δδμανιάς: ξερικές καλλιέργειες στο θιάκι. νερό λίγο, ιστορία πολλή

iloveithaki.gr, 10/3/2026

στο θιάκι η γη ποτέ δεν ήταν εύκολη.
πέτρα, ανηφόρα, λίγο χώμα.
και νερό… ελάχιστο και μόνο από στέρνες,

οι παλιοί δεν είχαν ποτίσματα, δεν είχαν γεωτρήσεις.
είχαν μόνο τη βροχή του χειμώνα και τα χέρια τους.

γι’ αυτό οι καλλιέργειες ήταν ξερικές.

όχι χωράφια όπως στον κάμπο. αλλά ποιότητα.
τα δέντρα του κάμπου πιο παραγωγικά.
ελιές, αμπέλια. συκιές,

και γύρω πέτρα και λόγγος.

οι θιακοί είχαν βρει τον τρόπο.
πήγαιναν στο λόγγο, ξερίζωναν αγριλιές.
τις φύτευαν στο χωράφι.

όταν μεγάλωναν λίγο τις κέντρωναν
με την ποικιλία ανωησάνα.

μικρή ελιά.
πιο μικρή από την κορωνέικη.
αλλά με μεγάλη αντοχή.

ρίζες άγριες.
καρπός δυνατός.

και οι ελιές έμεναν εκεί αιώνες.

σήμερα στο θιάκι υπάρχουν δέντρα
που δεν τα αγκαλιάζουν τρεις άνθρωποι.

συνήθως λιβαθινές.

μερικά ίσως στέκονται εκεί
χιλιάδες χρόνια.

δεν αποδίδουν πια για καλλιέργεια.
αλλά κανείς δεν τις κόβει.

τις κρατάμε για μνήμη.

οι παλιοί ήξεραν και κάτι ακόμα.
τη γη πρέπει να τη σκαλίζεις.

όχι για να ποτίσεις.
αλλά για να κρατήσει το νερό που έπεσε.

φρέζα ή τσάπα.

σπας την κρούστα.
κρατάς την υγρασία μέσα.

αυτό είναι το μυστικό
της ξερικής καλλιέργειας.

λίγη αλλά σκληρή δουλειά.
εκεί που χρειάζεται.

γιατί το νερό στο θιάκι δεν περισσεύει.

το 1953 οι μεγάλοι σεισμοί άλλαξαν το νησί.

αλλά οι ελιές έμειναν ίδιες.

στάθηκαν εκεί όπως στέκεται το βουνό.

στο βορρά ο νήριτος.
στο νότο το νίον.

δύο βουνά.
ένα νησί.

και ανάμεσά τους οι άνθρωποι.

σήμερα οι τουρίστες έρχονται για άλλο λόγο.
για τη θάλασσα.

για τα κρυστάλλινα νερά της ιθάκης.
για τα ιστιοπλοϊκά και τις παραλίες.

λίγοι κοιτάζουν τη γη.

λίγοι βλέπουν τις παλιές ελιές.

αλλά εκεί κρύβεται η ιστορία του τόπου.

γιατί απ το θιάκι πέρασαν κατακτητές,
ενετοί, γάλλοι, αγγλοι.

μα η γη έμεινε ίδια.

πέτρα, ελιά και αέρας.

και οι καλλιέργειες πάντα ξερικές.

όχι γιατί οι άνθρωποι δεν ήθελαν περισσότερα.

αλλά γιατί ο τόπος τους δίδαξε
να ζουν με όσα έχει η γη.

επιμύθιο θιακό

η θάλασσα φέρνει τον κόσμο στο νησί.
αλλά η ελιά κρατά το νησί στη θέση του.

κι ένα τραγουδάκι για το τόπο που ελαφριά πατήσαμε…