χρόνια είχα να δω τόσα πολλά μαζί — και για λίγο ο τόπος μού θύμισε τα παιδικά μου χρόνια
Σήμερα το πρωί τα Χερουλάκια ήταν όμορφα.
Η ατμόσφαιρα, που νωρίτερα είχε θολούρα και σκόνη, είχε αρχίσει κάπως να καθαρίζει. Ανάμεσα από τις ελιές φαινόταν στο βάθος το Βαθύ, γεμάτο ιστιοπλοϊκά. Μια εικόνα από αυτές που σε κάνουν να σταθείς για λίγο και να κοιτάξεις.
Όμως η μεγαλύτερη ομορφιά σήμερα δεν ήταν στο βάθος.
Ήταν δίπλα μου.
Ένα μπουλούκι από τουλάχιστον πενήντα κοτσύφια είχε μαζευτεί γύρω από τις βίλες Διομήδη. Πηγαινοέρχονταν στα δέντρα, κατέβαιναν και έπιναν νερό από τις πισίνες, τρύπωναν στις συκιές και ξαναπετάγονταν κελαηδώντας.
Κατάμαυρα, με τις κίτρινες μύτες τους.
Χρόνια είχα να δω τόσα πολλά μαζί. Και χάρηκα.
Τα κοτσύφια της παιδικής μας ηλικίας
Τα κοτσύφια τα θυμάμαι από τότε που θυμάμαι και τον εαυτό μου.
Όταν ήμασταν παιδιά, τα Χερουλάκια ήταν διαφορετικά. Μαζί με τους ελαιώνες υπήρχαν πολύ περισσότερα αμπέλια και οπωροφόρα. Υπήρχε καρπός παντού. Σταφύλια, σύκα και κάθε λογής φρούτα που έτρωγε ο άνθρωπος, αλλά περίσσευαν και για τα πουλιά και τα ζώα.
Κι εμείς τα παιδιά τότε κυνηγούσαμε τα πουλιά. Με σφεντόνες και ξόβεργες. Έτσι ήταν η ζωή στα χωριά και έτσι μεγαλώσαμε.
Παράξενο όμως: τα κυνηγούσαμε και συγχρόνως τα αγαπούσαμε.
Εμένα ειδικά τα κοτσύφια πάντα μου άρεσαν. Τα θεωρούσα έξυπνα πουλιά. Σε παρακολουθούσαν, κρατούσαν την απόστασή τους και, εκεί που περπατούσες ήσυχα μέσα στα αμπέλια και τις ελιές, ξαφνικά ένα ξεπεταγόταν δίπλα σου από έναν θάμνο ή ένα δέντρο.
Τόσο ξαφνικά και τόσο κοντά, που μικρός νόμιζα πως το έκανε επίτηδες.
Τα θεωρούσα παρέα μου.
Και ίσως, με τον τρόπο τους, να ήταν.
Μεγαλώσαμε μαζί
Πέρασαν τα χρόνια και αλλάξαμε κι εμείς και ο τόπος.
Τα πολλά αμπέλια λιγόστεψαν. Πολλά οπωροφόρα χάθηκαν. Τα Χερουλάκια παρέμειναν μια πανέμορφη αγροτική περιοχή της νοτιοανατολικής Ιθάκης, στην κοινότητα Περαχωρίου, αλλά η ανθρώπινη δραστηριότητα άλλαξε.
Ο δρόμος προς την παραλία Καμίνια απέκτησε περισσότερη κίνηση, ιδιαίτερα τα καλοκαίρια. Περισσότερα αυτοκίνητα, περισσότερος θόρυβος, περισσότερη αναστάτωση εκεί όπου κάποτε επικρατούσε για ώρες ησυχία.
Πάντα είχα την αίσθηση ότι τα άγρια πουλιά και τα ζώα συνήθιζαν τον άνθρωπο ευκολότερα από όσο συνήθιζαν τα αυτοκίνητα και την ξαφνική κίνησή τους.
Δεν ξέρω αν αυτός ήταν ο λόγος. Ξέρω όμως αυτό που έβλεπα: σιγά σιγά τα πουλιά λιγόστευαν.
Τα κοτσύφια όμως δεν χάθηκαν ποτέ.
Ένα εδώ, ένα παραπέρα, μια κίτρινη μύτη να ξεπροβάλλει μέσα από τα φύλλα και ύστερα πάλι να χάνεται.
Σαν να έλεγαν: εδώ είμαστε ακόμη.
Οι άλλοι συγκάτοικοί μας
Γιατί τα Χερουλάκια δεν ήταν ποτέ μόνο δικά μας.
