το dead reckoning της ζωής

στα καράβια ήθελα η βάρδια που παρέδιδε να αφήνει πάνω στον χάρτη το DR της ώρας παραλαβής.

ο άνθρωπος που έπιανε βάρδια έπρεπε πρώτα απ’ όλα να ξέρει πού βρίσκεται το καράβι που αναλαμβάνει.

κι αυτό στη θάλασσα δεν ήταν πάντα εύκολο.

καταμεσής στο πέλαγος, όπου κι αν γυρίσεις να κοιτάξεις, βλέπεις σχεδόν την ίδια εικόνα. θάλασσα και ουρανό. κανένα βουνό, κανένα σπίτι, κανένα καμπαναριό να σου πει «εδώ είσαι».

γι’ αυτό είχαμε το dead reckoning.

τελευταίο στίγμα, πορεία, ταχύτητα, χρόνος. κι από κοντά ρεύμα, αέρας, έκπτωση, στραβοτιμονιές. τα λογάριαζες όλα και έβαζες ένα σημάδι στον χάρτη:

κάπου εδώ πρέπει να είμαι.

στη στεριά σήμερα συμβαίνει σχεδόν το αντίθετο και καταλήγουμε στο ίδιο αποτέλεσμα.

όπου κι αν κοιτάξεις βλέπεις διαφορετική εικόνα.

άλλα σου λέει ο ένας, άλλα ο άλλος. άλλα η κυβέρνηση, άλλα η αντιπολίτευση. άλλα ένα κανάλι, άλλα το διπλανό. άλλα το facebook, άλλα το Χ, άλλα το TikTok. ειδήσεις, fake news, μισές αλήθειες, αλγόριθμοι, εικόνες και αριθμοί περνούν μπροστά μας με τέτοια ταχύτητα που στο τέλος χάνεται το βασικό:

πού βρισκόμαστε πραγματικά;

και το παράδοξο είναι ότι η τεχνολογία, που θα περιμέναμε να μας βοηθήσει να βρούμε το στίγμα μας, πολλές φορές κάνει τον προσανατολισμό ακόμη δυσκολότερο.

γιατί η τεχνολογία δεν είναι η αλήθεια.

πίσω από μια πλατφόρμα υπάρχει μια εταιρεία. πίσω από ένα σύστημα μπορεί να υπάρχει ένα κράτος. πίσω από έναν αλγόριθμο υπάρχουν επιλογές ανθρώπων. κι εκεί όπου υπάρχουν άνθρωποι, εξουσία και χρήμα, υπάρχουν και συμφέροντα.

άρα ούτε το GPS της πληροφορίας μπορούμε να ακολουθούμε με κλειστά μάτια.

στη θάλασσα το πρόβλημα ήταν ότι όπου κι αν κοίταζες έβλεπες το ίδιο.

στη σημερινή ζωή το πρόβλημα είναι ότι όπου κι αν κοιτάξεις βλέπεις κάτι διαφορετικό.

και στις δυο περιπτώσεις η ερώτηση παραμένει ίδια:

πού διάολο βρισκόμαστε;

κάποτε βάζαμε το DR πάνω στον χάρτη και τουλάχιστον είχαμε ένα σημείο για να αρχίσουμε να ψάχνουμε.

σήμερα έχουμε GPS, δορυφόρους, ίντερνετ και τεχνητή νοημοσύνη.

έχουμε περισσότερες πληροφορίες απ’ όσες είχε ποτέ ο άνθρωπος.

στίγμα όμως;

αυτό πρέπει ακόμη να το βγάλουμε μόνοι μας.

— δδμανιάς

«ποιος τη ζωή μου, ποιος την κυνηγά…»

κάποτε στη θάλασσα φοβόμασταν το ρεύμα, τον αέρα και τη στραβοτιμονιά. σήμερα τα ρεύματα είναι αόρατα και πολύ περισσότερα: εξουσία, χρήμα, συμφέροντα, πληροφορία και ψέμα.

γι’ αυτό το τραγούδι ακούγεται σαν ερώτηση πάνω στον χάρτη:

ποιος χαράζει την πορεία της ζωής μας — κι εμείς πότε θα ξαναπιάσουμε το τιμόνι;