12:05 | 26 Μαρ. 2022Τελευταία ανανέωση 14:35 | 26 Μαρ. 2022 /
Edward Luce / euro2day.gr, Financial Times
Μια από τις φράσεις που ακούγονται συχνά στην Ουάσιγκτον είναι ότι η Ρωσία είναι πλέον πιο απομονωμένη από ποτέ – με την Κίνα να αποτελεί τον κύριο «αποστάτη».
Οι ΗΠΑ κινδυνεύουν να αποπλανηθούν από τις δημόσιες σχέσεις τους. Η αντίδραση της υφηλίου στην εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία είναι πολύ πιο σύνθετη από αυτό. Από τις 24 Φεβρουαρίου και έπειτα, η Δύση έχει επιδείξει περισσότερη ενότητα από οποιαδήποτε άλλη φορά τα τελευταία χρόνια. Αλλά το μεγαλύτερο μέρος του πλανήτη κρατά στάση αναμονής και περιμένει να δει πως θα εξελιχθούν τα πράγματα.
Η Δύση, για μία ακόμα φορά, συγχέει τη δική της ενότητα με μια παγκόσμια συναίνεση. Μια παραπλανητική ένδειξη αφορά τον ΟΗΕ. Στην τελευταία ψηφοφορία του διεθνούς οργανισμού τον περασμένο μήνα, τα 141 από τα 193 κράτη μέλη καταδίκασαν την κατάφορη παραβίαση του διεθνούς δικαίου από τον Βλάντιμιρ Πούτιν. Αλλά τα 35 που απείχαν αντιστοιχούν περίπου στον μισό παγκόσμιο πληθυσμό. Μεταξύ αυτών είναι η Κίνα, η Ινδία, το Βιετνάμ, το Ιράκ και η Νότια Αφρική. Αν προσθέσετε και αυτά που τάχτηκαν στο πλευρό της Ρωσίας, τότε αντιστοιχούν σε πάνω από τον μισό πληθυσμό της υφηλίου.
Επιπλέον, πολλοί από όσους είναι θεωρητικά ενάντια στη Ρωσία αμφιταλαντεύονται. Η Σαουδική Αραβία εξετάζει αίτημα της Κίνας να πουλά το αργό της σε γουάν. Αυτό θα συνέβαλε στον περιορισμό της ισχύος του δολαρίου. Τόσο η Σαουδική Αραβία, όσο και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα αρνήθηκαν να συνομιλήσουν με τον Μπάιντεν αυτόν τον μήνα όταν ήθελε να αυξήσουν την παραγωγή πετρελαίου – ένα σπάνιο σνομπάρισμα Αμερικανού προέδρου.
Την περασμένη εβδομάδα τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα υποδέχτηκαν τον Μπασάρ Αλ Ασαντ, τον Σύρο δικτάτορα και στενό σύμμαχο του Πούτιν, τον οποίο οι ΗΠΑ βλέπουν ορθώς ως παρία. Ένα από τα κίνητρα των Η.Α.Ε. για την επαναπροσέγγιση του Άσαντ είναι ότι ο Μπάιντεν πιέζει για την αναβίωση της πυρηνικής συμφωνίας με το Ιράν που θα οδηγούσε στη διάθεση περισσότερου αργού πετρελαίου στην παγκόσμια αγορά. Ακόμα και το Ισραήλ, αντικειμενικά ο πιο στενός φίλος των ΗΠΑ, τηρεί ανοικτή στάση. Ο πρωθυπουργός του, Ναφτάλι Μπένετ, ο οποίος θέλει να διαδραματίσει ρόλο διαμεσολαβητή μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας, είναι εμφανώς ουδέτερος.
Όλα αυτά μπορούν να δείχνουν θεωρητικά ζητήματα σε λίγους μήνες αν η Ουκρανία συνεχίσει να ταπεινώνει τη Ρωσία και η Δύση κατορθώσει να κρατήσει την ενότητά της. Σε όλους αρέσει να βλέπουν έναν νικητή και οι χώρες που αμφιταλαντεύονται πιθανότατα θα επιστρέψουν πίσω στην αγκαλιά της Δύσης. Οι μεγαλύτεροι «αποστάτες», όπως η Ινδία, η οποία έχει τετραπλασιάσει τις εισαγωγές πετρελαίου από τη Ρωσία σε καλύτερη τιμή από πέρυσι, θα προσαρμόσουν τη στάση τους. Αλλά η αμφιταλάντευση του κόσμου πρέπει να αποτελέσει τροφή για σκέψη για τον Μπάιντεν και την Ευρώπη.