Ζήσαμε εδώ μαζί με έναν ολόκληρο μικρό κόσμο.
Με τις καρακάξες, που σήμερα έχουν απομείνει λιγότερες. Με τις μεγάλες «κάνιες», όπως λέγαμε τα αρπακτικά που γύριζαν ψηλά στον ουρανό. Με τους γλάρους, τα σπουργίτια, τα γαρδέλια και τα κοτσύφια. Και κατά καιρούς με τα περαστικά πουλιά που σταματούσαν για λίγο στον τόπο μας πριν συνεχίσουν το μεγάλο ταξίδι τους.
Κάτω από αυτά υπήρχε και υπάρχει ένας άλλος κόσμος.
Τα κουνάδια, που είναι μπόλικα ακόμη, και τα φίδια — οχιές, δεντρογαλιές, τουφλίτες και όσα άλλα συναντούσαμε στις ξερολιθιές, στα χόρτα και κάτω από τις ελιές.
Άλλα τα φοβόμασταν, άλλα τα κυνηγούσαμε, άλλα τα αγαπούσαμε.
Στην πραγματικότητα όμως με όλα μεγαλώσαμε μαζί.
Ήταν οι συγκάτοικοί μας.
Και όσο μεγαλώνω τόσο περισσότερο καταλαβαίνω ότι ένας τόπος δεν είναι μόνο τα σπίτια, οι δρόμοι και οι άνθρωποί του.
Είναι και ό,τι ζει γύρω μας.
Σήμερα υπήρχε ακόμη φαΐ
Γύρω από τις βίλες Διομήδη έχουν απομείνει αρκετά οπωροφόρα.
Οι συκιές αυτή την εποχή είναι φορτωμένες. Τα σταφύλια είναι εκεί. Τα ρόδια αρχίζουν σιγά σιγά να ωριμάζουν. Υπάρχει καρπός, υπάρχουν έντομα, υπάρχει νερό.
Και σήμερα ήρθαν τα κοτσύφια.
Δεν ξέρω από πού μαζεύτηκαν τόσα μαζί. Ούτε χρειάζεται να ξέρω.
Ξέρω μόνο ότι τα είδα.
Πενήντα μπορεί και περισσότερα.
Να πίνουν νερό από τις πισίνες, να τρώνε, να πετούν από τη μια συκιά στην άλλη και να γεμίζουν το πρωινό με τις φωνές τους.
Και για λίγη ώρα έμεινα και τα κοιτούσα.
Όχι όπως τότε με τη σφεντόνα στο χέρι.
Τώρα μόνο με χαρά.
Μια μικρή επιστροφή
Ίσως γι’ αυτό με συγκίνησε τόσο αυτή η πρωινή εικόνα.
Δεν ήταν μόνο πενήντα κοτσύφια.
Ήταν κάτι από τα παλιά Χερουλάκια που ξαναφάνηκε μπροστά μου.
Ήταν τα αμπέλια που χάθηκαν, οι συκιές, οι ξερολιθιές, τα παιδικά μας χρόνια, οι φωνές και τα τρεξίματά μας. Ήταν εκείνο το κοτσύφι που ξεπεταγόταν ξαφνικά δίπλα μου και εγώ, παιδί ακόμη, πίστευα πως το έκανε επίτηδες για να μου κρατήσει συντροφιά.
Οι άνθρωποι μεγαλώνουμε. Οι τόποι αλλάζουν.
Ευτυχώς όμως μερικοί από τους παλιούς μας συγκάτοικους επιμένουν.
Και σήμερα το πρωί, στα Χερουλάκια, η παλιά μου παρέα ξαναμαζεύτηκε.
Κατάμαυρη, με τις κίτρινες μύτες της.
Κελαηδούσε, έπινε νερό και πετούσε μέσα στις συκιές.
Και την κοιτούσα και χαιρόμουν.
Γιατί τελικά δεν νοσταλγούμε μόνο τους ανθρώπους που μεγαλώσαμε μαζί. Νοσταλγούμε και όλα εκείνα τα μικρά πλάσματα που έκαναν τον τόπο μας ζωντανό.
Και μακάρι να τους αφήσουμε χώρο, νερό, δέντρα και καρπό, ώστε να μεγαλώσουν μαζί τους και τα παιδιά που έρχονται.
Ο τόπος είναι και δικός τους.
«Τα άγρια πουλιά δεν μας ανήκουν. Μοιραζόμαστε μαζί τους τον ίδιο τόπο. Κι όταν επιστρέφουν, μαζί τους επιστρέφει και κάτι από τη ζωή που θυμόμαστε.»
