de expugnatione greciae

O λόρδος Πάλμερστον στο Λονδίνο του 1832, συγκαλεί μια σύσκεψη πρέσβεων για να κηρύξουν την Ελλλαδα βασίλειο.

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες, στις Βρυξέλλες του 2011 συγκεντρώνονται για το οικονομικό μέλλον της Ελλαδας.

Οι δύο συναντήσεις, χαμένες μέσα στην διπλωματική ιστορία, τότε με περιστέρια, τώρα με τουίτερ,έχουν ένα κοινό σημείο: Η Ελλάδα δεν έχει προσκληθεί.

Δεν θα την ρωτήσουν.

Μήτε το 1832, μήτε το 2011.Μήτε οι Έλληνες δεν αναρωτιούνται γιατί. Επειδή στις κρίσιμες στιγμές τους, δέχονται να διαρρέει το μεγάλο μυστικό της χώρας.

Η Ελλάδα δεν είναι ανεξάρτητη. Η Ελλάδα έχει βουτηχτεί σε ένα τοξικό περιβάλλον με κύριο αποτέλεσμα την αποξένωση.

Η Ελλάδα είναι ένα απροσάρμοστο καντόνι, που πριν αποκτήσει ελευθερία, απέκτησε δάνειο.

Είναι η μόνη χώρα που χρωστάει από το 1825. Δεν υπάρχουν άλλες τέτοιες χώρες. Για έναν απλό λόγο: οι άλλες χώρες είναι ανεξάρτητα κράτη. Όσες είχαν αποικιακή φάση, την ξεπέρασαν. Όσες διοικούνταν από μαφίες, έκαναν αγάλματα τους αρχηγούς των παρανόμων τους και προχώρησαν στην δύσκολη και γοητευτική περιπέτεια της ελευθερίας τους

 Ζητήματα διοικητικής ερμηνείας

 Οι πολιτικές ερμηνείες για την Κρίση στην χώρα μου, δεν μπορούν να ικανοποιήσουν μήτε τους μεγαλύτερους αμφισβητίες της.Απλές οικονομικές πρακτικές που εφαρμόζετε χρόνους πολλούς στην προτεσταντική Ευρώπη, είναι εξαιρετικά δύσκολο να γίνουν κατανοητοί στο μεσογειακό μας κλίμα. Κι όχι επειδή είμαστε ένα είδος Μεξικανών της Ευρώπης.

 Ενα παράδειγμα.Επι αμέτρητους αιώνες ο φόρος στην Ελλάδα δεν προσφέρεται από τον φορολογούμενο ,αλλά περνάει στον έφορο μέσα από μια μάλλον αυτόματη διαδικασία. Η δεκάτη στα σιτηρά δεσμευόταν από τον μυλωνά και έναν εισπράκτορα. Ο φόρος πήγαινε σε κάποιον δικαιούχο.Και οι φόροι επί αιώνες πληρώνονταν. Αλλα η παρακράτηση του ΦΠΑ που για την Ευρώπη παραμένει ευθύνη του φορολογημένου, είναι αδιανόητη κίνηση για τον μέσο Έλληνα, που γνωρίζει καλά τις συνεταιριστικές πρακτικές, τις οικογενειακές επιχειρήσεις, συχνά καταστροφικές για την προκοπή του, αλλά δεν μπορεί εύκολα να πιστέψει ότι ο τζίρος της δουλειάς του δεν του ανήκει αποκλειστικά. Αν η μέθοδος άντλησης των εσόδων στην χώρα μου ακολουθούσε τις συνήθειες των προγόνων μου, θα υπήρχε περίσσευμα στην χώρα.

 Αλλά ο δανεισμός και μάλιστα ο υπερδανεισμός, θέλω να καταλάβετε πως αποτελεί μια δραματική και αυθάδη μέθοδο πειθαρχίας των ατάκτων.

Δεν είναι δική μου ιδέα πως στην Ελλάδα ισχύει ενός είδους απομίμηση της πραγματικότητας. Υπάρχει μια δεύτερη γλώσσα στο καθετί που δεν είναι υποχρεωτικά υποκριτική.

