γράφει ο νιόνιος ο μανιάς του μήδη
χωρίς συνοδεία λύρας
κάποτε οι μέρες έτρεχαν.
οι παρέες ήταν πολλές.
οι έξοδοι συχνές.
τα σχέδια ατέλειωτα.
ο άνθρωπος βιαζόταν να προλάβει τη ζωή.
να γνωρίσει.
να ταξιδέψει.
να αγαπήσει.
να δουλέψει.
να αποδείξει.
και καλά έκανε.
η νιότη είναι φτιαγμένη για να ανοίγει δρόμους.
όμως τα χρόνια περνούν.
όχι σαν εχθρός.
σαν δάσκαλος.
σιγά σιγά ο άνθρωπος ανακαλύπτει ότι η χαρά δεν βρίσκεται πάντα στα μεγάλα πράγματα.
βρίσκεται στα αληθινά.
ένα ήσυχο απόγευμα.
ένα γράψιμο που βάζει σε τάξη τις σκέψεις.
ένα ψάρεμα στη θάλασσα χωρίς βιασύνη.
μια κουβέντα με την κόρη.
ένα γέλιο με ένα εγγόνι.
μια ανάμνηση που έρχεται ξαφνικά και φωτίζει την ημέρα.
πολλοί λένε ότι οι ηλικιωμένοι κλείνονται στον εαυτό τους.
ίσως μερικές φορές να συμβαίνει.
ίσως όμως να συμβαίνει και κάτι άλλο.
ίσως απλώς να γίνονται πιο επιλεκτικοί.
όταν είσαι νέος λες εύκολα «ναι».
όταν μεγαλώνεις αρχίζεις να ξεχωρίζεις τι αξίζει πραγματικά τον χρόνο και την ενέργειά σου.
όχι από αδιαφορία.
από γνώση.
οι έξοδοι λιγοστεύουν.
οι φωνές κουράζουν.
οι ατελείωτες συζητήσεις χάνουν τη γοητεία τους.
στα καφενεία και στις ταβέρνες οι κουβέντες συχνά γυρίζουν γύρω από τα ίδια.
πολιτική χωρίς προτάσεις.
σχολιασμός χωρίς πράξη.
δηκτικός λόγος χωρίς ουσία.
κι ο άνθρωπος που έχει ζήσει πολλά αρχίζει να αναζητά κάτι διαφορετικό.
όχι περισσότερα λόγια.
περισσότερο νόημα.
κάποτε το καινούργιο είχε μεγάλη αξία.
ένα ταξίδι.
μια εκδρομή.
μια νέα γνωριμία.
και σήμερα εξακολουθεί να έχει.
όμως τα ταξίδια κουράζουν περισσότερο.
κοστίζουν περισσότερο.
και πολλοί προτιμούν να αφήσουν αυτά τα χρήματα στα παιδιά ή στα εγγόνια τους.
όχι από στέρηση.
από αγάπη.
από την ανάγκη να συνεχίσουν να προσφέρουν.
γιατί ο άνθρωπος έχει ανάγκη να νιώθει χρήσιμος όσο ζει.
αυτό τον κρατά όρθιο.
μερικές φορές βγαίνει έξω ύστερα από πίεση.
και τελικά περνά όμορφα.
χαίρεται την παρέα.
χαίρεται τα παιδιά του.
χαίρεται τους ανθρώπους που αγαπά.
αλλά όταν επιστρέφει στο σπίτι του καταλαβαίνει κάτι.
ότι η ευτυχία δεν βρίσκεται πάντα εκεί που κάνει θόρυβο.
βρίσκεται συχνά εκεί που βασιλεύει η γαλήνη.
και τότε συμβαίνει κάτι παράξενο.
ο άνθρωπος που κάποτε έψαχνε συνεχώς καινούργια πράγματα, αρχίζει να ανακαλύπτει ξανά τα απλά.
τον αέρα.
τη θάλασσα.
το δέντρο έξω από το σπίτι.
το τραγούδι που τον συγκινούσε νέος.
τη φωνή ενός αγαπημένου ανθρώπου.
τα γηρατειά όμως έχουν κι ένα άλλο χαρακτηριστικό.
δεν αλλάζουν τον άνθρωπο.
τον αποκαλύπτουν.
όσο υπάρχουν η δύναμη, η δουλειά, οι υποχρεώσεις και οι φιλοδοξίες, πολλά πράγματα κρύβονται.
όταν όμως ο χρόνος αρχίσει να αφαιρεί τα περιττά, μένει ο άνθρωπος απέναντι στον εαυτό του.
τότε φαίνεται ποιος πραγματικά ήταν.
ο καλός γίνεται συχνά πιο γλυκός.
ο πικραμένος πιο πικραμένος.
ο γενναιόδωρος συνεχίζει να προσφέρει.
ο κακόβουλος συνεχίζει να κακολογεί.
ο περίεργος συνεχίζει να μαθαίνει.
γι’ αυτό τα γηρατειά δεν δείχνουν ποιος έγινε κάποιος.
δείχνουν ποιος ήταν πάντα.
ο νίτσε έγραψε κάποτε:
«να γίνεις αυτός που είσαι.»
ίσως αυτή να είναι μία από τις δυσκολότερες κατακτήσεις της ζωής.
να αποδεχθείς τον χρόνο που πέρασε χωρίς πίκρα.
να χαρείς τον χρόνο που σου δόθηκε χωρίς φόβο.
να μη ζηλεύεις τη νιότη.
να μη φοβάσαι τα γηρατειά.
να ζεις την κάθε ηλικία όπως της αξίζει.
γιατί η ζωή δεν είναι αγώνας δρόμου.
είναι ταξίδι.
και κάθε ηλικία έχει τη δική της ομορφιά.
επίλογος
ένα ήσυχο απόγευμα.
ένα γράψιμο.
ένα ψάρεμα.
μια κουβέντα με την κόρη.
μερικές φορές αυτά αξίζουν περισσότερο από δέκα εξόδους.
όχι γιατί ο κόσμος μίκρυνε.
αλλά γιατί μάθαμε επιτέλους τι έχει πραγματική αξία μέσα του.
και ίσως τότε ο άνθρωπος να μπορεί να κοιτάξει πίσω χωρίς παράπονο και μπροστά χωρίς φόβο.
όχι επειδή νίκησε τον χρόνο.
αλλά επειδή συμφιλιώθηκε μαζί του.
γιατί τα γηρατειά δεν είναι το τέλος της διαδρομής.
είναι ο καθρέφτης που δείχνει καθαρά ποιος περπάτησε τον δρόμο.
κι αυτό, τελικά, είναι ίσως το πιο τίμιο πρόσωπο της ζωής.
Ο «Γιάννης ο φονιάς» είναι από εκείνα τα τραγούδια που δεν αφηγούνται απλώς μια ιστορία. Φωτίζουν τη σκοτεινή πλευρά του ανθρώπου και μας θυμίζουν πως η ζωή δεν χωρίζεται πάντα σε καλούς και κακούς, αλλά σε ανθρώπους που κουβαλούν τον δικό τους σταυρό.
