γνωρίζουμε, μέσα στο απέραντο σώμα του σύμπαντος.

Και ο άνθρωπος, δημιούργημα αυτής της εξέλιξης, προσπαθεί τώρα να κατανοήσει τους κανόνες που τον δημιούργησαν.

Μπορεί όμως ένα δημιούργημα να γνωρίσει ολοκληρωτικά το σύστημα από το οποίο προήλθε;

Ο ανθρώπινος εγκέφαλος έχει όρια. Το γνωρίζουμε από την ίδια μας την εμπειρία. Πόσες φορές δεν θελήσαμε να σκεφτούμε παραπέρα και αισθανθήκαμε ότι δεν μπορούμε;

Τώρα δημιουργούμε τεχνητή νοημοσύνη. Μπορεί να αποκτήσει δυνατότητες μεγαλύτερες από τις δικές μας. Αλλά μπορεί να ξεπεράσει τα όρια του συστήματος μέσα στο οποίο λειτουργεί;

Και μήπως υπάρχουν φυσικές ασφαλιστικές δικλείδες που περιορίζουν τις δυνατότητες κάθε μορφής νοημοσύνης, προστατεύοντας τη συνέχεια της ζωής;

Αυτό είναι μια φιλοσοφική υπόθεση, όχι επιστημονική απόδειξη. Η φύση άλλωστε γνωρίζει και καταστροφές και εξαφανίσεις.

Η επιστήμη μπορεί να ερευνά, να πειραματίζεται και να συνδέει τις ανακαλύψεις της. Η σκέψη μπορεί να διατυπώνει ακόμη και ερωτήματα που δεν έχουμε σήμερα τα εργαλεία να απαντήσουμε.

Δεν γνωρίζουμε αν ο άνθρωπος θα κατανοήσει ποτέ ολόκληρο το σύμπαν. Ούτε αν η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορέσει να φτάσει εκεί όπου ο ανθρώπινος εγκέφαλος αδυνατεί.

Και να λοιπόν η Ακανθόστεγα που επιτίθεται!

Όχι με δόντια και νύχια. Αλλά με τη σκέψη που γεννήθηκε ύστερα από εκατοντάδες εκατομμύρια χρόνια εξέλιξης.

Επιτίθεται στο άγνωστο. Αναζητά την προέλευσή της. Προσπαθεί να κατανοήσει το σύμπαν στο οποίο ανήκει.

Και ίσως αυτή να είναι η μεγαλύτερη ομορφιά της ύπαρξης:

Η ζωή έφτασε να αναρωτιέται για τον ίδιο της τον εαυτό, χωρίς να γνωρίζει αν θα μπορέσει ποτέ να τον κατανοήσει ολοκληρωτικά.

— δδμανιάς

Από τα αρχέγονα νερά της Γης ως τους μακρινούς γαλαξίες, η ζωή χτίζει όλο και ψηλότερα τη φωλιά της. Δεν ξέρει αν θα φτάσει ποτέ εκεί που ονειρεύεται. Μα δεν σταματά να προσπαθεί.

— δδμανιάς