 Οι πλούσιοι Έλληνες απολαμβάνουν να μη πληρώνουν φόρους και μερικοί προτιμούν μεγάλες ευεργεσίες στην τοπική τους πατρίδα.Αλλά ακόμη και η έννοια της πατρίδας είναι σκοτεινή, επειδή την χειριζόμαστε για να κρύβουμε τις διαφορές μας, επειδή τις θεωρούμε βλακωδώς αντεθνικές.

 Η Ελλάδα, κατά τη γνώμη μου, θα έπρεπε να έχει αποκεντρωθεί εδώ και δεκαετίες. . Μόνον μετά το 1832 και τον λόρδο Πάλμερστον που ξέχασε να μας ρωτήσει, στην μικρή μας χώρα η διαφορά θεωρείται ένοχη.

 Είναι η ανισότητα που θα επιμείνει ,όχι η φτώχεια που έρχεται

 Η οικονομική κρίση δεν ενόχλησε τους Έλληνες επειδή τους οδηγεί στην φτώχεια. Ναι, τη χώρα που γέννησε την πρώτη δημοκρατία,και είναι μαθημένη στην φτώχεια, η κρίση την προσβάλει.

 Επειδή αυτοί που χειρίστηκαν την μορφή της λιτότητας, δεν λογάριασαν ότι ο Έλληνας ζει στα άκρα,ότι ο Έλληνας δεν αντέχει κανέναν νόμο που επιβάλει την ανισότητα.

 Συμβαίνει πολλες φορές προτείνοντας σε κάποιον μια δουλειά, να ακούσει την αντίδρασή του: «εντάξει με τις δικές μου αποδοχές. Εσύ, πόσα λεφτά θα βγάλεις;» Αποπίσω δεν κρύβεται κάποιος φθόνος, αλλά μόνον η αγωνία μη ξεγελαστεί.

 Επειδή οι πληρωμές υπηρεσιών στην Ελλάδα αποτελούν σύνθετες μορφές μαύρης οικονομίας. Τα μαύρα χρήματα δεν συντελούν στον πλουτισμό, αλλά στην οικονομική αντοχή κάθε οικογένειας.

 Καθώς η εφορεία δεν δικαιολογεί έξοδα καθημερινά, ρεύματος και νερού, ενοικίου και πληρωμής φόρων,το φορολογικό σύστημα μοιάζει απλώς κοροϊδία.

Τα ευρωπαϊκά προγράμματα είναι γραμμένα με έλλειψη ύφους, με έλλειψη κάθε στυλ.Οι Έλληνες παραλαμβάνουν λέξεις που δεν καταλαβαίνουν γιατί βρίσκονται με συγκεκριμένη σειρά και τις υλοποιούν σε σχέδια που επίσης δεν καταλαβαίνουν .Η τηλεοπτική επικοινωνία και η δημιουργία μιας ιστοσελίδας, η βοήθεια σε μια περιοχή που μαστίζεται από ανεργία, δεν είναι αποτελεσματικοί τρόποι βοήθειας.

 Τα έξοδα μάνατζμεντ ενός προγράμματος σπανίως δεν βρίσκονται κοντά στο 80%. Ελάχιστα χρήματα πληρώνονται για συγκεκριμένο έργο.

 Η Ευρώπη έχει ανάγκη από συνδιασκέψεις, ανταλλαγές απόψεων, επισκέψεις σε άγνωστες πόλεις, διαλέξεις και έξοδα διαμονής.Στην Ελλάδα αυτά,εδώ και εκατό χρόνια, θεωρούνται διακοπές και χαμένα λεφτά.

