Υπάρχουν λέξεις που κουβαλούν μέσα τους μια ολόκληρη ζωή.
Μία από αυτές είναι το κουρμπέτι.
Οι παλιοί ναυτικοί τη χρησιμοποιούσαν συχνά.
«Στο κουρμπέτι γέρασα», έλεγαν.
Και δεν εννοούσαν απλώς τη δουλειά.
Εννοούσαν τη ζωή ολόκληρη.
Τα ξενύχτια.
Τις φουρτούνες.
Τις χαρές.
Τις στεναχώριες.
Τα λιμάνια που έρχονταν και χάνονταν πίσω από τον ορίζοντα.
Στα καράβια μάθαμε κι άλλη μια κουβέντα.
«Η λαμαρίνα όλα τα λειώνει.»
Η λαμαρίνα ήταν το κατάστρωμα.
Ο μικρόκοσμός μας.
Εκεί ζούσαμε.
Εκεί δουλεύαμε.
Εκεί γελούσαμε.
Εκεί μαλώναμε.
Εκεί γνωρίζαμε τον πραγματικό άνθρωπο.
Γιατί η θάλασσα δεν ενδιαφέρεται για βαθμούς, αξιώματα και μεγάλες κουβέντες.
Η θάλασσα δοκιμάζει χαρακτήρες.
Θυμάμαι έναν χειμώνα στο Αμβούργο.
Νύχτα.
Χιονοθύελλα.
Ξεφορτώναμε κατεψυγμένα κρέατα από την Αργεντινή.
Οι μπίγες δούλευαν ασταμάτητα.
Οι ρόναρηδες γύριζαν μέσα στο χιόνι και στα γράσα.
Εγώ νέος ανθυποπλοίαρχος.
Στεκόμουν πάνω στη λαμαρίνα και παρακολουθούσα την εκφόρτωση.
Μια στιγμή αρκούσε.
Μια απροσεξία.
Ένας εργάτης πιάστηκε στον ρόναρη.
Φωνές.
Σφυρίγματα.
Πανικός.
Έτρεξαν όλοι.
Γερμανοί λιμενεργάτες.
Έλληνες ναυτικοί.
Όποιος βρισκόταν κοντά.
Προσπαθούσαμε να τον απεγκλωβίσουμε.
Από ψηλά ο καπετάνιος φώναζε και έβριζε γιατί καθυστερούσε η δουλειά.
Κανείς δεν του έδινε σημασία.
Γιατί εκείνη τη στιγμή δεν υπήρχε φορτίο.
Δεν υπήρχε πρόγραμμα.
Δεν υπήρχε εταιρεία.
Υπήρχε μόνο ένας άνθρωπος.
Ήταν μεγαλόσωμος.
Εγώ μικρόσωμος.
Αλλά δεν το σκέφτηκα.
Ούτε τον καπετάνιο φοβήθηκα.
Ούτε τις συνέπειες.
Όρμησα μαζί με τους άλλους.
Ευτυχώς πρόλαβε και κλειδώθηκε ο μηχανισμός.
Και ο άνθρωπος σώθηκε.
Πέρασαν δεκαετίες από τότε.
Ξέχασα ονόματα.
Ξέχασα λιμάνια.
Ξέχασα ημερομηνίες.
Εκείνο το βράδυ όμως δεν το ξέχασα ποτέ.
Γιατί εκεί έμαθα τι σημαίνει η παλιά κουβέντα.
Η λαμαρίνα όλα τα λειώνει.
Λειώνει τους εγωισμούς.
Λειώνει τις υπεροψίες.
Λειώνει τις ψεύτικες διαφορές.
Και στο τέλος αφήνει μόνο τον άνθρωπο.
Γι’ αυτό όταν ακούω σήμερα ανθρώπους να χωρίζονται σε στρατόπεδα, σε χρώματα, σε παρατάξεις και σε συμφέροντα, θυμάμαι εκείνη τη νύχτα στο Αμβούργο.
Μέσα στη χιονοθύελλα.
Πάνω στη λαμαρίνα.
Εκεί όπου κανείς δεν ρώτησε ποιος ήταν ο άλλος.
Όλοι έτρεξαν να τον σώσουν.
Ίσως τελικά αυτό να είναι το μεγαλύτερο μάθημα της ζωής.
Όχι να ξεχωρίζεις από τους άλλους.
Αλλά να στέκεσαι δίπλα τους όταν έρθει η δύσκολη ώρα.
Γιατί στο τέλος αυτό είναι που μένει.
Και αυτό είναι που θυμάται η ζωή.
δδ μανιάς
«στο κουρμπέτι γέρασα.
δεν έμαθα να ξεχωρίζω από τους άλλους.
έμαθα μόνο να στέκομαι δίπλα τους.»
Καββαδίας έγραψε πως η λαμαρίνα όλα τα σβήνει.
Είχε δίκιο.
Σβήνει τους βαθμούς.
Σβήνει τα αξιώματα.
Σβήνει τις ψεύτικες διαφορές.
Και στο τέλος αφήνει μόνο τον άνθρωπο.
Ίσως γι’ αυτό, τόσα χρόνια μετά, δεν θυμάμαι το φορτίο.
Δεν θυμάμαι τους τόνους.
Δεν θυμάμαι τα χαρτιά.
Θυμάμαι μόνο εκείνον τον εργάτη μέσα στη χιονοθύελλα του Αμβούργου.
Και όλους εμάς που τρέχαμε να τον σώσουμε.
Γιατί στο κουρμπέτι γέρασα.
Και δεν έμαθα να ξεχωρίζω από τους άλλους.
Έμαθα μόνο να στέκομαι δίπλα τους.
