ο άνθρωπος είναι παράξενο πλάσμα.
χιλιάδες χρόνια παλεύει να κάνει τη ζωή του πιο εύκολη.
και κάθε φορά που τα καταφέρνει, ανακαλύπτει ένα καινούργιο πρόβλημα.
έφτιαξε τον τροχό για να μη κουβαλάει.
έφτιαξε το αυτοκίνητο για να μη περπατάει.
έφτιαξε το ασανσέρ για να μη ανεβαίνει σκάλες.
και σήμερα παίρνει το αυτοκίνητο για να πάει στο γυμναστήριο, όπου πληρώνει για να περπατήσει πάνω σε έναν διάδρομο που δεν πάει πουθενά και να σηκώσει βάρη που κανείς δεν του ζήτησε να μεταφέρει.
μετά κοιτάζει το ρολόι του:
«μόνο 4.000 βήματα σήμερα».
και στενοχωριέται.
νικήσαμε την πείνα και αρχίσαμε δίαιτα
για το μεγαλύτερο μέρος της ιστορίας του ο άνθρωπος είχε ένα μεγάλο άγχος:
να βρει κάτι να φάει.
σήμερα, σε μεγάλο μέρος του κόσμου, γεμίσαμε τα ψυγεία, τα σούπερ μάρκετ και τα ντουλάπια.
και εμφανίστηκε το αντίθετο πρόβλημα:
πώς θα καταφέρουμε να μη φάμε.
φτιάξαμε γλυκά και μετά γλυκά χωρίς ζάχαρη.
φτιάξαμε φαγητό παντού και μετά εφαρμογές που μετράνε τις θερμίδες.
χρειάστηκαν χιλιάδες χρόνια για να αποκτήσουμε αφθονία.
και τώρα πληρώνουμε ειδικούς για να μας μάθουν να λέμε:
«όχι, ευχαριστώ, χόρτασα».
θέλαμε να ξεκουραστούμε
ο άνθρωπος κουράστηκε από τη βαριά δουλειά.
και καλά έκανε.
έφτιαξε μηχανές, γερανούς, αυτοκίνητα, πλυντήρια, ηλεκτρικά εργαλεία.
έκανε τη ζωή του ευκολότερη.
μόνο που το σώμα του δεν πρόλαβε να ενημερωθεί.
το σώμα εξακολουθεί να θέλει κίνηση.
τα πόδια θέλουν περπάτημα.
οι μύες θέλουν δουλειά.
κι έτσι, αφού φτιάξαμε μηχανές για να μη κουραζόμαστε, τώρα οι γιατροί μάς λένε:
«πρέπει να κινείστε περισσότερο».
και ξαναρχίζουμε από την αρχή.
μόνο που τώρα το λέμε άσκηση.
ενώσαμε όλο τον κόσμο
θέλαμε να επικοινωνούμε.
φτιάξαμε το τηλέφωνο.
μετά το κινητό.
μετά το διαδίκτυο.
μετά τα κοινωνικά δίκτυα.
σήμερα μπορούμε μέσα σε ένα δευτερόλεπτο να μιλήσουμε με έναν άνθρωπο στην άλλη άκρη της γης.
και καταφέραμε κάτι πραγματικά σπουδαίο:
τέσσερις άνθρωποι να κάθονται στο ίδιο τραπέζι και να μη μιλάει κανείς με κανέναν.
όλοι κοιτάζουν το κινητό τους.
ενώσαμε τον πλανήτη και χάσαμε λίγο τον διπλανό μας.
και τώρα ήρθε η ΤΝ
εδώ το πράγμα γίνεται ακόμη καλύτερο.
ο άνθρωπος πέρασε χιλιάδες χρόνια ονειρευόμενος μηχανές που θα κάνουν τη δουλειά του.
τις έφτιαξε.
και μόλις κατάλαβε ότι μπορεί πράγματι να κάνουν τη δουλειά του, τρόμαξε:
«θα μας πάρουν τις δουλειές!»
μα αυτό δεν θέλαμε;
να δουλεύουμε λιγότερο;
εδώ βρίσκεται ίσως ένα από τα μεγαλύτερα παράδοξα που έρχονται.
μπορεί για πρώτη φορά στην ιστορία να αποκτήσουμε τη δυνατότητα να παράγουμε όσα χρειαζόμαστε με πολύ λιγότερο ανθρώπινο κόπο.