 Γεννιέται λοιπόν και κυκλοφορεί μια ομάδα συμβούλων που έχει στόχο να κυβερνήσει ένα έργο εκατό χιλιάδων ευρώ με ένα πρόγραμμα όπου σε προετοιμασία και σε ανταλλαγή απόψεων ξοδεύεται το μεγαλύτερο ποσό. Οι Ευρωπαίοι δεν φοβούνται την γραφειοκρατία, επειδή οι ίδιοι την έχουν εφεύρει και την έχουν ξεπεράσει. Οι Έλληνες έχουν μόνο γραφειοκρατία, επειδή είναι η μόνη απόδειξη πως είναι Ευρωπαίοι.Τα προγράμματα που παίρνουν περιστρέφονται γύρω από την λατρεία ενός technical rider.

Ως αποτέλεσμα, φαίνεται στα χαρτιά ότι 20 εκατομμύρια Έλληνες εκπαιδεύτηκαν στην εκμάθηση υπολογιστών, ότι τα ελαιόδεντρά τους είναι μερικά εκατομμύρια περισσότερα από τα πραγματικά. Η εκπαίδευση επαγγελματιών, εδώ και χρόνια είναι μια απάτη.Οι μαθητές πληρώνονται αντί να περνούν στη λίστα των ανέργων.Έτσι, μόνον τα προσιτά χρήματα θεωρούνται χρήματα.

 Μια πόλη μπορεί να χρειάζεται δίκτυα υποδομών και νέες τεχνολογίες,αλλά κατασκευάζει ποδηλατόδρομους, κέντρα πληροφόρησης σε ένα δάσος και δεν έχει υλοποιήσει τρόπους ανακυκλωσης.

 Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, το μόνο που δεν χρειάζονται οι Τέχνες, είναι υποστήριξη.Πολιτισμός παράγεται από τον τρόπο ζωής και την δημιουργία σε περιθωριακούς χώρους , από την γνωριμία με άλλες μορφές πολιτισμού και από την κατανόηση διαφορετικών μορφών εξέλιξης.

 Αυτό που έχουμε, είναι να ανακαλύπτουμε ως δυτικοί άνθρωποι το ιρανικό και το μογγολικό σινεμά, έναν κακό συγγραφέα που είναι ο καλύτερος ακτιβιστής υπέρ της χώρας του που την κυβερνούν δικτάτορες. Το περιβάλλον μιας όπερας δωματίου και το περιβάλλον μιας μουσικής αναζήτησης σε ένα υπόγειο, προέρχονται από διαφορετικούς πλανήτες.

 Κι έτσι, η κρίση, η οικονομική κρίση παρουσιάζεται ως έλλειψη ευκαιριών για τις Τέχνες και τα Γράμματα, ενώ είναι κάτι διαφορετικό

• .Είναι απουσία ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
• Είναι παραβίαση κανόνων καθημερινής ζωής.
• Καταπίεση κοινωνικών ομάδων επειδή δεν μεταναστεύουν .
• Λειτουργία της μετανάστευσης ως καταπιεστικού μηχανισμού.
• Αρνηση της ίδιας της ταυτότητας του Ελληνικού πολιτισμού, ως πολιτισμού που υποδέχεται και στέλνει πρόσφυγες διαχρονικά ,από την εποχή του αρχαικού αποικισμού.

 Η Τέχνη ως μηχανισμός προνομίων

 Τον καιρό της συνεχούς δανειοδότησης, ο Πολιτισμός απέκτησε πολλούς θεσμούς και κτίσματα, μια πληθώρα χώρων όπου λατρεύονταν αδιακρίτως το folklore αλλά και η κοινωνική ανθρωπολογία. Οι πολίτες είχαν την εμπειρία εκδηλώσεων που αποδίδονταν σε ιστορικά γεγονότα, μπερδεύοντας διασκέδαση, ενίσχυση τουρισμού, καλοκαιρινές επιστροφές σε γενέτειρες και ένα καλό τραπέζωμα.

 Στις πόλεις, υπήρξαν πολιτιστικά γεγονότα, μεγάλης ή παροδικής αξίας, μετακλήσεις διεθνούς χαρακτήρα και έντονα χρηματοδοτούμενες πολιτιστικές πράξεις αμφίβολης καλλιτεχνικής αξίας.

