πιστεύει ότι έτσι θα την περιορίσει — στην πραγματικότητα την κάνει αποδεκτή και της ανοίγει τον δρόμο προς την εξουσία
Όταν οι κυβερνήσεις αφήνουν τους λαούς με ακρίβεια, ανασφάλεια, διαλυμένες δημόσιες υπηρεσίες και τον φόβο ενός νέου πολέμου, δεν πρέπει να απορούν όταν η κοινωνία αναζητά διέξοδο στα άκρα.
Οι σημερινές ηγεσίες των ΗΠΑ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης λένε ότι υπερασπίζονται τη δημοκρατία. Στην πράξη, όμως, συνηθίζουν τους πολίτες στον αυταρχισμό: περισσότερα όπλα, λιγότερο κοινωνικό κράτος, περιορισμός της ενημέρωσης και αποφάσεις που λαμβάνονται μακριά από τους λαούς.
Έτσι στρώνεται ο δρόμος για την άκρα δεξιά.
Στη Γερμανία, η AfD κερδίζει εκλογές σε ομόσπονδα κρατίδια και εμφανίζεται πλέον πρώτη σε εθνικές δημοσκοπήσεις. Στη Γαλλία, η Λεπέν και η Εθνική Συσπείρωση περιμένουν την επόμενη μεγάλη ευκαιρία. Στη Βρετανία, το Reform UK διεκδικεί την εξουσία. Στην Ιταλία, η άκρα δεξιά ήδη κυβερνά. Στην Ελλάδα, ο χώρος δεξιότερα της Νέας Δημοκρατίας μεγαλώνει, ενώ η ίδια η κυβέρνηση υιοθετεί ολοένα σκληρότερη ρητορική. Στις ΗΠΑ, ο τραμπισμός δεν είναι πια μια προσωρινή παρέκκλιση. Έχει γίνει ολόκληρο καθεστώς εξουσίας.
Δεν είναι λοιπόν οι λαοί που ξαφνικά τρελάθηκαν. Είναι η πολιτική που τους εγκατέλειψε. Όταν η δημοκρατία δεν μπορεί να εξασφαλίσει σπίτι, εργασία, υγεία, παιδεία και ειρήνη, εμφανίζεται ο δημαγωγός και υπόσχεται εύκολες λύσεις. Δεν κατονομάζει εκείνους που συγκεντρώνουν τον πλούτο. Δείχνει τον ξένο, τον πρόσφυγα, τον φτωχό και τον διαφορετικό.
Και όσο η παραδοσιακή δεξιά αντιγράφει την άκρα δεξιά για να περιορίσει την άνοδό της, τόσο την κάνει αποδεκτή. Οι ιδέες που χθες θεωρούνταν ακραίες σήμερα γίνονται κυβερνητικές πολιτικές και αύριο μπορεί να γίνουν ο νέος κανόνας. Αυτό ήδη φαίνεται στην Ευρώπη, όπου κόμματα του λεγόμενου κέντρου συνεργάζονται ολοένα συχνότερα με την ακροδεξιά σε θέματα μετανάστευσης και περιβάλλοντος.
Η Δανία και ορισμένες άλλες χώρες δείχνουν ότι υπάρχει ένας διαφορετικός δρόμος: ενίσχυση του κοινωνικού κράτους, δημόσιες υπηρεσίες και μέτρα για την ακρίβεια. Η νέα κυβέρνησή της υποσχέθηκε δωρεάν οδοντιατρική περίθαλψη, δωρεάν μετακινήσεις για τους νέους και κατάργηση του ΦΠΑ σε φρούτα και λαχανικά. Δεν αποτελεί, όμως, άψογο παράδειγμα, καθώς συνεχίζει μια ιδιαίτερα σκληρή μεταναστευτική πολιτική.
Το δίδαγμα παραμένει καθαρό: η άκρα δεξιά δεν αντιμετωπίζεται μόνο με καταγγελίες και απαγορεύσεις. Αντιμετωπίζεται όταν η δημοκρατία αποδεικνύει στην καθημερινή ζωή ότι βρίσκεται στο πλευρό του λαού.
Διαφορετικά, οι σημερινές κυβερνήσεις θα παραδώσουν αύριο την εξουσία σε ακόμη πιο αυταρχικούς ανθρώπους. Και τότε θα προσποιηθούν πάλι ότι δεν γνωρίζουν ποιος τους άνοιξε την πόρτα.
Η Ιστορία, όμως, θα γνωρίζει. Την πόρτα στην άκρα δεξιά την ανοίγουν πρώτοι εκείνοι που αφήνουν τον λαό φοβισμένο, φτωχό και χωρίς ελπίδα.
δδμανιάς
ο φόβος ανοίγει τον δρόμο στους αυταρχικούς· το θάρρος των λαών μπορεί να τον κλείσει.
