Η νέα σύμβαση προβλέπει επτά δρομολόγια την εβδομάδα. Το ερώτημα είναι απλό: όταν φύγει το «Ανδρέας Κάλβος» για συντήρηση, ποιο πλοίο θα το αντικαταστήσει;
Για τον Θιακό το καράβι δεν είναι πολυτέλεια.
Δεν είναι εκδρομή και δεν είναι τουρισμός.
Είναι ο δρόμος του.
Είναι ο δρόμος για το νοσοκομείο, τον γιατρό, το πανεπιστήμιο, τη δουλειά, τις υπηρεσίες, τα παιδιά και τα εμπορεύματα. Είναι ο δρόμος που συνδέει ένα μικρό νησί με την υπόλοιπη χώρα.
Κι όμως, τα τελευταία χρόνια έχουμε συνηθίσει σχεδόν σαν φυσικό φαινόμενο να φεύγει το «Ανδρέας Κάλβος» για την ετήσια συντήρησή του και η σύνδεση Πάτρα–Σάμη–Ιθάκη να διακόπτεται για μεγάλο μέρος του χειμώνα.
Το πλοίο ασφαλώς πρέπει να συντηρείται.
Η Ιθάκη όμως γιατί πρέπει να μένει δεμένη;
Τώρα υπάρχει μια νέα πραγματικότητα
Η νέα πολυετής σύμβαση δημόσιας υπηρεσίας για τη γραμμή Πάτρα–Ιθάκη και επιστροφή αφορά την περίοδο έως το 2029 και προβλέπει κάτι πολύ συγκεκριμένο:
επτά δρομολόγια την εβδομάδα καθ’ όλη τη διάρκεια της δρομολογιακής περιόδου.
Δεν μιλάμε επομένως για μια εταιρεία που αποφασίζει μόνη της αν τη συμφέρει να πάει στην Ιθάκη.
Μιλάμε για δημόσια υπηρεσία που πληρώνεται από το ελληνικό κράτος.
Για την τετραετία προβλέπεται χρηματοδότηση περίπου 14,83 εκατομμυρίων ευρώ, ενώ η προσφορά για το πλήρες δρομολόγιο βρίσκεται περίπου στις 8.172 ευρώ. Το «Ανδρέας Κάλβος» είναι το πλοίο με το οποίο προβλέπεται να εξυπηρετείται η γραμμή.
Και εδώ αρχίζουν τα πραγματικά ερωτήματα.
Όταν φύγει το «Κάλβος», τι γίνεται;
Η ίδια η διαδικασία της σύμβασης προβλέπει τη δυνατότητα δήλωσης πλοίου αντικατάστασης για τις περιπτώσεις που το συμβατικό πλοίο δεν μπορεί να εκτελέσει τα δρομολόγια.
Παράλληλα προβλέπεται ότι μπορεί να εγκρίνεται διάστημα ακινησίας για την απαραίτητη ετήσια συντήρηση και τον δεξαμενισμό.
Άρα κανείς δεν ζητά από το «Ανδρέας Κάλβος» να ταξιδεύει 365 ημέρες χωρίς να συντηρείται.
Το ερώτημα είναι διαφορετικό:
όταν το Κάλβος πάει για συντήρηση, ποιος θα πηγαίνει στην Ιθάκη;
Και αυτό πρέπει να το γνωρίζουμε τώρα, τον Σεπτέμβριο.
Όχι τον Ιανουάριο, όταν θα μας ανακοινωθεί ότι το πλοίο σταματά και θα αρχίσουμε πάλι τις επιστολές, τα ψηφίσματα και τις διαμαρτυρίες.
Ο πλοιοκτήτης είναι επιχειρηματίας
Ας είμαστε δίκαιοι.
Ο πλοιοκτήτης είναι επιχειρηματίας. Θα κοιτάξει το κόστος, τα έσοδα, τα καύσιμα, τα πληρώματα και το συμφέρον της επιχείρησής του.
Αυτή είναι η δουλειά του.
Η δουλειά του κράτους όμως είναι διαφορετική.