Η κρίση, διέσπασε τον πολιτιστικό ιστό της χώρας.

Οι περισσότεροι άνθρωποι των γραμμάτων και των τεχνών, δέχτηκαν μια απότομη μείωση των εισοδημάτων τους, αφού μειώθηκαν οι χορηγίες, ο τομέας της διαφήμισης και ο κρατικός λεγόμενος πολιτισμός. Το να προσπαθεί κάποιος να επιβιώσει με το μισό του εισόδημα, θεωρείται ήδη μεγάλη τύχη.

Η κίνηση στην πολιτιστική αγορά μειώθηκε δραματικά.

Απεναντίας, ένας τομέας εκθέσεων, ειδικά θεματικών, επιστημονικών συνεδρίων και παράλληλων εκδηλώσεων διατήρησαν την δραστηριότητά τους, όταν γινόταν η διοργάνωση από φορείς του δημοσίου, δήμους, εταιρείες δήμων και αρχαιολογικά η ιστορικά μουσεία.

Ο λόγος ήταν απλός: ο δημόσιος φορέας βρισκόταν πιο κοντά στα αναπτυξιακά προγράμματα της εποχής 2007-2013 που χρηματοδοτούνταν από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Κι έτσι μια διεθνής έκθεση βιβλίου, μια έκδοση με θέμα το Αγιον Ορος και αρκετά φεστιβάλ πληρώθηκαν ως αναπτυξιακά έργα ενώ ήταν απλώς πονηρός τρόπος χρηματοδότησης σε εποχή χωρίς μετρητά.

Δηλαδή και στην Τέχνη, ίσχυσε μια φοβερή ανισότητα. Μια θέση διαχειριστή του πολιτιστικού προϊόντος ξαφνικά, έμοιαζε ο ασφαλέστερος τρόπος να γλυτώσει ένας καλλιτέχνης την Κρίση. Αργότερα προστέθηκε και η υποψηφιότητα για θέση βουλευτή στην ελληνική βουλή.

Θα με ρωτήσετε τι απέγινε με την καλλιτεχνική δημιουργία.Ευχαρίστως να σας εξηγήσω.

 Η ανακάλυψη της νεότητας

 Ένας από τους κύριους λόγους του θριάμβου των μεγάλων ηλικιών στην ελληνική πολιτιστική ζωή, είναι η δυνατότητά τους να χρηματοδοτούνται από πηγές που σέβονται την ιστορία τους. Ένας καλλιτέχνης της προοδευτικής τέχνης στην Ελλάδα, σπανίως ξεχνιέται ,όσο κι αν μεγαλώσει. Πάντα διατηρούσε την δυνατότητα να κερδίζει συναυλίες, εκδόσεις και παραγγελίες, επειδή ήταν συνδεδεμένος με ημι-δημόσιους πολιτιστικούς οργανισμούς.
Πριν λίγους μήνες, ένας διάσημος τραγουδιστής, πασίγνωστος στον κόσμο, δοκίμασε να οργανώσει μια σειρά δωρεάν συναυλιών  για να δώσει κουράγιο στους φοβισμένους και κουρασμένους Έλληνες. Αντί χειροκροτημάτων, γνώρισε μια μεγάλη κατακραυγή, μια λεκτική βία και αναγκάστηκε να διακόψει την περιοδεία του, επειδή θεωρήθηκε ότι βρισκόταν στις προτιμήσεις ενός από τα δύο κόμματα που κυβερνάνε τον τόπο συνεχώς εδώ και 50 χρόνια.

 Καθώς ο πολιτικός βίος θύμιζε όλο και περισσότερο ημέρες μιάς μεσογειακής Βαϊμάρης, ο θυμός ήταν η μόνη αντίδραση που έμοιαζε να κυριαρχεί στην χώρα.

