δδμανιάς: την ψήφο δεν την ξεπουλάς για να «την πεις στο σύστημα»

iloveithaki.gr, 25/2/2026

προς έναν τρίτο ψηφοφόρο

δεν σου μιλάω σαν ειδικός.
ούτε σαν κομματικός.
σου μιλάω σαν άνθρωπος που ζει στον ίδιο τόπο,
με τα ίδια βάρη και τις ίδιες αγωνίες.

βλέπω γύρω μας πολλά κόμματα, πολλές ταμπέλες, πολλές φωνές.
κι έχω την αίσθηση — ίσως κι εσύ —
ότι αυτό δεν γίνεται για να διαλέξουμε καλύτερα,
αλλά για να μην ξέρουμε τι να διαλέξουμε.

όταν ο λαός μπερδεύεται, η εξουσία ησυχάζει.
όταν κουράζεται, η διαφθορά δουλεύει αθόρυβα.
δεν είναι θεωρία· είναι παλιά τεχνική.

κι έρχεται η ώρα της κάλπης.
και μαζί της ο θυμός.
θυμός συσσωρευμένος, δίκαιος πολλές φορές.

εκεί είναι που αρκετοί ψηφίζουν όχι με σκέψη,
αλλά για να ξεθυμάνουν.
όχι για το αύριο,
αλλά για να πουν «φτάνει».

το καταλαβαίνω.
ο θυμός είναι ανθρώπινος.

αλλά η ψήφος δεν είναι κραυγή.
είναι εντολή.

όταν την κάνουμε εργαλείο θυμικού,
δεν τιμωρούμε αυτούς που μας πλήγωσαν.
παραδίδουμε το μέλλον σε όποιον αντέξει να το κρατήσει.

κι έτσι, χωρίς να το θέλουμε,
ξεφτιλίζουμε κάτι βαθύτερο από την πολιτική:
την ηθική της ευθύνης.

κι εδώ θέλω να σου πω κάτι δύσκολο.
όχι για να κατηγορήσω,
αλλά για να θυμίσω.

η ιστορία αυτού του τόπου δεν κόπηκε ποτέ καθαρά.
οι δοσίλογοι της κατοχής δεν χάθηκαν ως νοοτροπία·
απλώς κληροδότησαν τη θέση τους.
από πατέρα σε παιδί,
από γραφείο σε γραφείο.

όχι όλοι,
αλλά αρκετοί ώστε να μην αλλάξει ποτέ το σύστημα.

το κοινό τους γνώρισμα δεν ήταν μόνο η υποτέλεια.
ήταν η διάσπαση.
να μη γίνουμε ποτέ σώμα.
να γίνουμε άκρα.
να τσακωνόμαστε μεταξύ μας,
ώστε να μας ελέγχουν πιο εύκολα.

κι αυτό, πονάει να το πω,
το πετύχανε.

γιατί παρά τα χρόνια που πέρασαν,
παρά τη μόρφωση,
παρά την εμπειρία,
δεν μάθαμε όσο έπρεπε.

συνεχίζουμε να μπερδεύουμε τη δύναμη
με τον ιδεαλισμό.

όμως η πραγματική δύναμη
δεν βρίσκεται στο απόλυτο.
βρίσκεται στο εφικτό.

όχι στο τι θα θέλαμε να είναι ο κόσμος,
αλλά στο τι μπορούμε σήμερα
να κάνουμε λίγο λιγότερο άδικο.

για μένα η ψήφος είναι ιερή.
όχι γιατί είναι τέλεια.
αλλά γιατί αφορά ανθρώπους που δεν ψήφισαν ακόμα.
τους νέους.
εκείνους που θα ζήσουν με τις συνέπειες.

δεν σου λέω τι να ψηφίσεις.
σου λέω μόνο τι να μην κάνεις:

μην πουλήσεις την ψήφο σου για να ησυχάσει ο θυμός σου.
μην τη χαρίσεις για να νιώσεις δυνατός για ένα βράδυ.
μην τη ρίξεις σαν πέτρα στο νερό και φύγεις.

διάλεξε με βάρος.
ακόμα κι αν πονάει.
ακόμα κι αν δεν σε εκφράζει πλήρως.

γιατί η αξιοπρέπεια
δεν είναι να φωνάζεις.
είναι να αντέχεις την ευθύνη της επιλογής.

επιμύθιο (καρφί)

η δημοκρατία δεν πεθαίνει από λάθος ψήφους.
πεθαίνει όταν η ψήφος γίνεται ξέσπασμα
και όχι υπόσχεση.

θιακός επίλογος

στο θιάκι ξέρουμε:
το καράβι δεν το σώζει η φωνή, το σώζει το τιμόνι.

κι η ψήφος είναι τιμόνι.
όχι για να ξεθυμάνεις,
αλλά για να κρατήσεις πορεία —
έστω και με κόντρα καιρό.

200 στην καισαριανή και έμεινε ο κόσμος μόνος…