Ένας κίνδυνος είναι η συνήθεια της Δύσης να διεκδικεί ηθική ηγεμονία. Αυτό δημιουργεί τρία προβλήματα. Πρώτον, είναι υποκριτικό. H αμερικανική κοινή γνώμη έδωσε μικρή σημασία στο φρικτό μακελειό στη Συρία, για το οποίο ο Άσαντ είναι o κύριος υπαίτιος. Αν και η Γερμανία υποδέχτηκε 1 εκατομμύριο πρόσφυγες το 2015, το μεγαλύτερο μέρος της Δύσης δεν τήρησε την ίδια στάση. Η Βρετανία και οι ΗΠΑ δέχτηκαν λιγότερους από 50.000 Σύρους.
Αυτό που κάνει η Ρωσία στην Ουκρανία είναι βάρβαρο. Αλλά όλοι έχουν λερωμένη τη φωλιά τους. Πολλοί στον μουσουλμανικό κόσμο, συγκεκριμένα, πιστεύουν ότι οι ΗΠΑ έχουν δύο μέτρα και δύο σταθμά. Χιλιάδες πολίτες πέθαναν στο Ιράκ και στο Αφγανιστάν από αμερικανικά πυρά, αν και δεν μπήκαν σκοπίμως στο στόχαστρο (σε αντίθεση με την Ουκρανία).
Ένα δεύτερο πρόβλημα είναι η Δύση να σπεύσει να υποθέσει ότι οι αξίες της είναι οικουμενικές. Οι ΗΠΑ αυτή την εβδομάδα χαρακτήρισαν αυτό που έκανε η Μιανμάρ στους Ροχίνγκια ως γενοκτονία. Αν και η Μιανμάρ, σε αντίθεση με την Ουκρανία, συνορεύει με την Ινδία, ο εθνικιστής Ινδός πρωθυπουργός Ναρέντρα Μόντι περιορίστηκε σε χλιαρές διαμαρτυρίες. Το γεγονός ότι οι Ροχίνγκια είναι μουσουλμάνοι σίγουρα τον επηρέασε. Η Ινδία δέχτηκε μόνο ένα πολύ μικρό ποσοστό των προσφύγων. Και αυτό παρά το γεγονός ότι η Ινδία, σε αντίθεση με την Κίνα, είναι δημοκρατία.
Ένα τρίτο πρόβλημα είναι ότι μεγάλο μέρος του κόσμου απεχθάνεται τις δυτικές κυρώσεις. Με την εξαίρεση των εξαγωγών καυσίμων στην Ευρώπη, η Δύση έχει σε μεγάλο βαθμό διακόψει κάθε εμπορική σχέση με τη Ρωσία. Η εφαρμογή του σχεδίου είναι εντυπωσιακή. Αλλά ταυτόχρονα υπενθυμίζει στους υπόλοιπους την ικανότητα της Δύσης να τιμωρήσει αυτούς με τους οποίους διαφωνεί.
Στη συγκεκριμένη περίπτωση, είναι δύσκολο να υποστηρίξει κανείς ότι η Δύση έχει άδικο. Ο Πούτιν όχι μόνο αποτελεί ηθικό κίνδυνο για τις δημοκρατικές αξίες, αλλά προάγει τον νόμο της ζούγκλας. Δεν είναι να απορεί κανείς που τόσες πολλές χώρες καταδίκασαν τη Ρωσία στον ΟΗΕ.
Η απάντηση της δυτικής κοινής γνώμης στη βαρβαρότητα του Πούτιν είναι αξιοθαύμαστη. Αλλά είναι επιλεκτική. Όσο περισσότερο κατανοήσουν οι δυτικές κυβερνήσεις πως τους βλέπουν μεγάλα τμήματα της υφηλίου, τόσο καλύτερα προετοιμασμένες θα είναι να ασκήσουν αποτελεσματική διπλωματία.
Πηγή: euro2day.gr, Financial Times