 Και τότε, εμφανίστηκαν οι νέοι. Πολλοί νέοι. Σπουδαστές ή απλώς ακτιβιστές. Ενώθηκαν σε ομάδες χτυπώντας τα τύμπανά τους, πλαισίωσαν λογοτεχνικούς διαγωνισμούς, δουλεύουν σε θεατρικές και χορευτικές ομάδες. Σχημάτισαν μικρές κοινότητας όπου προσπαθούν να αυτοοργανωθούν .Όποιοι μπορούσαν έφυγαν από την Ελλάδα, ή δραπετεύουν από αυτήν όποτε έχουν την δυνατότητα.

 Καθώς η χώρα έχει γκρεμιστεί, αλλά κατά το ήμισυ, ο θυμός εναντίον αυτών που δεν έχασαν τα προνόμιά τους είναι μεγάλος.Η σύγχυση ως προς το μέλλον επίσης είναι τεράστια. Η πιθανότητα να τεθεί ένα τέρμα στην αγωνία των πολιτών, ακόμη κι αν σημάνει την εξαθλίωσή τους, αρχίζει και φαίνεται ως μια πράξη εξαγνισμού, αθωότητας και λύτρωσης.

 Κι επειδή όλα αυτά ξεκινούν από υποθέσεις εργασίας με αριστερή προέλευση, συχνά καταλήγουν σε ενίσχυση του ακραίου δεξιού χώρου.

Η νεολαία που κατακτά αχρησιμοποίητους χώρους και με τα ποδήλατά της οργώνει τις πόλεις, συμμετέχοντας σε διαδηλώσεις, δεν μπορεί να νικήσει την απειλητική σιωπή που απλώνεται στον γενικό πληθυσμό. Την αγωνία για το μέλλον. Την αδυναμία να πληρωθούν συντάξεις. Την αδυναμία να πληρωθούν φόροι ή να πληρωθούν δάνεια στις τράπεζες.

 Η χώρα βυθίζεται έχοντας την ψευδαίσθηση ότι αντέχει,όπως ένα κερί λιώνει από την βάση του, ενώ διατηρείται το άνω τμήμα.Η τέχνη δεν είναι αρκετή παρηγοριά,επειδή σπανίως ήταν λυτρωτική για το μεγάλο κοινό.:

 Ο ελληνικός λογος είχε ένα σημαντικό όπλο. Την σάτιρα. Κανένας δεν έχει το κουράγιο να την ενασκησει. Δεν ξέρω γιατί τόση αφλογιστία.

 Με κίνδυνο να σας διώξουν και να σας περιφρονήσουν, νομίζω πως η ευγενής Σουηδία μπορεί να βοηθήσει την ελληνική υπόθεση φέρνοντας τις κοινωνικές της καινοτομίες ως υποδείγματα υλοποίησης στην ελληνική κοινωνία που έχει ανάγκη τον κοινωνικό ακτιβισμό, την εθελοντική δουλειά με τους μετανάστες, την τέχνη «του άλλου», την συμμετοχή τον γονέων και της κοινωνίας σε απλες, πρακτικές μεθόδους επίλυσης προβλημάτων που δεν απαιτούν χρήματα, αλλά ευθύνη.

 Κι όταν έρχεστε, καλόδεχτοι πάντοτε, στην Ελλάδα, είναι εξαιρετική εμπειρία να ταξιδέψετε μακρυά από τις κύριες πηγές του μαζικού τουρισμού, έστω για την μία ημέρα από την εβδομάδα που θα μας διαθέσετε.

 Οι Έλληνες δημιουργοί κινδυνεύουν να γίνουν παρωχημένα σύμβολα ενός μεταφυσικά αποδεκτού Φαγιούμ δραματικών πορτρέτων.Η Ελληνική τέχνη και τα Γράμματα χρειάζονται το ενδιαφέρον σας.

 Αρκεί να μη περιμένετε να συναντήσετε τον νέο ελληνικό πολιτισμό στις οργανωμένες δομές του.

 Οι Έλληνες χρειάζονται συνδρομή στην αντίληψη της ετερότητας.

 Ευχαριστώ για την προσοχή σας.