να βράσω την αμερική και τα πλούτη της

«να βράσω την αμερική και τα πλούτη της, όταν ο άνθρωπος φοβάται να αρρωστήσει και δεν έχει πού να κοιμηθεί.»

πόσο ισχυρή είναι μια χώρα όταν ένας άνθρωπος φοβάται να αρρωστήσει επειδή δεν μπορεί να πληρώσει; τι σημαίνει εθνικό μεγαλείο για εκείνον που δουλεύει αλλά δεν εξασφαλίζει στέγη και για την οικογένεια που ένα έκτακτο έξοδο μπορεί να την αφήσει χωρίς χρήματα;

ποιον υπηρετεί τελικά ο πλούτος μιας υπερδύναμης;

ας μιλήσουμε με συγκεκριμένα στοιχεία.

στην επίσημη καταμέτρηση μιας νύχτας του ιανουαρίου του 2024, οι ηνωμένες πολιτείες κατέγραψαν 771.480 ανθρώπους σε κατάσταση αστεγίας. ο αριθμός περιλαμβάνει ανθρώπους σε δομές φιλοξενίας και ανθρώπους χωρίς καταφύγιο. εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι χωρίς δικό τους σταθερό σπίτι.

σύμφωνα με την ομοσπονδιακή τράπεζα των ηπα, το 2024 μόλις το 63% των ενηλίκων δήλωσε ότι θα κάλυπτε ένα έκτακτο έξοδο 400 δολαρίων αποκλειστικά με μετρητά ή ισοδύναμα διαθέσιμα. αυτό δεν σημαίνει ότι όλοι οι υπόλοιποι θα δανείζονταν. δείχνει όμως πόσο περιορισμένο είναι το οικονομικό περιθώριο για μεγάλο μέρος της κοινωνίας.

στην ίδια έρευνα, το 28% των ενηλίκων ανέφερε ότι στερήθηκε κάποια μορφή υγειονομικής φροντίδας λόγω κόστους: από οδοντιατρική περίθαλψη μέχρι επίσκεψη σε γιατρό ή φάρμακα.

την ίδια χρονιά, οι αμερικανικές στρατιωτικές δαπάνες έφτασαν, σύμφωνα με το sipri, τα 997 δισεκατομμύρια δολάρια, περίπου το 37% των παγκόσμιων στρατιωτικών δαπανών.

η σύγκριση θέτει ένα πολιτικό ερώτημα: πώς ιεραρχούνται οι ανάγκες; πόση σημασία δίνεται στην ασφάλεια του ανθρώπου μέσα στο σπίτι του, όταν τόσοι πόροι διατίθενται στη στρατιωτική ισχύ;

τα στοιχεία αυτά αφορούν το 2024. δεν γεννήθηκαν όλα τα προβλήματα με τον τραμπ. η ευθύνη είναι βαθύτερη και διαχρονική. γι’ αυτό και η κριτική χρειάζεται να φτάσει πέρα από ένα πρόσωπο, στις πολιτικές που αφήνουν βασικές ανθρώπινες ανάγκες να εξαρτώνται από το πορτοφόλι.

η πολιτική του εθνικού μεγαλείου οφείλει να απαντήσει: μεγαλείο για ποιον; για τον εργαζόμενο που μετράει τις μέρες μέχρι τον μισθό ή για εκείνον που αυξάνει την περιουσία του χωρίς να ανησυχεί για τον λογαριασμό του γιατρού;

το ερώτημα αφορά και την ελλάδα. κάθε εξαγγελία ανάπτυξης πρέπει να κρίνεται στη ζωή των ανθρώπων: μπορούν να πληρώσουν το νοίκι; βρίσκουν γιατρό; μεγαλώνουν τα παιδιά τους χωρίς διαρκή φόβο; μπορούν οι νέοι να μείνουν στον τόπο τους;

η ευημερία χρειάζεται να φαίνεται στο σπίτι, στο νοσοκομείο, στο σχολείο και στον μισθό.

εκεί δοκιμάζονται οι κυβερνήσεις και οι μεγάλες τους υποσχέσεις. γιατί ο άνθρωπος που κοιμάται χωρίς στέγη δεν ζεσταίνεται με την περηφάνια της υπερδύναμης.

«να βράσω τα πλούτη τους, αν δεν φτάνουν να ’χει ο άνθρωπος ένα σπίτι, ένα πιάτο φαΐ και μια ζωή χωρίς φόβο.» δδμανιάς