Η πολιτεία οφείλει να εξασφαλίζει ότι ο πολίτης που επέλεξε να ζει στην Ιθάκη δεν γίνεται πολίτης δεύτερης κατηγορίας επειδή ήρθε ο χειμώνας και λιγόστεψαν οι επιβάτες.
Και γι’ αυτό ακριβώς υπάρχουν οι επιδοτούμενες γραμμές.
Μάλιστα η νέα σύμβαση προβλέπει μηχανισμούς αναπροσαρμογής του μισθώματος και ρήτρα για το κόστος των καυσίμων.
Σωστά.
Πρέπει να προστατεύεται η οικονομική βιωσιμότητα της γραμμής.
Αλλά μαζί με τον επιχειρηματία πρέπει να προστατεύεται και ο νησιώτης.
Οι τοπικές αρχές πρέπει να κινηθούν τώρα
Τα προηγούμενα χρόνια έγιναν παρεμβάσεις από Δήμο, Περιφέρεια και άλλους φορείς.
Όμως κάθε χειμώνα λίγο-πολύ ξαναζούσαμε το ίδιο έργο.
Αυτή τη φορά υπάρχει ένα διαφορετικό όπλο: υπάρχει συγκεκριμένη πολυετής σύμβαση δημόσιας υπηρεσίας.
Γι’ αυτό Δήμος Ιθάκης, Έπαρχος και Περιφέρεια Ιονίων Νήσων πρέπει τώρα να ζητήσουν επίσημα από το Υπουργείο Ναυτιλίας να απαντήσει σε τρία απλά ερωτήματα:
Ποιο είναι το χειμερινό πρόγραμμα της γραμμής Πάτρα–Ιθάκη; Πόσο διάστημα προβλέπεται να μείνει εκτός το «Ανδρέας Κάλβος» για συντήρηση; Και, κυρίως, ποιο πλοίο θα εξυπηρετεί την Ιθάκη όσο θα λείπει;
Δεν χρειάζονται άλλες γενικές υποσχέσεις.
Χρειάζονται ονόματα, ημερομηνίες και δρομολόγια.
Γιατί θέλουμε ανθρώπους στα νησιά
Μιλάμε συνέχεια για δημογραφικό.
Λέμε ότι η Ιθάκη γερνάει, ότι οι νέοι φεύγουν, ότι τον χειμώνα λιγοστεύουμε.
Πώς όμως ζητάς από έναν νέο άνθρωπο να μείνει στο Θιάκι, να δουλέψει και να κάνει οικογένεια, όταν δεν μπορεί να γνωρίζει αν τον Ιανουάριο θα έχει σταθερό δρόμο προς την ηπειρωτική Ελλάδα;
Δεν μπορεί το καλοκαίρι ο νησιώτης να είναι πολύτιμος επειδή φέρνει τουρισμό και τον χειμώνα να μετατρέπεται σε οικονομικό βάρος.
Νησιωτικότητα σημαίνει ότι το κράτος αναγνωρίζει πως η θάλασσα δεν μπορεί να αποτελεί τιμωρία για εκείνον που επιμένει να ζει στον τόπο του.
Τα 14,83 εκατομμύρια δεν δίνονται για να έχουμε καράβι μόνο όταν υπάρχει κέρδος.
Δίνονται ακριβώς επειδή υπάρχουν περίοδοι που η αγορά από μόνη της δεν μπορεί να εξασφαλίσει τη συγκοινωνία.
Γι’ αυτό το ερώτημα είναι απλό και πρέπει να απαντηθεί πριν έρθει ο χειμώνας:
Όταν φύγει το «Ανδρέας Κάλβος», ποιο καράβι θα μείνει για το Θιάκι;
Γιατί το πλοίο μπορεί να δέσει.
Η Ιθάκη όχι.
— δδμανιάς
«Καράβια στη στεριά… κι εμείς στα νησιά να περιμένουμε. Γιατί για τον νησιώτη το καράβι δεν είναι ταξίδι· είναι ο δρόμος του.»
