«εδώ… στο μέρος της καρδιάς»

03.09.2017, 22:50 | εφσυν

Κυριακή Μπεϊόγλου

Τώρα τελευταία, με τον δημόσιο διάλογο περί «εξίσωσης του κομμουνισμού με τον ναζισμό», μου έρχεται συχνά στο μυαλό εκείνη η κυριακάτικη βόλτα του Χιλιανού συγγραφέα Λουίς Σεπούλβεδα με τον παππού του, έτσι όπως μας την αφηγείται στο βιβλίο του «Patagonia Express» (Εκδόσεις Οpera, μτφρ. Αχιλλέας Κυριακίδης).

Κάθε Κυριακή πρωί λοιπόν, ο γέρος κέρναγε τον εγγονό του πεντ’-έξι αναψυκτικά και παγωτά με έναν όρο. Δεν επιτρεπόταν να κατουρήσει πουθενά αλλού πέρα από ένα συγκεκριμένο σημείο: στην πόρτα της κατάλληλης εκκλησίας.

Το κόλπο του δημοκρατικού εξόριστου παππού είχε καταστήσει τον εγγονό σύντροφο και συνεργό στις κατεργαριές του. Παπάδες, ψάλτες και θεούσες της πόλης του Σαντιάγο τους κυνηγούσαν καθυβρίζοντάς τους κι ο μικρός ορκιζόταν κάθε φορά πως την επόμενη Κυριακή δεν θα έπινε ούτε μια παπάγια.

Βλέποντας την απροθυμία του μικρού να συνεχίσει τούτη την ιδιότυπη αντίσταση απέναντι στον κλήρο, ο παππούς πέρασε σε «πιο σπουδαία πράγματα».

Στο μεγάλο σαλόνι του σπιτιού, φιλοξενούνταν σε περίοπτη θέση ο Ιούλιος Βερν, ο Στίβενσον, ο Φ. Κούπερ και άλλοι πολλοί, όπως και η μαυροκόκκινη σημαία της CNT (Confederation Nacional de Τrabajadores, Εθνική Συνομοσπονδία Εργατών). Ξεχώρισε ένα βιβλίο και κάλεσε τον εγγονό του να καθίσει δίπλα του. Το βιβλίο είχε τον τίτλο «Πώς δενότανε τ’ ατσάλι», του Ν. Οστρόβσκι. Μεταφέρω ακριβώς τον διάλογό τους:

«Ακου, παιδί μου… Αυτό το βιβλίο πρέπει να το διαβάσεις μόνος σου, πριν όμως του παραδοθείς, θέλω να μου υποσχεθείς δύο πράγματα». «Ο,τι θέλεις, παππού». «Αυτό το βιβλίο θα είναι το κάλεσμα για ένα μεγάλο ταξίδι. Θέλω να μου υποσχεθείς πως θα το κάνεις». «Σ’ το υπόσχομαι, παππού. Ομως… ένα μεγάλο ταξίδι για πού;» «Πιθανόν για πουθενά, σε διαβεβαιώνω όμως πως αξίζει τον κόπο». «Κι η δεύτερη υπόσχεση;» «Πως, μια μέρα, θα πας στο Μάρτος». «Στο Μάρτος; Πού είν’ αυτό το Μάρτος;» «Εδώ» είπε και χτύπησε το στήθος του με τη γροθιά.

Αυτή την ιστορία σκέφτομαι και ξανασκέφτομαι καθώς διαβάζω εκτιμήσεις, αναλύσεις, άρθρα και ιστορικά αρχεία. Οι πρωταγωνιστές κουβαλούν μέσα τους την Ιστορία και τις ιστορίες που έζησαν. Με τη ματιά των ανθρώπων που τους μεγάλωσαν, με τον αέρα της εποχής και των τόπων που τους ανέθρεψαν.

Η πίστη τους στα ιδανικά της ελευθερίας και ίσως της ουτοπίας χρησιμοποιείται σήμερα σαν όπλο για να πλήξει τον αγώνα που έκαναν για έναν καλύτερο κόσμο. Η στάση τους αυτή δεν χωράει σε ορθολογικές αναλύσεις και ιστορικές ακροβασίες. Απαντιέται μόνο με μια γροθιά στο στήθος, εδώ… στο μέρος της καρδιάς.