πολύχρωμη προσωπικότητα της πρωτοπορίας

«Αποτελείται», διαβάζουμε στο εξώφυλλο, «από εννιά πρωτότυπα κείμενα που αφορούν ορισμένες από τις πτυχές του έργου και της ζωής του Λεωνίδα Χρηστάκη (1928-2009), καθώς και από ένα δημοσιευμένο κείμενο που εμπεριέχεται εν προκειμένω ως επίμετρο». Οπως σημειώνεται, «τα κείμενα αυτά δεν εξαντλούν το σύνολο των πλευρών ή του έργου του.[…] Ο Χρηστάκης μοιάζει να παίζει με τις ποικίλες ταυτότητές του, να τις αναποδογυρίζει και συνεχώς να τις αποδομεί/ανασυνθέτει, όπως οι πολυφωνικοί, καρναβαλικοί χαρακτήρες της ανάλυσης του Μιχαήλ Μπαχτίν. Πώς αλλιώς μπορεί άραγε να ερμηνευτεί η περίπτωση μιας τόσο πολύχρωμης προσωπικότητας, η οποία αρνείται να υπαχθεί σε οποιαδήποτε προκατασκευασμένη κατηγορία των γραμμάτων και των τεχνών;»

Κείμενα όχι αμιγώς ακαδημαϊκά αφού και «ο ίδιος επέλεξε συνειδητά να θέσει εαυτόν εκτός ιδρυμάτων και θεσμών». Οι συγγραφείς βλέπουν ο καθένας με την ιδιαίτερη ματιά του και πραγματικά προσεγγίζουν το έργο του και την προσωπικότητά του με γνώση και «ανοιχτοσύνη», μια και οι περισσότεροι είχαν μοιραστεί μαζί του την αγωνία του και τους προβληματισμούς του για το πού οδεύει η ελληνική κοινωνία, ειδικότερα στον «ασφυκτικό» χώρο της λογοτεχνίας. Τονίζεται η αναμφισβήτητη συνεισφορά του στα εικαστικά, καλλιτεχνικά, λογοτεχνικά και γραφιστικά δρώμενα, κυρίως όμως το πόσο σημαντική ήταν η συμβολή του κατά τη δεκαετία του ’70 «στη διακίνηση ιδεών και ειδικότερα στην εισαγωγή ρευμάτων και τάσεων της διεθνούς αντικουλτούρας και στην εγχώρια διάχυσή τους στο περιορισμένο ενδιαφερόμενο κοινό…».

Γράφουν οι: Θοδωρής Αντωνόπουλος, Ελισσάβετ Αρσενίου, Μαρία Εμμανουήλ, Παναγιώτης Καλαμαράς, Χρήστος Μάης, Θανάσης Μουτσόπουλος, Νίκος Σούζας, Κωστής Τριανταφύλλου, Ελένη Χαμαλίδη, Νικόλας Χρηστάκης [ο μεγάλος γιος του με ένα ωραιότατο κείμενο με τίτλο «Ο Λεωνίδας Χρηστάκης ως πατέρας»]. Επίμετρο: Τέος Ρόμβος.

Επιλέγω, τυχαία, χωρίο του Θοδωρή Αντωνόπουλου: «Διεισδυτικός, ασυμβίβαστος, καυστικός και συνάμα απολαυστικός γραφιάς, ο άνθρωπος που όριζε την ελευθερία του λόγου ως το μοναδικό του στέγαστρο, υπήρξε επίσης ευφυολόγος και δεινός λεξιπλάστης: Ανθρωποαναγνώστες, νεοανάγνωση, λεκανοκάθιστη τάξη διανοουμένων, μπούφος Τύπος, ιουδαιοκρετίνικος πολιτισμός του κώλου, μελαγχολικές κωλοτρυπίδες, φωνήφορος ποιητής, ψυχοφετιχιστικός σουρεαλισμός, μεσοέλληνες, αντιστασιαζόμενοι, ελληνοκοινωνία, αλλουβρεχίτες είναι ανάμεσα στους σπαρταριστούς νεολογισμούς, που συχνά-πυκνά σκάρωνε… Ανελέητα εφευρετικός…».

Οι συγγραφείς είναι εύστοχοι, ο καθένας, όπως αναφέρθηκε, από τη σκοπιά του [από τη ματιά του]. Εχω τα περισσότερα τεύχη του «Ιδεοδρόμιου», δεν θυμάμαι πια σε ποια αποθήκη, θυμάμαι όμως πολύ καλά ότι τα «ρουφούσαμε» όταν κυκλοφορούσαν. Ησαν, όντως, πρωτοποριακά και παράξενα γραφιστικά, δεν είχαν σχέση με τα υπόλοιπα που εκδίδονταν τότε· μαζί με την «Ελευθεροτυπία» αποτελούσαν την τροφή των