ο εργάτης δεν μπορεί να σταματήσει να τρώει

όταν η ανάγκη για ψωμί γίνεται δύναμη στα χέρια εκείνου που προσφέρει τη δουλειά

Η Ελεονώρα Μελέτη, μιλώντας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, αναρωτήθηκε:

«Ξέρετε πόσοι εργοδότες εκβιάζονται από αντιεπαγγελματίες εργαζόμενους;»

Για μας αυτή η τοποθέτηση αποτελεί εμπαιγμό για τον κόσμο της εργασίας.

Γιατί πριν μιλήσουμε για τον «καταπιεσμένο εργοδότη», ας κοιτάξουμε τον πραγματικό κόσμο.

4 στους 100 είναι εργοδότες

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Παγκόσμιας Τράπεζας, που βασίζονται σε εκτιμήσεις του Διεθνούς Οργανισμού Εργασίας, το 2025 περίπου 4% των απασχολουμένων παγκοσμίως καταγράφονταν ως εργοδότες.

Απέναντί τους βρίσκεται ο τεράστιος κόσμος της δουλειάς: μισθωτοί, εργάτες, αγρότες, αυτοαπασχολούμενοι, μικροεπαγγελματίες — άνθρωποι που πρέπει να δουλεύουν προσωπικά για να ζήσουν.

Και εδώ βρίσκεται η μεγάλη διαφορά.

Ο εργοδότης μπορεί να κλείσει μια επιχείρηση. Μπορεί να την πουλήσει. Μπορεί να αλλάξει δραστηριότητα. Μπορεί ασφαλώς να χάσει χρήματα ή ακόμη και να καταστραφεί οικονομικά.

Ο εργάτης όμως δεν μπορεί να σταματήσει να τρώει.

Πρέπει να φάει ο ίδιος.

Πρέπει να φάνε τα παιδιά του.

Πρέπει να πληρώσει το σπίτι, το ρεύμα, το νερό, τα φάρμακα.

Αυτή η ανάγκη είναι που κάνει τη σχέση άνιση.

η δουλεία δεν εξαφανίστηκε από τον πλανήτη

Ο Διεθνής Οργανισμός Εργασίας υπολογίζει ότι 27,6 εκατομμύρια άνθρωποι βρίσκονται ακόμη και σήμερα σε καταναγκαστική εργασία.

Από αυτούς, 17,3 εκατομμύρια υφίστανται εκμετάλλευση στον ιδιωτικό τομέα.

Και το πιο αποκαλυπτικό για τη συζήτησή μας:

ο μετανάστης εργαζόμενος αντιμετωπίζει τριπλάσιο κίνδυνο να βρεθεί σε καταναγκαστική εργασία.

Γιατί;

Γιατί είναι πιο αδύναμος.

Έφυγε από τον τόπο του.

Χρειάζεται δουλειά.

Μπορεί να μη γνωρίζει τη γλώσσα.

Μπορεί να φοβάται τις αρχές.

Μπορεί να φοβάται ότι θα χάσει τα χαρτιά του ή ότι θα απελαθεί.

Και πολλές φορές πίσω του υπάρχει μια οικογένεια που περιμένει το μεροκάματό του.

ο μετανάστης εργάτης — ο πιο αδύναμος κρίκος

Εδώ θέλουμε να σταθούμε ιδιαίτερα.

Στις ΗΠΑ η κυβέρνηση Τραμπ έχει επιβάλει αυστηρότερους περιορισμούς ακόμη και στην είσοδο ορισμένων κατηγοριών νόμιμων ξένων εργαζομένων.

Στην Ευρωπαϊκή Ένωση μόλις εγκρίθηκαν αυστηρότεροι κοινοί κανόνες επιστροφών, με δυνατότητα ακόμη και δημιουργίας κέντρων επιστροφής σε τρίτες χώρες.

