υπήρξε μια εποχή που ο άνθρωπος δεν είχε βασιλιάδες.
δεν είχε κράτη.
δεν είχε νόμους.
ούτε μεγάλες περιουσίες.
είχε μόνο τη φύση.
και μέσα στη φύση γεννήθηκε ο έρωτας.
όχι ως αμαρτία.
όχι ως υποχρέωση.
ούτε ως συμβόλαιο.
γεννήθηκε ως η δύναμη που συνέχιζε τη ζωή.
όταν όμως ο άνθρωπος εγκαταστάθηκε μόνιμα στη γη, άρχισε να καλλιεργεί χωράφια, να αποκτά κοπάδια και να συσσωρεύει πλούτο, γεννήθηκε ένα νέο ερώτημα.
ποιος θα τα κληρονομήσει;
εκεί άρχισε να αλλάζει και η θέση της γυναίκας.
η μητρότητα, που θα έπρεπε να αποτελεί το μεγαλύτερο δώρο μιας κοινωνίας, έγινε σταδιακά και το μεγαλύτερο μέσο ελέγχου της.
η εγκυμοσύνη, ο τοκετός και τα πρώτα χρόνια της ανατροφής των παιδιών έκαναν τη γυναίκα πιο ευάλωτη σε ορισμένες περιόδους της ζωής της. πολλές κοινωνίες αξιοποίησαν αυτή τη βιολογική πραγματικότητα για να χτίσουν θεσμούς που περιόρισαν την αυτονομία της.
η παρθενία έγινε οικογενειακή υπόθεση.
ο γάμος έγινε οικονομική συμφωνία.
η κληρονομιά έγινε σημαντικότερη από τον έρωτα.
η πατριαρχία δεν γεννήθηκε με τον χριστιανισμό.
υπήρχε ήδη στις μεγάλες κοινωνίες της αρχαιότητας.
ο χριστιανισμός, όπως και άλλες θρησκείες, κληρονόμησε πολλούς από αυτούς τους θεσμούς και τους έντυσε με βαθύ ηθικό και πνευματικό περιεχόμενο. ο γάμος αναδείχθηκε σε ιερό δεσμό, αλλά ταυτόχρονα οι κανόνες γύρω από τη σεξουαλικότητα έγιναν αυστηρότεροι σε πολλές κοινωνίες.
η ιστορία όμως δεν ήταν ποτέ ίδια παντού.
στη σπάρτη οι γυναίκες απολάμβαναν πολύ μεγαλύτερη ελευθερία από τις αθηναίες.
σε ορισμένους λαούς η συγγένεια περνούσε από τη μητέρα.
σε άλλους οι γυναίκες επέλεγαν οι ίδιες τον σύντροφό τους.
αυτό δείχνει ότι η ανισότητα δεν ήταν ένας αναπόφευκτος νόμος της φύσης.
ήταν και ανθρώπινη επιλογή.
ίσως γι’ αυτό οι αρχαίοι έλληνες δημιούργησαν δύο θεούς που μοιάζουν αντίθετοι.
τον απόλλωνα.
και τον διόνυσο.
ο απόλλωνας συμβόλιζε το μέτρο, τη λογική, την τάξη και τον νόμο.
ο διόνυσος συμβόλιζε το πάθος, τη φύση, την έκσταση και την απελευθέρωση.
και δίπλα του βρίσκονταν οι μαινάδες.
όχι ως ιστορικές γυναίκες, αλλά ως μυθικό σύμβολο μιας δύναμης που δεν μπορούσε να φυλακιστεί.
οι μαινάδες δεν εκπροσωπούσαν απλώς την αχαλίνωτη χαρά.
εκπροσωπούσαν τη στιγμή που ο άνθρωπος θυμάται ότι πριν από τους νόμους υπήρχε η φύση.
ότι πριν από τα παλάτια υπήρχε το δάσος.
ότι πριν από τις αυτοκρατορίες υπήρχε ο έρωτας.
ίσως γι’ αυτό οι αρχαίοι δεν προσπάθησαν να σκοτώσουν ούτε τον απόλλωνα ούτε τον διόνυσο.
ήξεραν ότι ο άνθρωπος χρειάζεται και τους δύο.
χρειάζεται τον νόμο για να ζει μαζί με τους άλλους.
αλλά χρειάζεται και τον έρωτα για να μη χάσει τον εαυτό του.
η ιστορία μάς διδάσκει ότι κάθε φορά που η εξουσία προσπάθησε να ελέγξει ολοκληρωτικά τον έρωτα, δεν κατάφερε να τον εξαφανίσει.
τον έκρυψε.
τον φόβισε.
τον έκανε ενοχή.
αλλά δεν τον νίκησε.
γιατί ο έρωτας είναι πολύ αρχαιότερος από κάθε βασίλειο, κάθε ιερατείο και κάθε αυτοκρατορία.
γεννήθηκε μαζί με τον άνθρωπο.
και όσο θα υπάρχει άνθρωπος, θα συνεχίζει να ζητά εκείνο που ζητούσε από την πρώτη μέρα.
ελευθερία.
«Τα “Μπλουζ της άγριας νιότης” δεν μιλούν μόνο για έναν νεανικό έρωτα. Μιλούν για εκείνη την εποχή που ο άνθρωπος αγαπά πριν μάθει να φοβάται, πριν η κοινωνία του μάθει τι “επιτρέπεται” και τι “απαγορεύεται”. Είναι ένας ύμνος στη δύναμη της νιότης να διεκδικεί την ελευθερία, να αμφισβητεί τους κανόνες και να πιστεύει πως ο έρωτας δεν γεννήθηκε για να φυλακίζεται. Ίσως γι’ αυτό το τραγούδι αφήνει πάντα μια γλυκιά νοσταλγία· όχι μόνο για τα χρόνια που πέρασαν, αλλά για την ελευθερία που όλοι κάποτε κουβαλούσαμε μέσα μας.» δδμανιάς
