Τι σημαίνει πραγματικά αυτό το ποσοστό — και γιατί η προσωπική μας εικόνα δεν μπορεί να ακυρώσει τα στοιχεία
Στο προηγούμενο άρθρο μας, «Τι διάολο έχουμε πάθει και δεν αντιδράμε;», γράψαμε ότι το 28% των κατοίκων των Ιονίων Νήσων ζούσε το 2024 σε σοβαρή υλική και κοινωνική στέρηση.
Το στοιχείο προκάλεσε αντιδράσεις. Άλλοι το χαρακτήρισαν «παραμύθι», άλλοι το αμφισβήτησαν και άλλοι το αντιμετώπισαν με χιούμορ.
Ας αφήσουμε λοιπόν τις γνώμες στην άκρη και ας δούμε τι ακριβώς λένε οι αριθμοί.
Τι σημαίνει «υλική και κοινωνική στέρηση»;
Δεν σημαίνει ότι κάποιος δεν μπορεί να αγοράσει χαβιάρι.
Ούτε σημαίνει απλώς ότι έχει χαμηλό εισόδημα.
Η Eurostat εξετάζει 13 συγκεκριμένες ανάγκες της καθημερινής ζωής και θεωρεί ότι ένας άνθρωπος βρίσκεται σε σοβαρή υλική και κοινωνική στέρηση όταν, για οικονομικούς λόγους, δεν μπορεί να καλύψει τουλάχιστον 7 από αυτές.
Μεταξύ άλλων εξετάζεται αν ένα νοικοκυριό μπορεί να θερμάνει επαρκώς το σπίτι του, να πληρώνει εγκαίρως τις υποχρεώσεις του, να αντιμετωπίσει ένα απρόβλεπτο έξοδο, να έχει κανονικό γεύμα με κρέας, ψάρι ή αντίστοιχη πρωτεΐνη κάθε δεύτερη ημέρα, να αντικαταστήσει φθαρμένα έπιπλα ή ρούχα.
Υπάρχει όμως και η κοινωνική πλευρά: αν ο άνθρωπος έχει τη δυνατότητα να συναντηθεί έστω μια φορά τον μήνα με φίλους ή συγγενείς για ένα φαγητό ή ποτό, να συμμετέχει σε κάποια δραστηριότητα αναψυχής ή να διαθέτει ένα μικρό ποσό για προσωπικές ανάγκες.
Αυτό λοιπόν μετρά η Eurostat.
Όχι την πολυτέλεια. Την αξιοπρεπή καθημερινή ζωή.
Και τι βρήκε στα Ιόνια Νησιά;
Το 2024 το ποσοστό σοβαρής υλικής και κοινωνικής στέρησης στα Ιόνια Νησιά ήταν:
28%.
Ο μέσος όρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης ήταν:
6,4%.
Και, σύμφωνα με τη Eurostat, τα Ιόνια Νησιά είχαν το υψηλότερο ποσοστό μεταξύ των 243 περιφερειών της ΕΕ για τις οποίες υπήρχαν διαθέσιμα στοιχεία.
Αυτό είναι το ανησυχητικό.
Δεν το γράψαμε εμείς, δεν το υπολόγισε το iloveithaki και δεν αποτελεί πολιτική εκτίμηση.
Είναι επίσημος ευρωπαϊκός δείκτης.
«Μα εγώ δεν βλέπω τέτοια φτώχεια γύρω μου»
Είναι ένα λογικό ερώτημα.
Στα νησιά βλέπουμε τουρισμό, καλά σπίτια, αυτοκίνητα, ξενοδοχεία, βίλες, εστιατόρια, γιοτ. Υπάρχουν οικογένειες με δύο εισοδήματα και άνθρωποι με σημαντική περιουσία.
Υπάρχουν όμως και οι άλλοι.
Ο συνταξιούχος που έχει δικό του σπίτι αλλά δυσκολεύεται να βγάλει τον μήνα.
