Πριν αρχίσουμε…
Ο χορός δεν ήταν ποτέ για τους Έλληνες μια απλή διασκέδαση.
Οι αρχαίοι τον θεωρούσαν μέρος της παιδείας, τρόπο καλλιέργειας του χαρακτήρα και έκφρασης της κοινότητας. Ο Πλάτων, στους Νόμους, γράφει ότι ο σωστός χορός συμβάλλει στη διαμόρφωση του καλού πολίτη, ενώ στις γιορτές προς τιμήν των θεών ο χορός αποτελούσε αναπόσπαστο μέρος της λατρείας. Δεν ήταν παράσταση· ήταν συμμετοχή.
Ίσως γι’ αυτό και τα ελληνικά πανηγύρια συγκινούν ακόμη.
Δεν είναι απλώς μια όμορφη συνήθεια που έφτασε ως τις μέρες μας.
Είναι μια ζωντανή συνέχεια μιας παράδοσης χιλιάδων χρόνων, όπου ο άνθρωπος, πιασμένος χέρι με χέρι με τον διπλανό του, εξακολουθεί να μιλά με τον ίδιο τρόπο: με τον χορό.
Χθες το βράδυ, στον Σταυρό της Ιθάκης, μπροστά στην εκκλησία του Σωτήρος, δεν έγινε απλώς ένα πανηγύρι.
Έγινε μια γιορτή της ανθρώπινης ψυχής.
Μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες ο κύκλος του χορού δεν έσπασε. Θιακοί, επισκέπτες, νέοι, ηλικιωμένοι, άνθρωποι που ζουν μόνιμα στο νησί αλλά και πολλοί Θιακοί της ξενιτιάς που γύρισαν για τις καλοκαιρινές τους διακοπές, πιάστηκαν από το χέρι σαν να μην είχε περάσει ούτε μία μέρα από τον τελευταίο τους χορό.
Και απόψε η γιορτή συνεχίζεται.
Γιατί ο χορός δεν είναι μόνο διασκέδαση.
Είναι μια από τις πιο θαυμαστές ανθρώπινες εκφράσεις.
Πριν ο άνθρωπος μάθει να γράφει, χόρευε.
Πριν υψώσει ναούς και πολιτείες, χόρευε.
Πριν εξηγήσει τον κόσμο με τις λέξεις, τον ένιωθε με τον ρυθμό.
Γι’ αυτό ίσως είναι αλήθεια πως ο χορός είναι η στιγμή που η ψυχή βρίσκει σώμα για να μιλήσει.
Δεν χρειάζεται κοινή γλώσσα.
Δεν χρειάζεται μετάφραση.
Ένας κύκλος ανθρώπων που κινείται στον ίδιο ρυθμό μπορεί να πει περισσότερα από χίλιες λέξεις.
Στα πανηγύρια της Ελλάδας, και ιδιαίτερα στα μικρά νησιά, ο χορός δεν είναι παράσταση.
Είναι συμμετοχή.
Είναι η στιγμή που ο τόπος θυμάται τον εαυτό του.
Ο ξενιτεμένος ξαναβρίσκει τις ρίζες του.
Ο τουρίστας γνωρίζει την ψυχή του τόπου, όχι μέσα από ένα αξιοθέατο, αλλά μέσα από τους ανθρώπους του.
Το παιδί πιάνει το χέρι του παππού.
Ο παππούς χαμογελά γιατί βλέπει την παράδοση να συνεχίζεται.
Ο κύκλος γίνεται μια μικρή κοινωνία όπου δεν μετρά η καταγωγή, το επάγγελμα, η περιουσία ή η θέση του καθενός.
Μετρά μόνο το χέρι που κρατάς και ο ρυθμός που μοιράζεσαι.
Ίσως γι’ αυτό ο παραδοσιακός χορός άντεξε χιλιάδες χρόνια.
Γιατί δεν ενώνει μόνο βήματα.
Ενώνει ανθρώπους.
Και όσο θα υπάρχουν πανηγύρια σαν του Σωτήρος στον Σταυρό, γεμάτα μουσικές, γέλια, τουρίστες που ανακαλύπτουν τον τόπο μας και Θιακούς που επιστρέφουν για να ξαναβρούν τις μνήμες τους, η Ιθάκη δεν θα κρατά ζωντανή μόνο μια παράδοση.
Θα κρατά ζωντανό ένα κομμάτι της ψυχής της.
— δδμανιάς
επίμετρο
Όταν τελειώσει και το αποψινό πανηγύρι, θα σβήσουν τα φώτα και θα σωπάσουν τα όργανα.
Όμως κάτι θα έχει μείνει.
Η βεβαιότητα ότι όσο οι άνθρωποι συνεχίζουν να πιάνονται χέρι με χέρι στον ίδιο κύκλο, υπάρχει ακόμη ελπίδα πως δεν χάσαμε τον δρόμο προς τον συνάνθρωπο.