και να ανακαλύψουμε ότι δεν ξέρουμε τι να κάνουμε όταν δεν χρειάζεται να δουλεύουμε τόσο.
γιατί ο άνθρωπος δεν ξέρει να μην κάνει τίποτα
ίσως εδώ βρίσκεται το λάθος.
ο άνθρωπος δεν ονειρεύτηκε πραγματικά να μην κάνει τίποτα.
ονειρεύτηκε να μην είναι αναγκασμένος να κάνει κάτι που δεν θέλει για να μπορέσει να ζήσει.
γιατί ο άνθρωπος χρειάζεται δράση.
το σώμα θέλει να κινείται.
το μυαλό θέλει να σκέφτεται.
τα χέρια θέλουν κάτι να φτιάχνουν.
άλλος καλλιεργεί.
άλλος ψαρεύει.
άλλος γράφει.
άλλος ζωγραφίζει.
άλλος φτιάχνει ένα σπίτι.
κι άλλος κάθεται και νετάρει ένα παραγάδι για τρεις ώρες και στο τέλος λέει:
«ωραία πέρασα».
αν του έλεγες να κάνει τις ίδιες κινήσεις τρεις ώρες σε ένα γυμναστήριο, μπορεί να σε έστελνε στον διάολο.
η διαφορά είναι ότι το ένα έχει σκοπό.
κι όμως, προσαρμοζόμαστε
μέσα σε όλες αυτές τις ανοησίες μας υπάρχει όμως κάτι θαυμαστό.
ο άνθρωπος προσαρμόζεται.
το έκανε πάντα.
στη ζέστη.
στο κρύο.
στη θάλασσα.
στο βουνό.
στη δουλειά.
στις μηχανές.
στις πόλεις.
στην τεχνολογία.
δοκιμάζει.
κάνει λάθη.
υπερβάλλει.
την πατάει.
διορθώνει.
και συνεχίζει.
δεν πέταξε το αυτοκίνητο επειδή κατάλαβε ότι χρειάζεται περπάτημα.
κράτησε το αυτοκίνητο και ξαναέβαλε το περπάτημα στη ζωή του.
δεν θα πετάξει ούτε την ΤΝ επειδή αλλάζει τη δουλειά.
θα πρέπει να μάθει να ζει μαζί της.
όπως έκανε με κάθε μεγάλη αλλαγή που έφερε ο ίδιος.
και το καλύτερο παράδοξο
φτιάξαμε την τεχνητή νοημοσύνη για να μας εξοικονομεί χρόνο.
και τώρα καθόμαστε με έναν καφέ και συζητάμε μαζί της επί ώρες για το τι θα κάνουμε με τον χρόνο που θα μας εξοικονομήσει.
τι να πεις;
αυτός είναι ο άνθρωπος.
αντιφατικός.
ανικανοποίητος.
περίεργος.
λίγο παράλογος.
και απίστευτα προσαρμοστικός.
ίσως γι’ αυτό έφτασε μέχρι εδώ.
και ίσως γι’ αυτό θα συνεχίσει.
γιατί τελικά η ζωή δεν επιβίωσε επειδή έμεινε ίδια.
επιβίωσε επειδή έμαθε να αλλάζει.
και ο άνθρωπος, μέσα σε όλα τα παράδοξα που κουβαλάει και σε εκείνα που έρχονται, έχει αποδείξει τουλάχιστον ένα πράγμα:
κάθε φορά που αλλάζει ο κόσμος, γκρινιάζει λίγο, φοβάται λίγο, κάνει μερικές ανοησίες — και στο τέλος βρίσκει έναν τρόπο να προχωρήσει.
μέχρι βέβαια να λύσει κι αυτό το πρόβλημα.
και να δημιουργήσει το επόμενο.
γιατί άνθρωπος είναι.
— δδμανιάς
«Μικρές νοθείες κάνουμε όλοι στη ζωή μας. Λίγο αλλάζουμε την αλήθεια, λίγο συμβιβαζόμαστε, λίγο ξεγελάμε και τον ίδιο μας τον εαυτό για να μπορέσουμε να συνεχίσουμε. Ίσως κι αυτό να είναι ένα από τα παράδοξα του ανθρώπου.» δδμανιάς