Ο εργαζόμενος που βγάζει χρήματα το καλοκαίρι και με αυτά πρέπει να περάσει τον χειμώνα.
Η οικογένεια που έχει αυτοκίνητο και σπίτι, αλλά ένα χαλασμένο ψυγείο ή ένας μεγάλος λογαριασμός της ανατρέπει τον προϋπολογισμό.
Γιατί άλλο περιουσία και άλλο χρήματα για να ζήσεις σήμερα.
Και κυρίως, αυτό που βλέπουμε στον δικό μας κύκλο δεν είναι απαραίτητα αυτό που συμβαίνει σε ολόκληρη την Περιφέρεια Ιονίων Νήσων.
Και με τη στέγη;
Έγινε επίσης μια παρεξήγηση με το ποσοστό 8,2% που είχαμε αναφέρει.
Το 8,2% δεν σημαίνει ότι ο μέσος Ευρωπαίος διαθέτει μόνο το 8,2% του εισοδήματός του για τη στέγη.
Σημαίνει ότι το 8,2% του πληθυσμού της ΕΕ ζούσε σε νοικοκυριά όπου το συνολικό κόστος στέγασης ξεπερνούσε το 40% του διαθέσιμου εισοδήματος.
Στην Ελλάδα το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 28,9%, το υψηλότερο στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Και αν χρησιμοποιήσουμε τον άλλο δείκτη —πόσο από το διαθέσιμο εισόδημα απορροφά κατά μέσο όρο η στέγαση— η εικόνα δεν γίνεται καλύτερη:
Ευρωπαϊκή Ένωση: 19%.
Ελλάδα: 36%.
Πάλι η Ελλάδα βρίσκεται στην κορυφή.
Δεν είναι διαγωνισμός δυστυχίας
Δεν γράφουμε όλα αυτά για να πούμε ότι κάθε Θιακός είναι φτωχός.
Δεν είναι.
Ούτε ότι τα Ιόνια Νησιά είναι ένας τόπος εξαθλίωσης. Δεν είναι.
Το ερώτημα είναι πολύ πιο σοβαρό:
Πώς γίνεται μια από τις ομορφότερες περιοχές της Ευρώπης, με τουρισμό, μεγάλη αξία γης και τεράστιο φυσικό πλούτο, να εμφανίζει τέτοιους κοινωνικούς δείκτες;
Πού πηγαίνει ο πλούτος που παράγεται;
Πόσο μένει στον εργαζόμενο, στον συνταξιούχο, στον μικρό επαγγελματία, στην οικογένεια που ζει εδώ δώδεκα μήνες τον χρόνο;
Αυτή είναι η συζήτηση που αξίζει να κάνουμε.
Και τα σχόλια, ακόμη και τα ειρωνικά, είναι χρήσιμα όταν μας αναγκάζουν να ξανακοιτάξουμε τα στοιχεία.
Τα ξανακοιτάξαμε.
Το 28% παραμένει 28%.
Και αντί να μαλώνουμε με τον αριθμό, ίσως είναι καιρός να αναρωτηθούμε γιατί υπάρχει.
Γιατί αυτό ακριβώς ρωτούσαμε και στο προηγούμενο άρθρο:
Τι διάολο έχουμε πάθει και δεν αντιδράμε;
https://ec.europa.eu/eurostat/web/interactive-publications/housing-2025?utm_source=chatgpt.com
δδμανιάς
«Όμορφη και παράξενη πατρίδα… Τόσο όμορφη, τόσο πλούσια σε τόπους και ανθρώπους, κι όμως σχεδόν τρεις στους δέκα στα Ιόνια να στερούνται βασικά πράγματα μιας αξιοπρεπούς ζωής. Αυτή είναι η παραξενιά που πρέπει κάποτε να πάψει να μας φαίνεται φυσιολογική.»
