Με το βλέμμα στραμμένο σε όλους τους πρόσφυγες

19.06.2017, 17:06 | efsyn

Σωτήρης Μανιάτης

Κάθε λεπτό, οκτώ άνθρωποι αφήνουν τα πάντα πίσω τους για να ξεφύγουν από τη φρίκη του πολέμου και των διώξεων. Για πολλούς πρόσφυγες η επιλογή είναι ανάμεσα στον τρόμο και κάτι ακόμη χειρότερο…

Παγκόσμια Ημέρα Προσφύγων η 20 Ιουνίου, η οποία καθιερώθηκε το 2001, με δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους ανά τον κόσμο να αφιερώνουν λίγο από τον χρόνο τους για να αναγνωρίσουν και να τιμήσουν τη συμβολή όλων όσοι ξεριζώθηκαν με τη βία από τα σπίτια τους.

Κάθε χρόνο, την Παγκόσμια Ημέρα Προσφύγων, πραγματοποιούνται διάφορες εκδηλώσεις σε περισσότερρες από 100 χώρες, με τη συμμετοχή κυβερνητικών εκπροσώπων, μελών ανθρωπιστικών οργανώσεων, διασημοτήτων, απλών πολιτών και των ίδιων των προσφύγων.

Την Τρίτη, 20 Ιουνίου, η δημόσια τηλεόραση, συμμετέχοντας στην Παγκόσμια Ημέρα Προσφύγων, προβάλλει σε πρώτη τηλεοπτική μετάδοση το ντοκιμαντέρ «Πίσω δεν γυρνάω» (No coming back) στις 23.15 από την ΕΡΤ 1. Πρόκειται για μια παραγωγή της ΕΡΤ το 2016 που απέσπασε το 1ο Βραβείο Καλύτερου Ντοκιμαντέρ στο 10ο Φεστιβάλ Ελληνικού Κινηματογράφου Λονδίνου (LGFF – London Greek Film Festival).

Η συριακή προσφυγιά έφερε στη μνήμη των Ελλήνων την προσφυγική κρίση που έζησε ο Ελληνισμός μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, όπου χιλιάδες Ελληνες της Μικράς Ασίας βρήκαν καταφύγιο στη Συρία. Η Ευρώπη βρίσκεται πρώτη φορά μπροστά σ’ ένα πρόβλημα τέτοιου μεγέθους που δημιουργεί επικίνδυνα φοβικά ακραία σύνδρομα.

Το ντοκιμαντέρ, τη σκηνοθεσία και το σενάριο του οποίου υπογράφει η Φλώρα Πρησιμιντζή, μέσα από μαρτυρίες προσφύγων και εθελοντών από διάφορες χώρες επιχειρεί ν’ αναδείξει και να κατανοήσει τα κοινά χαρακτηριστικά των ιστορικών γεγονότων μεταξύ του προσφυγικού όπως το έζησε η Ελλάδα το 1922 και όπως το ζει τώρα.

Ο ιστορικός Βλάσης Αγτζίδης εντοπίζει την κοινή συνισταμένη μεταξύ αυτών των ιστορικών στιγμών. Το αγωνιώδες ταξίδι των ανθρώπων, που έχουν κοινή συνισταμένη τον φόβο του θανάτου, την αγωνία ύπαρξης και επιβίωσης.

«Το ντοκιμαντέρ –επισημαίνει η σκηνοθέτις Φλώρα Πρησιμιντζή- αρχίζει μ’ ένα ποίημα ενός Σύρου ποιητή, του Bashir Al’ Any, τον οποίο αποκεφάλισε το ISIS μαζί με τον γιο του, ένας φόρος τιμής για τη θυσία ενός αδικοχαμένου ποιητή. Η επαφή με την πραγματικότητα αυτών των ανθρώπων επέδρασε μέσα μου με τρόπο καταλυτικό και διέλυσε όλες τις προϋπάρχουσες αντιλήψεις, το οποίο ελπίζω να νιώσει και ο θεατής.

Ο ποιητικός λόγος μεγάλων Αράβων ποιητών (Darwish), Ιρανών (Saanti, Faryand) κ.ά. δίνει έμφαση στην απώλεια της πατρίδας που κατατρέχει τον κόσμο της Ανατολής από το παρελθόν έως σήμερα.

Η διεύθυνση παραγωγής είναι της Κυριακής Βρυσοπούλου, η διεύθυνση φωτογραφίας του Κώστα Μπλουγουρά, το μοντάζ – post production του Χάρη Μαυροφοράκη και την πρωτότυπη μουσική υπογράφουν οι String Demons.