Και στην Ελλάδα η κυβέρνηση Μητσοτάκη δηλώνει ανοιχτά ότι επιλέγει αυστηρότερους ελέγχους, ισχυρότερη αποτροπή και περισσότερες επιστροφές.

Αυτά είναι γεγονότα.

Η πολιτική μας κρίση πάνω σε αυτά είναι επίσης καθαρή:

οι μεταναστευτικές πολιτικές του Τραμπ, της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της κυβέρνησης Μητσοτάκη μπορούν να κάνουν τον ήδη αδύναμο μετανάστη εργαζόμενο ακόμη πιο φοβισμένο και εξαρτημένο.

Και εδώ δεν μιλάμε στον αέρα.

Ο ίδιος ο Οργανισμός Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης προειδοποιεί ότι το επισφαλές καθεστώς παραμονής αυξάνει τον κίνδυνο εργασιακής εκμετάλλευσης.

Αυτό είναι το σημείο που μας ανησυχεί.

Ο άνθρωπος που φοβάται την απέλαση δυσκολεύεται περισσότερο να πει στον εργοδότη:

όχι.

Όχι στις ατελείωτες ώρες.

Όχι στα λίγα λεφτά.

Όχι στη δουλειά χωρίς δικαιώματα.

Όχι στην προσβολή.

Όχι στην εκμετάλλευση.

οι παλιές αλυσίδες και οι καινούργιες

Κάποτε ανθρώπους τούς άρπαζαν από τον τόπο τους.

Τους μετέφεραν δεμένους.

Τους έβγαζαν στις αγορές.

Τους αγόραζαν και τους πουλούσαν.

Ο άνθρωπος είχε τιμή όπως ένα εμπόρευμα.

Σήμερα ο μετανάστης εργαζόμενος στην Ευρώπη ή στην Αμερική δεν είναι ο σκλάβος εκείνης της εποχής.

Αλλά βλέπουμε έναν κίνδυνο που δεν πρέπει να αγνοήσουμε:

να δημιουργείται ένας άνθρωπος ελεύθερος στα χαρτιά, αλλά τόσο φοβισμένος και εξαρτημένος από το μεροκάματο και τα χαρτιά του, ώστε να δυσκολεύεται να σηκώσει το κεφάλι.

Γιατί η αλυσίδα σήμερα δεν χρειάζεται να είναι σιδερένια.

Μπορεί να είναι η πείνα.

Μπορεί να είναι το νοίκι.

Μπορεί να είναι το χαρτί παραμονής.

Μπορεί να είναι ο φόβος της απέλασης.

Μπορεί να είναι τα παιδιά που περιμένουν χρήματα στην πατρίδα.

Και μπορεί να είναι η ανάγκη να ξαναβρεί αύριο μεροκάματο.

και στην ελλάδα;

Και ας κοιτάξουμε τώρα τον Έλληνα εργαζόμενο.

Το 2025 η Ελλάδα είχε τη μεγαλύτερη πραγματική εβδομάδα εργασίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση: 39,6 ώρες κατά μέσο όρο.

Το 2024 το 26,9% του πληθυσμού βρισκόταν σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού.

Αυτή είναι η Ελλάδα μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Και για μας τα πράγματα δεν έφτασαν εδώ από μόνα τους.

Είναι αποτέλεσμα των επιλογών των δεξιών κυβερνήσεων.

Επιλογών που έδωσαν περισσότερη δύναμη στην αγορά και στον εργοδότη και λιγότερη ασφάλεια στον άνθρωπο που ζει από τη δουλειά του.

Και μέσα σε αυτή την πραγματικότητα ακούμε ότι πρέπει να μιλήσουμε για τους εργοδότες που «εκβιάζονται» από τους εργαζομένους.

Για μας αυτό είναι εμπαιγμός.

η απάντηση του διονύση τεμπονέρα

Ο Διονύσης Τεμπονέρας απάντησε στη δήλωση της Ελεονώρας Μελέτη.

Και θεωρούμε την απάντησή του ειλικρινή.

Υπάρχουν άλλωστε επίσημα στοιχεία της Επιθεώρησης Εργασίας.

Το 2025 καταγράφηκαν 455 αιτήσεις εργατικών διαφορών για περιστατικά βίας και παρενόχλησης, αυξημένες κατά 43% σε σχέση με το 2024.

Στο 79% των περιστατικών η βία και η παρενόχληση ήταν ψυχολογική ή λεκτική.

Αυτή είναι η πραγματικότητα που πρέπει πρώτα να κοιτάξουμε.

η ανάγκη είναι το όπλο

Δεν λέμε ότι κάθε εργοδότης είναι εκμεταλλευτής.

Μιλάμε για εκείνον που βλέπει απέναντί του έναν άνθρωπο φτωχό, φοβισμένο ή απελπισμένο και χρησιμοποιεί την ανάγκη του για να του πάρει περισσότερη δουλειά με λιγότερα χρήματα και λιγότερα δικαιώματα.

Και ο μετανάστης είναι συχνά ο πιο εύκολος στόχος.

Γιατί έχει δύο ανάγκες αντί για μία:

χρειάζεται και το μεροκάματο και το δικαίωμα να μείνει.

Εκεί βρίσκεται ο μεγάλος κίνδυνος των σημερινών μεταναστευτικών πολιτικών.

Να πιστέψουμε ότι χτυπάμε μόνο τη μετανάστευση και τελικά να παραδίδουμε τον πιο αδύναμο εργαζόμενο ακόμη πιο αδύναμο σε εκείνον που θέλει να τον εκμεταλλευτεί.

Κάποτε η αλυσίδα φαινόταν.

Σήμερα μπορεί να μη φαίνεται.

Η πείνα όμως φαίνεται.

Ο φόβος φαίνεται.

Η εκμετάλλευση φαίνεται.

Και πάνω απ’ όλα υπάρχει μια αλήθεια που κανένα σύνορο, καμία κυβέρνηση και κανένας εργοδότης δεν μπορεί να αλλάξει:

ο εργάτης μπορεί να χάσει τη δουλειά του.

Μπορεί να χάσει τον μισθό του.

Μπορεί να αναγκαστεί να φύγει από την πατρίδα του.

Ένα πράγμα όμως δεν μπορεί να κάνει:

να σταματήσει να τρώει.

— δδμανιάς

ενεργοί σύνδεσμοι

Διονύσης Τεμπονέρας — η απάντηση στη δήλωση της Ελεονώρας Μελέτη

ILO — 27,6 εκατομμύρια άνθρωποι σε καταναγκαστική εργασία και τριπλάσιος κίνδυνος για μετανάστες

World Bank / ILO — εργοδότες 4% της παγκόσμιας απασχόλησης το 2025

Οργανισμός Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ — επισφαλές καθεστώς παραμονής και εργασιακή εκμετάλλευση

Ευρωπαϊκή Ένωση — οι νέοι αυστηρότεροι κανόνες επιστροφών μεταναστών

Ελληνικό Υπουργείο Μετανάστευσης — αυστηρότερο πλαίσιο, αποτροπή και επιστροφές

Λευκός Οίκος — περιορισμοί Τραμπ στην είσοδο ορισμένων ξένων εργαζομένων

Eurostat — Ελλάδα: 39,6 πραγματικές ώρες εργασίας την εβδομάδα το 2025

Eurostat — Ελλάδα: 26,9% σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού

Επιθεώρηση Εργασίας — 455 υποθέσεις βίας και παρενόχλησης το 2025

---

«Η ελευθερία δεν χαρίζεται από τον δυνατό στον αδύναμο. Κατακτιέται όταν ο άνθρωπος αρνείται να γίνει εμπόρευμα. Από τον σκλάβο της αλυσίδας ως τον σημερινό εργάτη, η ίδια ανάγκη μένει ζωντανή: ψωμί, αξιοπρέπεια, ελευθερία.» — δδμανιάς